کوه نور

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
برش قدیمی کوه نور (بدل)
برش جدید کوه نور (بدل)
بر تاج ملکه الکساندرا ۱۹۰۵

کوه نور (انگلیسی: Koh-i-Noor یا Kōh-i Nūr، تلوگو: కోహినూరు، هندی: कोहिनूर) زمانی بزرگترین الماس دنیا بود.[۱]

این الماس در گذشته ۱۸۶٫۰۶۲۵ قیراط معادل ۳۷٫۲۱ گرم وزن داشت که در تراش جدیدی که در سال ۱۸۵۴ بر روی آن خورد، وزنش ۱۰۵٫۶۰۲ قیراط معادل ۲۱٫۶۱ شده‌است.[۲]

این الماس زوج الماس معروف دریای نور است که هم اکنون در موزهٔ بانک مرکزی ایران نگهداری می‌شود و هر دو از قدیمی‌ترین جواهرات شناخته شده در جهان هستند.[۳] این الماس درشت سال‌ها میان حاکمان متعدد هندو، مغول و بریتانیایی دست به دست شده است. این سنگ قیمتی از ناحیه قلعه باستانی گلکنده در نزدیکی حیدرآباد در ایالت آندرا پرادش در کشور هند[۴] در سال ۱۶۵۶ میلادی بدست آمد. این الماس توسط میرزا محمد میر جمله وزیر مشهور ایرانی عبدالله قطب شاه به شاه جهان پادشاه گورکانی هند تقدیم شد و در آنجا ماند[۵] در سال ۱۷۲۹ میلادی نادرشاه پس از تسخیر هند، این الماس را که بر تاج محمدشاه هندی می‌درخشید، دید و گفت: «این کوهی از نور است.» و از آن تاریخ نام کوه نور بر آن ماند.[۶] کوه نور پس از مرگ نادر توسط احمدشاه درانی به افغانستان منتقل و سپس به شاه شجاع درانی رسید. پس از شکست شاه شجاع، از سردار هندی مهارجه راجیتسینگ ملقب به شیر پنجاب، الماس مزبور توسط سردار نامبرده به هند بازگشت داده شد.[۷] سرانجام کوه نور به تصرف شرکت هند شرقی در آمد و وقتی ملکه ویکتوریا در سال ۱۸۷۷ امپراتور هند شد، شرکت هند شرقی آن را به ملکه هدیه کرد[۸] و رسماً اعلام شد این الماس در اختیار ملکه ویکتوریا امپراتور بریتانیا در دوران استعمار بریتانیا بر هند است.[۹]

الماس کوه نور اکنون در برج لندن، قصری تاریخی در ساحل شمالی رود تِمز، نگهداری می‌شود. [۱۰]


ادعاهای مالکیت کوه نور در حال حاضر[ویرایش]

افزون بر بریتانیا که الماس مشهور کوه نور را دراختیار دارد، هند، پاکستان، افغانستان و ایران نیز مدعی مالکیت آن هستند.[۱۱]

هند درمورد مالکیت الماس کوه نور ادعا کرده و گفته است که کوه نور به طور غیرقانونی تصاحب شده و باید به کشور هند پس داده شود.[۱۲] در سال ۱۹۹۷ هنگامی که ملکه الیزابت دوم مشغول سفری رسمی به هند به مناسبت پنجاهمین سالگرد استقلال این کشور بود بسیاری از هندی‌ها در هند و بریتانیا خواستار بازگشت الماس کوه نور به‌هند شدند. با این وجود و با اینکه تعدادی از نهادهای فرهنگی هند می‌کوشند دولت هند را وادار کنند که از بریتانیا بخواهد که الماس کوه نور را پس بدهد، اما بنابر گزارش خبرگزاری هند (پی تی آی)، وی نارایاناسامی، وزیر مشاور در امور برنامه ریزی هند در پاسخ به سوال مجلس عوام (لوک سبا) گفت که دولت هند تصمیمی برای بازپس گرفتن کوه نور و تخت طاوس ندارد.[۱۳]

دیوید کامرون، نخست وزیر بریتانیا، در سال ۲۰۱۰ با اشاره به معاهده سال ۱۹۷۰ یونسکو که به اعاده میراث فرهنگی مربوط است گفت: «اگر به یکی [از این درخواست ها] بله بگویید، ناگهان می‌بینید که موزه بریتانیا خالی شده است. متاسفانه باید بگویم که کوه نور همان جا که هست می‌ماند.»[۱۴] او همچنین در در ۲۱ فوریه سال ۲۰۱۳ در حالی که از هند بازدید می‌کرد درباره کسانی که خواهان بازپس گرفتن الماس هستند به سادگی گفت «کسی پشتیبان آنها نیست».[۱۵]

