فنول

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
فنول
نام‌های دیگر Carbolic Acid, Benzenol, Phenylic Acid, Hydroxybenzene, Phenic acid, Phenyl alcohocfde
شناساگرها
CAS 108-95-2 YesY
کم‌اسپایدر 971
شماره RTECS
SJ3325000
Jmol-3D images Image 1
خصوصیات
فرمول مولکولی C6H6O
جرم مولی ۹۴٫۱۱ g mol−1
شکل ظاهری جامد کریستالی سفید رنگ
چگالی ۱.۰۷g/cm³
دمای ذوب
‎40.5 °C, 314 K, 105 °F
دمای جوش
‎181.7 °C, 455 K, 359 °F
اسیدی (pKa) ۹.۹۵
قطب‌ها ۱.۷ D
خطرات
طبقه‌بندی EU سمی (T)
Muta. Cat. 3
خورنده (C)
لوزی آتش
NFPA 704.svg
 
 
 
COR
دمای اشتعال ۷۹°C
ترکیبات مرتبط
ترکیبات مرتبط تیوفنول
تمامی داده‌ها مربوط به شرایط استاندارد(در  °C۲۵ و  kPa۱۰۰) است، مگر آنکه خلاف آن ذکر شده باشد.
Infobox references

فنول یکی از ترکیبات ساده آلی بوده که از اتصال یک گروه هیدروکسیل و یک حلقه بنزنی تشکیل می شود.فنول با فرمول(C۶H۵OH) با نام‌های هیدروکسی بنزن(hydroxyl benzene) وکربولیک اسید (carbolic acid) نیز شناخته می شود.فنول خالص جامدی سفید رنگ با دمای ذوب ‎۴۲°C یا ‎۱۰۸°F است.فنول به طور معمول قابل انحلال در آب می‌باشد و خاصیت اسیدی ضعیفی دارد (pKa=9.9).فنول به عنوان یک گند زدا استفاده می شود.فنول با غلظت بالا می‌تواند باعث سوختگی پوست شود.ترکیباتی که در آن بیش از یک گروه هیدروکسیل متصل به حلقه بنزن باشد را ترکیبات پلی هیدریک فنول(poly hydric phenols)می نامند.فنول یکی از ترکیبات مهم آلی مورد استفاده در صنعت است.فنول در بسیاری از صنایع به عنوان ماده اولیه کاربرد دارد.برخی از موادی که از این ماده تولید می شوند عبارتند از: نایلون، شوینده ها، افرودنی‌های بنزین، آسپرین، پلی اورتان، رنگها، علف کشها، نرم کننده ها، ضد اکسنده ها، روغن‌های روان کننده، قارچ کش ها.[۱]

خواص فیزیکی[ویرایش]

فنول‌ها مایع یاجامدهایی با دمای ذوب پایین هستند.دمای جوش آنها به علت پیوند هیدروژنی، کاملاً بالاست.خود فنول(C۶H۵OH)احتمالاً به علت تشکیل پیوند هیدروژنی با آب، کمی درآن انحلال پذیر است (9 گرم در 100 گرم آب) .بیشتر فنول‌های دیگر اساساً در آب انحلال ناپذیرند.فنول‌ها بی رنگ هستند مگر آنکه گروهی مولد رنگ وجود داشته باشد.[۲]

اثرات فنول بر بدن انسان[ویرایش]

در صورت تنفس یا خورده شدن این ماده توسط انسان این ماده وارد گردش خون خواهد شد و در صورت تماس با پوست کمتر وارد خون خواهد شد.قرار گرفتن در معرض فنول در کوتاه مدت می تواند باعث سوزش چشم‌ها و سر درد شود.افرادی که تماس پوستی با مقدار زیادی از فنول دارند، سوزش پوست، ضایعات کبدی، ادرار تیره و ضربان نا منظم قلب در آن‌ها مشاهده می شود. بلعیدن مقدار زیادی از فنول می تواند باعث سوختگی‌های داخلی و مرگ شود. اما فنول می تواند در علم پزشکی به عنوان یک ماده بی هوش کننده و همچنین یک ماده ضد عفونی کننده مورد استفاده قرار گیرد. همچنین آژانس بین‌المللی تحقیقات سرطان(به انگلیسی: International Agency for Research on Cancer) فنول را به عنوان ماده ای غیر سرطان زا طبقه بندی کرده است.[۳]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. Concise Encyclopedia of Chemistry (2004) . McGraw-Hill.ISBN 0-07-143953-6
  2. موریسون، رابرت تورنتون، رابرت نیلسون بوید.شیمی آلی ۲.تهران:نشر علوم دانشگاهی
  3. ATSDR - ToxFAQs™: Phenol