منشور حقوق بشر کورش
| منشور حقوق بشر کوروش | |
|---|---|
 |
|
| اطلاعات کلی | |
| نام | منشور حقوق بشر کوروش |
| دوره | هخامنشیان |
| تاریخ ساخت | ۵۳۸ پیش از میلاد |
| محل اکتشاف | محوطهٔ باستانی بابل در بینالنهرین (میانرودان) |
| کاشف | هرمزد رسام، باستانشناس بریتانیایی |
| تاریخ کشف | ۱۲۵۸ خورشیدی/ ۱۸۷۹ میلادی |
| محل نگهداری | موزه بریتانیا |
| کاربرد | ثبت نوشتار و بیانیهٔ کوروش |
| اطلاعات فیزیکی | |
| جنس | گل پخته |
منشور حقوق بشر کوروش یا استوانهٔ کوروش بزرگ لوحی از گل پختهاست که در سال ۵۳۸ پیش از میلاد به فرمان کوروش بزرگ هخامنشی پادشاه و بنیانگذار شاهنشاهی هخامنشی نگاشته شدهاست. نیمهٔ نخست این لوح از زبان رویدادنگاران بابلی و نیمهٔ پایانی آن سخنان و دستورهای کورش به زبان و خط میخی اکدی (بابلی نو) نوشته شدهاست. این استوانه در سال ۱۲۵۸ خورشیدی/ ۱۸۷۹ میلادی در نیایشگاه اِسَگیله (معبد مردوک، خدای بزرگ بابلی) در شهر بابل باستانی پیدا شده و در موزه بریتانیا در شهر لندن نگهداری میشود.[۱] این منشور یکی از بزرگترین نشانههای روحیهٔ بردباری در فرهنگ ایرانی است. [۲]
محتویات |
[ویرایش] تاریخچه
[ویرایش] پیداسازی
در سال ۱۲۵۸ خورشیدی/ ۱۸۷۹ میلادی به هنگام کاوشهای باستانشناسی گروه بریتانیایی در محوطهٔ باستانی بابل در بینالنهرین (میانرودان)، هرمزد رسام، باستانشناس بریتانیایی آسوریتبار، استوانهٔ گلیای را یافت که شامل نوشتههایی به خط میخی بود.[۳] جنس این استوانه از گل رس است، ۲۲٫۵ سانتیمتر طول و ۱۱ سانتیمتر عرض دارد و دور تا دور آن ۴۵ سطر (به جز بخشهای تخریبشده) به خط و زبان اکدی (بابلی نو) نوشته شدهاست. بررسیهای بعدی نشان داد که نوشتههای استوانه در سال ۵۳۸ پیش از میلاد به فرمان کوروش بزرگ پس از شکست دادن نبونید و تصرف کشور بابل، نوشته شدهاست. این اثر در نیایشگاه اِسَگیله (معبد مردوک) در شهر بابل قرار داده شده بود. در حال حاضر این لوح سفالین استوانهای در بخش «ایران باستان» در موزه بریتانیا نگهداری میشود. از سوی دیگر، در سال ۱۳۷۵ آشکار شد که بخشی از یک لوحه استوانهای که آن را متعلق به نبونید پادشاه بابل میدانستند، در حقیقت پارهای از استوانهٔ کوروش بزرگ، از سطرهای ۳۶ تا ۴۳ است. پس از این آگاهی، این پاره از لوح استوانهای که در دانشگاه ییل (Yale) در آمریکا نگهداری میشد، به موزه بریتانیا در لندن انتقال داده شد و به استوانهٔ اصلی پیوست گردید. پژوهشهای زبانشناسی روی دو قطعه استخوان فسیل شدهٔ اسب که در موزهٔ شهر ممنوعه در چین نگهداری میشوند، منجر به شناسایی نسخهٔ چینی منشور کورش شد. قدمت این استخوانها به دورهٔ سلطنت هخامنشیان بازمیگردد.[۴]
[ویرایش] ساخت منشور
کوروش بزرگ یا کورش بزرگ، بنیانگذار پادشاهی ایران و آغازگر سلسلهٔ هخامنشیان، پس از تسخیر بابل، در بابل بر تخت پادشاهی نشست و ادیان بومی را آزاد اعلام کرد. برای جلب محبت مردم میانرودان (بینالنهرین)، مردوک که بزرگترین خدای بابل بود را به رسمیت شناخته، او را نیایش کرد و سپاس گفت. او هیچ گروه انسانی را به بردگی نگرفت و سپاهیانش را از تجاوز به مال و جان رعایا بازداشت. او تمامی کسانی را که به اسارت به بابل آورده شده بودند گرد هم آورد و منزلگاه آنها را به ایشان بازگرداند. کوروش همچنین قوم یهود را نیز از اسارت و بیگاری در بابل آزاد کرد. به دستور کوروش، شرح وقایع و دستورهای وی روی یک لوح استوانهای سفالین نگاشته شد و در معبد مردوک قرار گرفت.
