قوبلای خان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
قوبیلای خان
پنجمین خاقان امپراتوری مغول
(خان بزرگ مغول‌ها)
نخستین امپراتور دودمان یوان
امپراتور چین
YuanEmperorAlbumKhubilaiPortrait.jpg
دوران۵ مه ۱۲۶۰–۱۸ فوریه ۱۲۹۴
تاجگذاری۵ مه ۱۲۶۰
نام کاملقوبیلای سِتسِن خان
مغولی: Хубилай Сэцэн хаан
چینی: 忽必烈
زادروز۲۳ سپتامبر ۱۲۱۵
درگذشت۱۸ فوریه ۱۲۹۴ (۷۸ سال)
محل درگذشتدادو (خان بالیغ)
آرامگاهبورخان خالدون، استان خنتی
پیش ازتیمور خان
پس ازمنگوقاآن
کاخشیزو 世祖 (Shìzǔ)
دودمانیوان
پدرتولی‌خان
مادرسرقویتی بیگی
دینبوداگرایی تبتی

قوبلای خان یا کوبلای خان (مغولی: Хубилай، مغولی میانه: Qubilai, انگلیسی: Kublai Khan) (زادهٔ چهارشنبه ۲۳ سپتامبر ۱۲۱۵ میلادی برابر با ۱ مهر ۵۹۴ خورشیدی – درگذشتهٔ پنج‌شنبه ۱۸ فوریهٔ ۱۲۹۴ میلادی برابر با ۳۰ بهمن ۶۷۲ خورشیدی در پکن) یکی از نوادگان چنگیز خان بود که بین سال‌های ۱۲۶۰ تا ۱۲۹۴ میلادی حکومت کرد و به‌این‌ترتیب، پنجمین خانِ بزرگ امپراتوری مغول بود. پس از تقسیم امپراتوری، کوبلای چین (و به‌این‌ترتیب لقب «خان بزرگ») را ازآنِ خود کرد و سلسلهٔ یوان را در سال ۱۲۷۱ میلادی در این کشور بنیاد نهاد. او پسر تولی خان و برادر بزرگِ هولاکو بود که در ایران حکومت می‌کرد.

از وقایع مهم این امپراتور، حمله به ژاپن بود، که در هر دو لشکرکشی، توفان نابه‌هنگام (که ژاپنی‌ها از آن به‌عنوان کامی‌کازه، به‌معنی «طوفان خدا» یا «معجزه» یاد می‌کنند) باعث شکست نیروی دریایی مغول‌ها و عقب‌نشینی آنان به‌سوی چین شد.

در زمان کوبلای خان، سفرنامه‌نویس مشهور ایتالیایی، مارکو پولو نیز به چین سفر کرد و مدت زیادی در دربار او مشغول بود.

به تخت نشستن قوبیلای خان[ویرایش]

هنگامی که منگوقاآن در حال فتح چین جنوبی بود، برادر دیگر خود که اریق بوقا نام داشت را به جای خود برای حکومت کردن قرار داده و خواستار آن بود که بعد از مرگ خود، وی را به عنوان جانشینش اعلام کنند.[۱] اما پس از مرگ منگوقاآن، سه برادرش قوبیلای، هلاکو و اریق بوقا بر سر جانشینی با یکدیگر درگیر شده و به رقابت پرداختند. هلاکو ایران را فتح کرد، قوبیلای در فتح چین پیروز شد، و اریق بوقا در مرکز حکومت خود را خان معرفی نموده و از اعضای خاندان مغول حامیانی یافته بود.[۲]

قوبیلای که با فتح چین و برقراری ارتباط نزدیک با چینیان از ایستادگی سپاه و نیروها با خود اطمینان حاصل کرده بود در اوایل سال ۶۵۸ هجری در شهر کنجافو یکی از شهرهای چین شمالی یا ختای مجلسی ترتیب داده، خود را خان جدید مغول معرفی کرد و در فصل بهار بر تخت فرمانروایی نشست.[۳]

منابع[ویرایش]

  1. عبدالمعطی الصیاد، فواد. المغول فی التاریخ. بیروت، لبنان: دارالنهضه. صص. ۲۱۶.
  2. هال، مری (۱۳۸۰). امپراطوری مغول. تهران: ققنوس. صص. ۱۱۳.
  3. آیتی، عبدالصمد. تحریر تاریخ وصاف. بنیاد فرهنگ ایران. صص. ۶.
  • Rossabi, Morris. Khubilai Khan: His Life and Times, USA, University of California Press, 1990)) ISBN 0-520-06740-1.