شورش مشتزن‌ها

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
شورش مشتزن‌ها
Boxer Rebellion.jpg
سربازان انگلیسی و ژاپنی در حال نبرد با نیروهای چینی در نبرد تینتسین
تاریخ پاییز ۱۸۹۹ - ۷ سپتامبر ۱۹۰۱
مکان چین شمالی
نتیجه پیروزی هشت کشور متحد
جنگ بین
هشت کشور متحد

پرچم امپراتوری بریتانیا بریتانیا
پرچم امپراتوری روسیه روسیه
پرچم امپراتوری ژاپن ژاپن
پرچم فرانسه فرانسه
US flag 45 stars.svg ایالات متحده آمریکا
پرچم امپراطوری آلمان آلمان
Flag of Austria-Hungary (1869-1918).svg اتریش-مجارستان
پرچم پادشاهی ایتالیا (۱۸۶۱–۱۹۴۶) ایتالیا


China Qing Dynasty Flag 1889.svg دودمان چینگ

انجمن هماهنگی درستکار

China Qing Dynasty Flag 1889.svg دودمان چینگ

فرماندهان و رهبران
پرچم پادشاهی متحد بریتانیای کبیر و ایرلند سر ادوارد سیمور
پرچم پادشاهی متحد بریتانیای کبیر و ایرلند کلاود مک‌دونالد
پرچم پادشاهی متحد بریتانیای کبیر و ایرلند آلفرد گاسلی
پرچم امپراتوری روسیه یوگنی الکسیف
پرچم امپراتوری روسیه نیکولای لینویچ
پرچم امپراطوری آلمان آلفرد والدرسی
پرچم امپراتوری ژاپن فوکوشیما یاسوماسا
پرچم ایالات متحده آمریکا ادنا چافی

پرچم دودمان چینگ یوآن شیکای

پرچم دودمان چینگ امپراتور گوانگ‌ژو

پرچم دودمان چینگ ملکه تزی شی
پرچم دودمان چینگ زایی
پرچم دودمان چینگ رونگلو
پرچم دودمان چینگ نی شیچنگ 
پرچم دودمان چینگ ما یوکون
پرچم دودمان چینگ سونگ چینگ
پرچم دودمان چینگ دونگ فوجیانگ
پرچم دودمان چینگ ما آنلیانگ
پرچم دودمان چینگ ما فولو 
پرچم دودمان چینگ ما فوجیانگ
پرچم دودمان چینگ ما فوژینگ
پرچم دودمان چینگ ما هایان
پرچم دودمان چینگ ما چی
پرچم دودمان چینگ ما لین (جنگ‌سالار)
پرچم دودمان چینگ سرهنگ یائو وانگ

شورش مشتزن‌ها که با نام‌های قیام بوکسورها و جنبش ایهتوان نیز شناخته می‌شود، جنبشی میهن‌پرستانه بود که توسط انجمن هماهنگی درستکار در سال‌های بین ۱۸۹۸ و ۱۹۰۱ در چین رخ داد. این جنبش بر ضد امپریالیسم خارجی و مسیحیت بود. این برپاخاستن در جواب تاثیرگذاری‌های بیگانگان در چین بود که ناراحتی معترضان دلایل گسترده‌ای از تجار تریاک، تهاجم سیاسی و دخالت‌های اقتصادی گرفته تا تبلیغات مبلغین مسیحیت را در برمی‌گرفت. در چین احساسات عمومی علیه بیگانگان با قراردادهای نابرابری که دولت ضعیف چینگ توان مقاومت در برابر آن‌ها را نداشت بیشتر می‌شد. با بهره‌برداری مبلغین مسیحی از وضعیت دولت چین و غصب زمین‌ها و دارایی‌های روستاییان برای کلیسای خود نارضایتی مردم بیشتر می‌شد. این احساسات عمومی سرانجام منجر به شورشی خشونت‌بار علیه بیگانگان شد.