[ویرایش] جایگاه
[ویرایش] هواداران
از طرف برخی این سند به عنوان نخستین منشور حقوق بشر شناخته میشود[۵][۶][۷] و در سال ۱۹۷۱ میلادی، سازمان ملل آن را به شش زبان رسمی سازمان منتشر کرد[نیازمند منبع]. بدلی از این منشور در مقر سازمان ملل متحد در شهر نیویورک نگهداری میشود[۸].
[ویرایش] مخالفان
اطلاق عنوان «نخستین منشور حقوق بشر» توسط برخی دیگر مورد اعتراض قرار گرفتهاست و نامگذاری این استوانه را به این نام به حکومت پهلوی نسبت میدهند. پرفسور امیلی کورت از محققان تاریخ خاورمیانه به وجود «دروغهای بزرگی» در این منشور که کوروش برای توجیه فتح بابل به کار برده، اشاره میکند.[۹] کاوه فرخ معتقد است که کورت اولین شخصی است که چنین ادعایی را علی رغم نظر دیگر متخصصان صرفا بر اساس نظر شخصی مطرح کرده و تا کنون هیچ سندی برای اثبات فرضیه خود ارایه نداده است.[۱۰] بروس لینکلن به چهار قیام مردم بابل بر علیه حکومت پارسها اشاره کرده و ماهیت این منشور را زیر سؤال میبرد.[۱۱]
[ویرایش] مقایسه داشتههای منشور با دیگر سندهای تاریخی
[ویرایش] در تورات
در بارهٔ فرمان کوروش مبنی بر آزادی یهودیان، اشارههایی در بابهای گوناگون عزرا و اشعیا در کتاب تورات (عهد عتیق) در دست است: «خداوند روح کوروش پادشاه فارس را برانگیخت تا در تمامی ممالک خود فرمانی صادر کند و بنویسد کوروش پادشاه فارس چنین میفرماید که یهوه خدای آسمان مرا چنین امر فرمودهاست که خانهای برای او که در اورشلیم که در یهودا است، بنا نمایم. پس همگی برخاسته و روان شدند تا خانه خداوند را بنا نمایند. و کوروش پادشاه، ظروف خانه خداوند را که نبوکدنصر (بختالنصر) آنها را از اورشلیم آورده و در خانه خود گذاشته بود، بیرون آورد و به رئیس یهودیان سپرد».
[ویرایش] در رویدادنامه نبونید
ورود کوروش «بدون جنگ و پیکار» به شهر بابل، در یک سالنامهٔ بابلی که به رویدادنامه نبونید مشهور است، تأیید شدهاست: «در روز شانزدهم ماه تشریتو (۱۲ مهر ۱۱۶۰ پیش از ایرانی (هجری خورشیدی)/ ۱۱ اکتبر ۵۳۹ پیش از میلاد) «گَئوبَروَه» فرماندار گوتیوم همراه با سپاه کوروش بدون جنگ و پیکار به بابل اندر آمد».
[ویرایش] برگردان
|
|
|
در این لوح استوانهای، کوروش پس از معرفی خود و دودمانش و شرح مختصر فتح بابل، میگوید که تمام دستاوردهایش را با کمک و رضایت مردوک خدای بابلی به انجام رساندهاست. وی سپس بیان میکند که چگونه آرامش و صلح را برای مردم بابل و سومر و دیگر کشورها به ارمغان آورده، و پیکر خدایانی که نبونید از نیایشگاههای مختلف برداشته و در بابل گردآوری کرده بوده را به نیایشگاههای اصلی آنها برگرداندهاست. پس از آن، کوروش بزرگ میگوید که چگونه نیایشگاههای ویرانشده را از نو ساخته و مردمی را که اسیر پادشاههای بابل بودند به میهنشان برگرداندهاست. در این نوشته اشارهٔ مستقیمی به آزادی قوم یهود از اسارت بابلیان نشده، اما با مطالعه و پژوهش منابع تاریخی مشخص شدهاست که آزادی یهودیان بخشی از سیاست کوروش پس از فتح بابل بودهاست.[۱۲][۱۳][۱۴][۱۵]
 |
متن مربوطه در ویکینبشته: ترجمه متن منشور حقوق بشر کوروش |
[ویرایش] منشور کوروش در ایران
در جریان جشنهای ۲۵۰۰ ساله شاهنشاهی ایران، منشور کوروش به رغم مخالفت دولت وقت بریتانیا برای چند روز به ایران آورده شد و در موزه شهیاد آریامهر به نمایش در آمد.[۱۶] پادشاه ایران، از استوانه کورش به عنوان نخستین منشور حقوق بشر جهان یاد کرده است. برای بار دوم منشور حقوق بشر کوروش برای نمایش به مدت ۴ ماه در روز جمعه ۱۰ سپتامبر ۲۰۱۰ ساعت ۴:۲۵ دقیقه صبح تحت تدابیر امنیتی از بریتانیا وارد تهران شد. به همراه این منشور ویترین نمایش آن نیز آوردهشد. مذاکرات برای انتقال این اثر تاریخی از ۵ سال پیش آغار شدهبود که نهایتاً ۲ سال قبل موزهٔ بریتانیا با انتقال آن به ایران موافقت کرد. [۱۷][۱۸][۱۹] در روز شنبه ۲۱ شهریور ۱۳۸۹ مراسم رونمایی از منشور با حضور و سخنرانی محمود احمدینژاد و اسفندیار رحیم مشایی برگزار شد.[۲۰] در این مراسم نیل مک گرگور رئیس موزهٔ بریتانیا در سخنرانی خود که پیرامون تاریخچهٔ منشور کوروش بود، حکومت کوروش را «بزرگترین امپراطوری جهان» و فتح بابل و منشور کوروش را «پیروزی امپراطوری هخامنشی» و «فرازی از تاریخ یهودیان» توصیف کرد و این منشور را یک «میراث همگانی و متعلق به همهٔ انسانها» دانست.[۲۱] تاریخ بازگشت این منشور به موزهٔ بریتانیا ۲۳ فروردین ۱۳۹۰ اعلام شدهاست.
