گاما بوتیرولاکتون

gamma-Butyrolactone
نام آیوپاک Dihydrofuran-2(3H)-one
نام‌های دیگر	GBL, butyrolactone, 1,4-lactone, 4-butyrolactone, 4-hydroxybutyric acid lactone, gamma-hydroxybutyric acid lactone, and oxolan-2-one
شناساگرها
CAS	96-48-0 Y
پاب‌کم	7302
کم‌اسپایدر	7029 Y
UNII	OL659KIY4X Y
دراگ‌بانک	DB04699
KEGG	C01770 Y
ChEBI	CHEBI:42639 Y
ChEMBL	CHEMBL95681 Y
شماره RTECS	LU3500000
Jmol-3D images	Image 1
SMILES O=C1OCCC1
InChI InChI=1S/C4H6O2/c5-4-2-1-3-6-4/h1-3H2 Y Key: YEJRWHAVMIAJKC-UHFFFAOYSA-N Y InChI=1/C4H6O2/c5-4-2-1-3-6-4/h1-3H2 Key: YEJRWHAVMIAJKC-UHFFFAOYAC
خصوصیات
فرمول مولکولی	C4H6O2
جرم مولی	۸۶٫۰۸۹ g mol−1
شکل ظاهری	Colorless oily liquid
چگالی	1.1286 g/mL (15 °C), 1.1296 g/mL (20 °C)
دمای ذوب	‎-43.53 °C, 230 K, -46 °F
دمای جوش	‎204 °C, 477 K, 399 °F
محلول در آب	Miscible
محلول	soluble in کربن تتراکلرید, متانول, اتانول, استون, بنزن, دی‌اتیل اتر
اسیدی (pKa)	4.5
ضریب شکست (nD)	1.435, 1.4341 (20 °C)
گرانروی	1.7 cp (25 °C)
خطرات
برگه داده‌های ایمنی ماده	External MSDS
شماره ایمنی	R۲۲ R۳۶
شماره نگهداری	S26 S۳۶
خطرات اصلی	Harmful
دمای اشتعال	98 °C (closed cup)
LD50	17.2 mL/kg (orally, rat)
Y (verify) (what is: Y/N?) تمامی داده‌ها مربوط به شرایط استاندارد(در  °C۲۵ و  kPa۱۰۰) است، مگر آنکه خلاف آن ذکر شده باشد.
Infobox references

ساختار مولوکلی

دبه‌های ضبط شدۀ جی. بی. ال.

گاما بوتیرولاکتون یا جی.بی.ال. (به انگلیسی: GBL:gamma-Butyrolactone)‏ مایعی‌ست روغنی، بی‌رنگ با بویی اندک که به خوبی در آب حل می‌شود. در شیمی به عنوان حلال و مادهٔ معرف به کار می‌رود. همچنین در مواد تشکیل دهندهٔ عطر، در لکه‌برها و پاک‌کننده‌های چسب و رنگ، و به عنوان حلال در خازن‌های الکترولیتیی آلومینیومی کاربرد دارد.

جی. بی. ال. بر روی سیستم عصبی بدن انسان تأثیر مخدر گونه دارد. در دوزهای پایین نشاط آور است و تأثیر آن به نشئگی اکستازی شبیه‌است و از این رو برخی به آن اکستاسی مایع می‌گویند. در دوزهای بالاتر آرام‌بخش است و می‌تواند مصرف‌کننده را ناهشیار سازد.

منابع

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Gamma-Butyrolactone»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۱۱ اکتبر ۲۰۱۱).