آواز ابوعطا
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
آواز ابوعطا، یکی از آوازهای چهار گانهٔ متعلق به شور در موسیقی امروز (به همراه افشاری، دشتی و بیات ترک) است. ابوعطا با القاب دیگری مانند سارنج (صلحی) و دستان عرب نیز شناخته میشود.
گام آن با گام شور یکی است و تنها اختلاف آن با شور در توقّف مکرّر ابوعطا روی درجهٔ چهارم (نت شاهد) و درجهٔ دوم (نت ایست) میباشد و درجهٔ پنجم ثابت است. در نغمهٔ ابوعطا، نت متغییر وجود ندارد.
در ردیف موسیقی موسی معروفی گوشههای ابوعطا بعد از شش درآمد، عبارتاند از: محمد صادق خانی، کرشمه، سیخی، تک مقدم (که نوعی تحریر است)، حزین، حجاز (که در سه قسمت ذکر گردیده و مهمترین گوشهٔ ابوعطاست)، بسته نگار، بغدادی (که شبیه حجاز است)، دوبیتی، شمالی، چهار باغ، گبری، رامکلی، فرود و مثنوی.
در ردیف منقول ابوالحسن صبا، گوشهٔ خسروشیرین نیز در ابوعطا ذکر شدهاست. آواز ابوعطا در میان مقامهای قدیم به چشم نمیخورد اما از مقامهای قدیم، فواصل جان فزا، بوستان و حسینی با ابوعطا مطابقت دارند.
ابوعطا در محدودهٔ حجاز دارای نغمههایی نزدیک به الحان عربی است، اما آواز ابوعطا خود مورد پسند و به ذوق ایرانیان است.
یکی از آثار معروف در این دستگاه، آلبوم عشق داند اثر محمدرضا شجریان و محمدرضا لطفی است.
[ویرایش] گوشهها
این آواز در ردیف میرزا عبداللّه دارای گوشههای زیر است:
- رامکِلی
- درآمد
- سَیَخی
- حجاز
- بستهنگار
- چهارپاره
- گَبری
[ویرایش] منبع
- ستایشگر، مهدی. واژه نامهٔ موسیقی ایران زمین جلد اوّل. چاپ دوّم، تهران: اطلاعات، ۱۳۸۱، ISBN ۹۶۴-۴۲۳-۳۰۵-۰.
- دورینگ، ژان. ردیف میرزا عبدالله برای تار و سهتار: آوا نویسی و بررسی تحلیلی. چاپ اول، تهران: موسسه فرهنگی-هنری ماهور، ISBN ۹۶۴-۸۷۷۲-۰۹-۶.
| ردیف موسیقی سنتی ایرانی |  |
|---|---|
| هفت دستگاه موسیقی ایرانی | |
| پنج آواز موسیقی ایرانی | |
