ملک عبدالعزیز

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
ملک عبدالعزیز
پادشاه عربستان سعودی
Ibn Saud.jpg
دوران اولین پادشاه و بنیان‌گذار کشور عربستان سعودی (۱۹۰۲ -۱۹۵۳)
نام کامل عبدالعزیز بن عبدالرحمان بن فیصل بن ترکی بن عبدالله بن محمد بن سعود
لقب(ها) ابن سعود[۱]
زادروز ۱۸۷۶ یا ۱۸۸۰
زادگاه ریاض،  عربستان سعودی
مرگ ۹ نوامبر ۱۹۵۳
محل مرگ  عربستان سعودی
پیش از سعود بن عبدالعزیز
کاخ كاخ طائف
دودمان آل سعود
پدر عبدالرحمن بن فیصل
دین اسلام

عبدالعزیز بن عبدالرحمن بن فیصل بن ترکی بن عبدالله بن محمد بن سعود (۱۸۷۶ یا ۱۸۸۰[۲] - ۹ نوامبر ۱۹۵۳) معروف به ملک عبدالعزیز و ابن سعود، اولین پادشاه و بنیان‌گذار کشور عربستان سعودی بود.

وی از سال ۱۹۰۲ حکومت ریاض را به دست آورد، از ۱۹۲۲ بر کل منطقه نجد (مرکز عربستان) مسلط شد، از ۱۹۲۵ حجاز را به قلمرو خود افزود و در سال ۱۹۳۲ کشور جدیدی را با نام عربستان سعودی بنیان گذاشت. وی فرزندان بسیار زیادی داشت و تمامی پادشاهان بعدی عربستان (ملک سعود، ملک فیصل، ملک خالد، ملک فهد و ملک عبدالله) تا به اکنون فرزندان مستقیم وی بوده‌اند.

دوران سلطنت او با کشف نفت در عربستان در سال ۱۹۳۸ و بهره‌برداری گسترده از منابع نفتی این سرزمین همراه بود.

زندگی[ویرایش]

عبدالعزیز در ۱۸۷۶ یا ۱۸۸۰ در ریاض به دنیا آمد. خانوادهٔ او رهبران سنتی جنبش مذهبی وهابیت بودند و بر مناطق مرکزی عربستان معروف به نجد حکومت می‌کردند. در ۱۹۰۲ میلادی در حالیکه خاندان او به کویت تبعید شده بودند، عبدالعزیز جوان توانست با کمک گروه کوچکی از نزدیکان و خدمت‌گزاران خود ریاض را دوباره به چنگ آورد. در ۱۹۱۲ تسلط خود را بر نجد تکمیل کرده و یک ارتش آموزش‌دیده را سازمان داد. بریتانیا در جنگ جهانی اول برای برقراری دوستی با او تلاش مختصری کرد و در ۱۹۱۵ حکومت او را بر احساء (شرق عربستان) و نجد به رسمیت شناخت، اما در مجموع رقیب او شریف حسین که حجاز را تحت کنترل خود داشت، ترجیح می‌دادند.

ابن سعود در ۱۹۲۴ ( فتح مکه) و ۱۹۲۵ (فتح مدینه) دشمن خود شریف حسین را شکست داد و در ۱۹۲۶ در مکه تاجگذاری کرد و خود را پادشاه حجاز و نجد نامید و در ۱۹۳۲ وقتی که بیشتر خاک شبه‌جزیره عربستان را به تصرف خود درآورده بود، نام کشور را به عربستان سعودی تغییر داد. او بسیاری از قبایل کوچ‌نشین را وادار به یک‌جانشینی کرد تا به جنگ‌های داخلی میان آنان خاتمه دهد و با جلوگیری از راهزنی و اخاذی از زائران مکه و مدینه، حکومت خود را اعتبار بخشید. در ۱۹۳۶ و ۱۹۳۹ امتیاز استخراج نفت را به شرکت‌های آمریکائی واگذار کرد و با درآمد حاصل از فروش نفت، عربستان به یکی از ثروتمندترین کشورهای دنیا تبدیل شد. البته بیشتر درآمدهای نفتی به خانواده سلطنتی اختصاص می‌یافت. عربستان در جنگ جهانی دوم بی‌طرف ماند اما به سمت متفقین گرایش داشت. در جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل نیز علیه اسرائیل اعلان جنگ داد. او در ۱۹۴۵ اتحادیه عرب را نیز برای تشویق اعراب به اتحاد تأسیس کرد.[۳]

پس از مرگ ملک عبدالعزیز در سال ۱۹۵۳ در کشورهای همسایه دو روز عزاداری رسمی اعلام شد و دولت مصر ۲ هفته عزای عمومی اعلام کرد. پرچم سازمان ملل در نیویورک به حالت نیمه‌افراشته درآمد. متفقین از همکاری وی در زمان جنگ بسیار راضی بودند به طوری که نماینده دائم آمریکا در سازمان ملل پس از مرگ ابن سعود از نقش افسانه‌ای وی در رنسانس خاورمیانه خبر داد و کلمنت اتلی رهبر حزب کارگر و نخست‌وزیر سابق بریتانیا او را دوست بسیار صمیمی کشورش در دوران جنگ خواند که فهمی عالی از استراتژی جنگ داشت.[۴]

خانواده و فرزندان[ویرایش]

شمار دقیق همسران و فرزندان عبدالعزیز نامعلوم است. گفته می‌شود که او ۱۷ تا ۲۲ بار ازدواج کرده[۵] و ۱۸ فرزند پسر داشت.[۶] البته با توجه به قوانین مربوط به تعدد زوجات در اسلام هیچگاه بیش از ۴ زن در یک زمان نداشت و ازدواج‌های متعدد وی پس از طلاق همسر قبلی صورت می‌گرفت. وی همسران خود را از بین خانواده‌هایی انتخاب می‌کرد که قصد جلب حمایت آن‌ها را از حکومت خود داشت. تعداد دختران او به درستی مشخص نیست و در یکی از منابع ۲۱۵ نفر برآورد شده‌است.[۷]. تعداد پسران او را نیز تا ۱۵۰ نفر ذکر کرده‌اند.[۸] هر پنج پادشاه پس از عبدالعزیز از فرزندان او بوده‌اند.


فرزندان مشهور[ویرایش]

هفت سدیری، از جمله فهد هفت برادران تنی هستند که قدرتمندترین فرزندان عبدالعزیزند. فرزندان مشهور عبدالعزیز عبارتند از:

منابع[ویرایش]

  1. فیلمی که شاهزاده سعودی را خشمگین کرد، بی‌بی‌سی فارسی
  2. برخی منابع از جمله دانشنامه کلمبیا تاریخ تولد او را در ۱۸۸۰ ذکر کرده‌اند.
  3. Ibn Saud of Saudi Arabia. (n.d.). The Columbia Electronic Encyclopedia, Sixth Edition. Retrieved May 18, 2009, from Answers.com Web site: http://www.answers.com/topic/ibn-saud
  4. The Hindu. Ibn Saud Passes Away, 11 November 1953
  5. Nestor Sander. Ibn Saud: King by Conquest 2001, ISBN 1-58736-017-9
  6. فیلمی که شاهزاده سعودی را خشمگین کرد، بی‌بی‌سی فارسی
  7. Tore Kjeilen. Ibn Sa'ud looklex Encyclopedia
  8. The Hindu. Ibn Saud Passes Away, 11 November 1953
  9. فیلمی که شاهزاده سعودی را خشمگین کرد، بی‌بی‌سی فارسی

پیوند به بیرون[ویرایش]