دستگاه (موسیقی)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

دستگاه موسیقی (به انگلیسی: Tuning system) نظامی است که مشخص می‌کند کدام پرده و نیم‌پرده ها به هنگام نواختن موسیقی مورد استفاده قرار می‌گیرند.

به احتمال زیاد واژه «دستگاه» از زمان قاجار در موسیقی ایران استفاده شده است و جایگزین واژه مقام شده است.

دستگاه از دو واژۀ «دست» و «گاه» تشکیل شده است. در موسیقی قدیم ایران، «گاه» به معنی پردۀ ساز بوده است و دستگاه یعنی: «چگونگی قرار گرفتن انگشتان دست بر روی ساز» که در هر مقامی شکل خاص خود را پیدا می‌کند. برای مثال نحوۀ قرار گرفتن انگشتان دست در مقام «ماهور» با مقام «شور» متفاوت است و هر یک شکل یا مد خاصی خواهد داشت. [۱]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • ویکی انگلیسی
    • تجزیه و تحلیل و شرح ردیف موسیقی ایران، نوشته: فرهاد فخرالدینی، انتشارات معین