در دسامبر سال ۲۰۱۵، یک وکیل پاکستانی بنام جاوید اقبال جعفری با ثبت دادخواستی در دادگاه، خطاب به ملکه الیزابت دوم به‌عنوان خوانده و پاسخگو برای بازپس گرفتن الماس کوه نور اقدام کرد. [۱۶] جعفری مدعی شد که الماس کوه نور متعلق به ایالت پنجاب پاکستان بود اما انگلیسی‌ها در اواسط سده ۱۹ میلادی که هند مستعمره آنها بود، این الماس را به زور گرفتند. اما پاکستان نمی‌تواند به‌سادگی این الماس را برگرداند چون مقامات هند نیز بارها یادآور شده‌اند که این الماس متعلق به آنهاست و ایران و افغانستان نیز از دلایلی برای مطرح کردن ادعای مالکیت این الماس گرانبها برخوردارند. [۱۷]


جستارهای وابسته[ویرایش]

دریای نور

پانویس[ویرایش]

  1. هم‌اکنون بزرگترین الماس برش‌خورده جهان ۵۴۵٫۶۷ قیراط وزن دارد و کوه نور با حدود ۱۰۵ قیراط در مکان بیست و چهارم است.
  2. ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامه آزاد، ویرایش ۱۶ آوریل ۲۰۰۸
  3. جواهرات سلطنتی ایران. چاپخانه بانک مرکزی ایران. اداره نشر اسکناس. ۱۳۳۹
  4. «هند قصد پس‌گرفتن کوه نور و تخت طاوس را از بریتانیا و ایران ندارد». بی‌بی‌سی فارسی، ۱۹ اوت ۲۰۱۰. بازبینی‌شده در ۷ دسامبر ۲۰۱۵. 
  5. .حیدرآباد در یک نگاه، وب‌گاه سرکنسولگری جمهوری اسلامی ایران ـ حیدرآباد
  6. «هند قصد پس‌گرفتن کوه نور و تخت طاوس را از بریتانیا و ایران ندارد». بی‌بی‌سی فارسی، ۱۹ اوت ۲۰۱۰. بازبینی‌شده در ۷ دسامبر ۲۰۱۵. 
  7. جواهرات سلطنتی ایران. چاپخانه بانک مرکزی ایران. اداره نشر اسکناس. ۱۳۳۹
  8. «هند قصد پس‌گرفتن کوه نور و تخت طاوس را از بریتانیا و ایران ندارد». بی‌بی‌سی فارسی، ۱۹ اوت ۲۰۱۰. بازبینی‌شده در ۷ دسامبر ۲۰۱۵. 
  9. ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامه آزاد، ویرایش ۱۶ آوریل ۲۰۰۸
  10. «هند قصد پس‌گرفتن کوه نور و تخت طاوس را از بریتانیا و ایران ندارد». بی‌بی‌سی فارسی، ۱۹ اوت ۲۰۱۰. بازبینی‌شده در ۷ دسامبر ۲۰۱۵. 
  11. «وکیل پاکستانی خواستار بازگرداندن الماس "کوه نور" از بریتانیا است.». Sputnik فارسی، ۴ دسامبر ۲۰۱۵. بازبینی‌شده در ۷ دسامبر ۲۰۱۵. 
  12. "Indian MPs demand Kohinoor's return". BBC News. 2000-04-26. Retrieved 2009-08-10. 
  13. «هند قصد پس‌گرفتن کوه نور و تخت طاوس را از بریتانیا و ایران ندارد». بی‌بی‌سی فارسی، ۱۹ اوت ۲۰۱۰. بازبینی‌شده در ۷ دسامبر ۲۰۱۵. 
  14. «هند قصد پس‌گرفتن کوه نور و تخت طاوس را از بریتانیا و ایران ندارد». بی‌بی‌سی فارسی، ۱۹ اوت ۲۰۱۰. بازبینی‌شده در ۷ دسامبر ۲۰۱۵. 
  15. Nelson, Sara C. (21 February 2013). "Koh-i-Noor Diamond Will Not Be Returned To India, David Cameron Insists". The Huffington Post. Retrieved 2013-07-27. 
  16. Bukhari, Mubasher (3 December 2015). "Pakistan court filing asks British queen to return Koh-i-Noor diamond". Reuters. 
  17. «وکیل پاکستانی خواستار بازگرداندن الماس "کوه نور" از بریتانیا است.». Sputnik فارسی، ۴ دسامبر ۲۰۱۵. بازبینی‌شده در ۷ دسامبر ۲۰۱۵. 

منابع[ویرایش]