شلیاق

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

پرش به: ناوبری, جستجو

شَلیاق نام یکی از صورتهای فلکی است. معادل فارسی آن دیگ‌پایه یا چنگ رومی و در لاتین Lyr است.

این پیکر آسمانی از گروه ستارگان کوچکی تشکیل شده‌است که به آسانی قابل مشاهده هستند. ستاره کرکس نشسته که در این پیکر قرار دارد پنجمین ستارهٔ درخشان آسمان است که ۲۶ سال نوری با ما فاصله دارد.[۱]

فهرست مندرجات

[ویرایش] افسانه

ایرانیان از قدیم این پیکر آسمانی را دیگ‌پایه، یک‌پایه و عوام سه‌پایه می‌نامیدند. این پیکر آسمانی را همچنین به گونه کرکسی با بال‌های جمع‌شده تصور می‌کرده‌اند.[۲]

در افسانه‌های یونانی، از بین گوهر‌های درخشان آسمان، چنگ رومی نماینده سازی است که اورفه آن را نواخت نیرو‌های هادس را ترغیب نماید تا همسر دوست داشتنی او ،ایوریدیس آزاد نماید.

[ویرایش] ستاره ها

ستاره آلفا یا کرکس نشسته. طیفش A0 V با قدر ۰٫۰۳ و فاصله ۲۶ سال نوری است ستاره بتا تا زمین ۳۰۰ سال نوری فاصله دارد و به عنوان ستاره‌ای از آغازین از گروه متغیرهای گرفتی به‌شمار می‌آید. دو ستاره آن از نوع A۸ و B۷ هستند ستاره بتا دارای قدر متغییر ۳٫۳ تا ۴٫۳ در مدت ۱۲٫۹ ستاره اپسیلون با چشم غیر مسلح با قدر ۴ به نظر می‌رسد.اما با دوربین دوچشمی به صورت دو ستاره تفکیک می‌شود تلسکوپ‌های بهتر هرکدام ار به صورت یک جفت مجزا تفکیک می‌کند.

[ویرایش] اجرام عمق آسمان

M۵۷# یک سحابی حلقه‌ای با قدر نهم در میانه راه بتا و گامای شلیاق در فاصله ۲۱۵۰ سال نوری از ماست M۵۶# یک خوشه کروی با قدر ۸ است.

[ویرایش] منابع

کتاب صورت‌های فلکی نوشته دکتر گری مکلر

  1. فراس، نایجل، آسمان شب، ترجمهٔ علی رؤوف، معاونت فرهنگی آستان قدس رضوی، چاپ دوم: بهمن ۱۳۶۹. ص۲۹
  2. لغتنامه دهخدا، سرواژهٔ شلیاق.