[ویرایش] جستارهای مرتبط
[ویرایش] پانویس
- ↑ «برج آزادی پس از ۲۰ سال شسته میشود» (فارسی). وبگاه رسمی.
- ↑ رضاییان، فرزین. هفت رخ فرخ ایران. چاپ ابیانه. انتشارات دایرهٔ سبز، ۱۳۸۶. ۵۲.
- ↑ مذاکره بر سر نمایش منشور کوروش در ایران (بیبیسی فارسی)
- ↑ «شناسایی متن منشور کورش روی استخوانهای فسیل اسب در چین» (فارسی). ۱۳۸۹/۵/۱۶.
- ↑ Preview Cyrus The Great - Spenta Productions makes films about history's untold stories Cyrus the Great Movie
- ↑ Human Rights Day, 10 December ۲۰۰۷
- ↑ THE IRANIAN: United Nations, Kofi Anan, Iranians, Cyrus, Human Rights
- ↑ http://www.livius.org/a/1/inscriptions/cyrus.pdf
- ↑ Kutsko, John F. (۲۰۰۰). Between Heaven and Earth: Divine Presence and Absence in the Book of Ezekiel. Winona Lake, IN: Eisenbrauns. ISBN 1-۵۷506-۰۴1-۸.
- ↑ http://www.kavehfarrokh.com/wp-content/uploads/2010/03/the_article_of_cyrus_cylinder_in_wikipedia_is_being_vandalized5.pdf This section of the article is mainly based on the personal views of “Kuhrt" who goes on to make comments like; “the objective for the emergence of Cyrus Cylinder rests on Cyrus's political purposes”. The assumption that Cyrus was a Political propagandist is merely an assumption! Cyrus only did what he did and apart from that it wasn't Cyrus who inscribed the Cylinder but the Babylonians themselves. It sounds like this author could read Cyrus's mind and is aware of his political tactics..!
- ↑ Lincoln, Bruce (۲۰۰۷). Religion, empire and torture: the case of Achaemenian Persia, with a postscript on Abu Ghraib. Chicago: University of Chicago Press. ISBN 97۸-۰-۲۲۶-۴81۹۶-۸.
- ↑ The Cyrus Cylinder
- ↑ British Museum - Cyrus Cylinder
- ↑ History of Iran: Cyrus the Great: The decree of return for the Jews, 539 BCE
- ↑ پایگاه پژوهشی آریابوم - منشور کورش بزرگ
- ↑ مذاکره بر سر نمایش منشور کوروش در ایران (بیبیسی فارسی)
- ↑ همشهری آنلاین
- ↑ جامجم آنلاین
- ↑ خبرگزاری فارس
- ↑ جمشید برزگر. «هخامنشیان بسیجی و جنگ قدرت؛ از تمدن بزرگ تا تمدن نوین» (فارسی). وبگاه بیبیسی فارسی، ۲۱ شهریور ۱۳۸۹. بازبینیشده در ۲۲ شهریور ۱۳۸۹.
- ↑ «احمدینژاد به کاوه آهنگر چفیه داد+عکس» (فارسی). وبگاه تابناک، ۲۱ شهریور ۱۳۸۹. بازبینیشده در ۲۲ شهریور ۱۳۸۹.
[ویرایش] پیوند به بیرون
 |
در ویکیانبار پروندههایی دربارهٔ منشور حقوق بشر کورش موجود است. |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||
