فام‌سپهر

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

فام‌سپهر (یا رنگ کره) لایه نازکی از جو خورشید، به ارتفاع تقریبا ۲٫۰۰۰ کیلومتر، بالاتر از شیدسپهر است.[۱]

در فام‌سپهر، تنها حدود ۱۲-۱۰ درصد از جرم خورشید موجود است و به همین دلیل در تمام طول موج‌ها شفاف است. در فام‌سپهر تنها شمار کمی خطوط جذبی قوی را می توان مشاهده کرد. فام سپهر ساختار بی‌ارزشی دارد. این ابر از زائده‌هایی ناشی می‌شود که فوران‌های داغی از گاز هستند که از مسافتی حدود ۵۰۰۰۰۰ مایل در هر ساعت به سمت بالا پرتاب می‌شود، که هرکدام طول عمری برابر پنج دقیقه دارند.[۲]

عکس فام‌سپهر خورشید با فیلتر پرتو آلفا-هیدروژن

فام‌سپهر، معمولاً به علت درخشندگی شید‌سپهر نامرئی است، اما به هنگام خورگرفت که ماه قرص مرکزی خورشید را می‌پوشاند، نور سرخ مایل به صورتی فام سپهر را می توان دید. به دلیل همین رنگ است که نام آن را برگرفته از واژه یونانی Chroma به معنای رنگین، فام‌سپهر(Chromosphere) گذاشته‌اند.

نور سرخ فام‌سپهر در دستگاه‌های پرتونگار، در خط آلفا-هیدروژن روشن می‌شود که نشان می‌دهد این لایه بیشتر از هیدروژن تشکیل شده‌است. سایر خطوط روشن پرتویی وجود سدیم، کلسیم، منیزیم، و اندکی یون هلیوم را در فام‌سپهر آشکار می‌کند. پرتونگاری فام‌سپهر همچنین دمای آن را از حدود ۴۵۰۰ درجه کلوین در نزدیکی شید‌سپهر تا ۴۰۰۰۰۰ درجه کلوین در سطوح بالاتر آشکار می‌کند.[۳]

منابع [ویرایش]

  1. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، "Chromosphere"، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد. (نسخهٔ ١٣ اوت ٢٠١٠).
  2. Palen, Stacey, Theory and Problems of Astronomy, McGrow-Hill,2002.ISBN 0-07-136436-6
  3. دیکسون، رابرت، نجوم دینامیکی.ترجمه احمد خواجه‌نصیر، مرکز نشر دانشگاهی تهران، چاپ سوم۱۳۸۷، ISBN 978-964-01-1095-9