در ۱۹۰۰، جنگجویان مشت‌زن، خارجی‌های شهر پکن را ترسانده و آن‌ها را مجبور به پناه گرفتن در منطقه سفارتخانه‌های شهر پکن کردند. این اقدام باعث شد تا ملکه تزی شی که در ابتدا دودل بود با اصرار محافظه‌کاران دربار امپراتوری علیه بیگانگان اعلام جنگ کند. دیپلمات‌ها، مردمان غیرنظامی خارجی، سربازان و مسیحیان چینی در منطقه سفارت‌نشین پکن به محاصره نیروهای ارتش امپراتوری درآمدند که این محاصره ۵۵ روز طول کشید. مقامات دولت چین در برابر مسئله زنده نگه‌داشتن یا کشتن خارجی‌های این منطقه با یکدیگر دچار اختلاف شدند که باعث درگیری بین این دو گروه شد. رهبری کسانی که درخواست توافق و زنده نگه‌داشتن آنان را داشتند با شاهزاده چینگ بود. فرمانده ارشد نیروهای چینی، رونگلو، سه سال پس از شورش ادعا کرد که برای محافظت از محاصره‌شدگان تلاش کرده‌است. محاصره هنگامی پایان یافت که اتحاد هشت ملت نزدیک به ۲۰،۰۰۰ نیروی نظامی به چین فرستادند و پس از شکست دادن ارتش امپراتوری چین، پکن را گرفتند. پروتکل مشت‌زن در تاریخ ۷ سپتامبر ۱۹۰۱ به قیام خاتمه داد و در آن مجازاتهای سنگینی بر دولت چین بسته شد؛ از جمله ۶۷ میلیون پوند جریمه (معادل ۴۵۰ میلیون تایل نقره) که بیشتر از مالیات یکساله دولت چین بود. این جریمه می‌بایست در طول سی سال به هشت کشور شرکت‌کننده در نبرد پرداخت می‌شد.

خاستگاه مشتزن‌ها[ویرایش]

انجمن مشت‌های هماهنگ و درستکار که خارجی‌ها آنان را مشتزن‌ها (بوکسورها) یا مشتزنی جادویی ایهوه می‌نامیدند، انجمنی مخفی بود که در استان ساحلی چین، شاندونگ درست شده‌بود. برخی از مردم این استان شمالی بر اثر امپریالیسم و بلایای طبیعی دارایی‌های خود را از دست داده‌بودند[۱]. این گروه از بخش لی از گروه دینی باگوآ سرچشمه گرفتند[۲]. خارجی‌ها آنان را به دلیل تمرینات بدنی و هنرهای رزمی که انجام می‌دادند مشتزن می‌نامیدند. از ویژگی‌های این تمرینات می‌توان به حرکات شمشیر، تکنیک‌های در خاک افکندن و آوازهای آیین‌های بودایی و تائو اشاره کرد[۳].

مشتزن‌ها معتقد بودند که با تمرین‌های سخت، رژیم غذایی، هنرهای رزمی و نیایش می‌توانند به ویژگی‌های فراطبیعی همچون پرواز کردن دست بیابند. همچنین بر این باور بودند که میلیون‌ها روح سرباز از آسمان‌ها برای کممک به آن‌ها در پاک کردن چین از بیگانگان خواهند آمد. مشتزن‌ها معمولاً از کشاورزان، روستاییان و کارگرانی تشکیل شده بودند که از بلایای طبیعی (همچون سیل)، گسترش اعتیاد به تریاک به جان آمده بودند و مسیحیان، مبلغان مسیحی و اروپاییان مهاجر را دلیل بدبختی‌های خود می‌دانستند. آنها بر این باور بودند که چینی‌های مسیحی زمین‌های کشاورزی دیگران را بدون ترس از قانون، غصب می‌کنند[۴]. مشتزن‌ها بیگانگان را گویزی (به چینی: 鬼子) می‌نامیدند که به معنی دیو و اهریمن است. مشتزن‌ها به تفنگ‌های سبک و شمشیر مجهز بودند و بر این باور بودند که با توسل به نیروی آسمانی می‌توانند در برابر جراحات مقاومت کنند[۵].

دست‌اندازی بیگانگان و نبرد مشتزن‌ها[ویرایش]

نیروهای هشت کشور متحد حاضر در نبرد شورش مشتزن‌ها

نیروهای دریایی بیگانگان در پایان آوریل ۱۹۰۰ شروع به ورود و محکم کردن جایگاه خود در سواحل شمالی چین کردند. چندین گروه خارجی به طرف پایتخت اعزام شدند اما در نهایت با حمله تمامی نیروهای اتحاد هشت کشور اتریش-مجارستان، فرانسه، آلمان، ایتالیا، ژاپن، روسیه و ایالات متحده آمریکا شورش مشتزن‌ها درهم کوبیده شد.

اولین نیروهای بین‌المللی[ویرایش]

در ۳۱ ماه می، پیش از به محاصره درآمدن اعزای سفارت‌ها در پایتخت، بنا بر درخواست سفارت‌ها نیرویی از هشت کشور شامل 435 نفر (۷۵ فرانسوی، ۷۵ روسی، ۷۵ انگلیسی، ۶۰ آمریکایی، ۵۰ آلمانی، ۴۰ ایتالیایی، ۳۰ ژاپنی، ۳۰ اتریشی) با قطار از داگو به پایتخت اعزام شدند. پس از رسیدن این گروه به بخش سفارت‌نشین پایتخت در آن موضع گرفته و در هنگام محاصره به دفاع از آن پرداختند.

اردوکشی سیمور[ویرایش]

دریابان سیمور به همراه زخمی‌هایش در حال عقب‌نشینی به شهر تیان‌جین در ۲۶ام ژوئن.

با بدتر شدن شرایط نیروی دومی به اندازه ۲۰۰۰ ملوان و سرباز تحت فرماندهی دریابان ادوارد سیمور با هماهنگی دولت چین با قطار از داگو به قصد پکن حرکت کردند اما در ۱۲۰ کیلومتری پکن در تیان‌جین به علت خرابی ریل مجبور به توقف شدند. دریابان سیمور تصمیم به پیشروی و تعمیر ریل و در صورت نیاز پیشروی با پای پیاده گرفت که به برآشفتگی بارگاه امپراتوری منجر شد. به نیروهای ارتش امپراتوری دستور حمله به نیروهای بیگانه داده که به علت آشفتگی و دستورهای متناقض رسیده از پایتخت، ژنرال نی از فرماندهان ارتش امپراتوری چین اجازه خروج از تیان‌جین و حرکت نیروهای بیگانه را با قطار داد[۶]

پس از مدتی از خروج از شهر در ۱۸ ژوئن، نیروها محاصره شده و از همه طرف بصورت غیرمنظم مورد حمله چینی‌ها قرار گرفتند ولی باز به پیشروی ادامه دادند. در ۱۹ ژوئن با دویست زخمی و کمبود آذوقه و مهمات، شروع به عقب‌نشینی کرده و با سوار شدن بر چهار کرجی بزرگ در رودخانه بیهه به سمت جنوب عقب رفتند. کمی بعد به زرادخانه مخفی ژینگ رسیده و به سرعت آنرا که شامل میلیون‌ها گلوله سلاح‌های انفرادی و مقادیر زیادی برنج و دارو بود گرفتند و در آنجا موضع دفاعی ساختند. خدمتکاری چینی را نیز که توانست خود را از صف مشتزن‌ها و نیروهای کینگ رد کند فرستادند تا به نیروهای متحد هشت کشور متحد وخامت شرایط آنها را اعلام کند. در ۲۵ ژوئن هنگی ۱۸۰۰ نفره (۹۰۰ روسی، ۵۰۰ ملوان انگلیسی و نیروهایی از کشورهای دیگر) به کمک آنها رسید و پس از به آتش کشیدن بخشی از زرادخانه که نتوانستند با خود ببرند (به ارزش ۳ میلیون فرانک) و با ۶۸ کشته و ۲۲۸ زخمی به شهر تیان‌جین عقب‌نشینی کردند.[۷]

گرفتن دروازه جنوبی شهر تیان‌جین. نیروهای انگلیسی در چن، ژاپنی‌ها در مرکز و فرانسوی‌ها در راست تصویر جای گرفته‌اند.

اردوکشی گاسلی[ویرایش]

با بدتر شدن شرایط و از بین رفتن ارتباط بین تیان‌جین و پکن، نیروهای بیگانه به افزایش شمار افراد خود پرداخته و نیروهای بیشتری را در ساحل پیاده کردند. آنها در ۱۷ ژوئن استحکامات داگو را گرفتند.

اکنون نیروهای بین‌المللی که فرماندهیشان را سپهبد آلفرد گاسلی انگلیسی برعهده داشت به ۵۵،۰۰۰ نفر می‌رسیدند که بیشتر آنها ژاپنی بودند (۲۰،۸۴۰ ژاپنی، ۱۳،۱۵۰ روسی، ۱۲،۰۲۰ انگلیسی، ۳۵۲۰ فرانسوی، ۳۴۲۰ آمریکایی، ۹۰۰ آلمانی، ۲۰۸۰ ایتالیایی، ۷۵ نفر از اتریش-مجارستان و همینطور نیروهای چینی مخالف مشتزن‌ها[۸]) در ۱۴ ژوئیه، نیروهای بین‌المللی به فرماندهی کلنل کوریای ژاپنی پس از یک روز جنگ موفق به گرفتن شهر تیان‌جین شدند.

سرجوخه تیتوس، پرچم‌دار آمریکا، پرچم آمریکا را برفراز دیوارهای پکن به اهتزاز درمی‌اورد.

حرکت به طرف پکن با حدود ۲۰،۰۰۰ نیروی بیگانه شروع شد و این در حالی بود که در ۴ آگوست شمارگان نیروهای امپراتوری کینگ به ۷۰،۰۰۰ نفر و نیروهای مشتزن به حدود ۵۰،۰۰۰ تا ۱۰۰،۰۰۰ نفر می‌رسید. با این حال در مسیر بین تیان‌جین تا پکن مقاومت کمی در برابر نیروهای بین‌المللی صورت گرفت و تنها مشکل رطوبت و دمای بالا بود که تا ۱۱۰ درجه فارنهایت (۴۳ درجه سلسیوس) نیز می‌رسید.

نیروهای بین‌المللی در ۱۴ آگوست پکن را گرفتند. تمام کشورهای حاضر در اتحاد برای اولین بودن در آزاد کردن افراد حاضر در منطقه سفارتخانه‌ها به رقابت پرداختند که سرانجام نیروهای انگلیسی اولین کسانی بودند که خود را به منطقه رساندند. برافراشتن پرچم آمریکا بر فراز دیوارهای دفاعی شهر پکن به تصویری نمادین از شورش مشتزن‌ها تبدیل شده‌است.[۹]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. Kazuko Ono (1989). Chinese women in a century of revolution, 1850–1950. Stanford University Press. p. 49. ISBN 0-8047-1497-5. Retrieved 2010-10-31. 
  2. "義和團與八卦教". Qinghistory.cn. 9 November 2009. Retrieved 2012-09-06. 
  3. Thompson, Larry Clinton (2009-01). William Scott Ament and the Boxer Rebellion: heroism, hubris and the " Ideal Missionary". McFarland & Company. ISBN 978-0-7864-4008-5. 
  4. Lanxin Xiang (2003). The origins of the Boxer War: a multinational study. Psychology Press. p. 114. ISBN 0-7007-1563-0. Retrieved 2010-06-28. 
  5. Richard Landes, "Millenialism," (Draft of article for the Merriam-Webster Encyclopedia of World Religions, 1999 "accessed 9 February 2011". Bu.edu. Retrieved 2012-09-06. 
  6. Leonhard, Robert R. "The China Relief Expedition Joint Coalition Warfare in China Summer 1900". The Johns Hopkins University Applied Physics Laboratory. p. 12. Retrieved 31 October 2010. 
  7. Account of the Seymour column in "The Boxer Rebellion", pgs 100–104, Diane Preston.
  8. "Russojapanesewarweb". Russojapanesewar.com. 1 July 1902. Retrieved 2012-09-06. 
  9. Thompson, 177

منابع[ویرایش]

  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Boxer Rebellion»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۳۰ آبان ۱۳۹۱).
  • Cohen, Paul A. (1997). History in three keys: the boxers as event, experience, and myth. Columbia University Press. ISBN 0-231-10651-3. 
  • Elliott, Jane E. Some Did It for Civilisation, Some Did It for Their Country: A Revised View of the Boxer War. Hong Kong: The Chinese University Press, 2002. ISBN 962-201-973-0. David D. Buck, "Review," The China Quarterly 173 (2003): 234–237. calls this a strong "revisionist" account.
  • Lipman, Jonathan Neaman (2004). Familiar strangers: a history of Muslims in Northwest China. Seattle: University of Washington Press. ISBN 0-295-97644-6. 
  • Thompson, Larry Clinton. William Scott Ament and the Boxer Rebellion: Heroism, Hubris, and the "Ideal Missionary". Jefferson, NC: McFarland, 2009. ISBN 978-0-7864-4008-5.