خان بالق

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
Khanbaliq
نام چینی
چینی 汗八里
نام مغولی
Mongolian Cyrillic Хаан балгас, Ханбалиг
Mongolian script ᠻᠠᠨᠪᠠᠯᠢᠺ
(Yuan) Dadu
چینی (元)大都
معنی لغوی Grand Capital (of Yuan)
Beiping
چینی ساده 北平
معنی لغوی North-Pacified

خان بالغ یا خان بالق (به انگلیسی:Khanbaliq) پایتخت سلسله یوان، مرکز اصلی امپراطوری مغول که قوبلای‌خان تأسیس کردو آنچه که در حال حاضر پکن پایتخت چین امروز است. خان بالغ واقع در مرکز پکن معاصر بود.

قوبلای خان و جانشینان او مدعی تسلط بر کل امپراتوری مغول بودند، اگر چه در عمل این امپراطوری پس از مرگ منگوقاآن به تعدادی از خانات تکه تکه شده بود.

نام[ویرایش]

نام خان بالغ از مغولی و زبان ایغوری منشا گرفته‌است. لغت خان معرف عنوان بزرگ و بالغ به معنی "شهر" و "محل سکونت دائمی" هست: یعنی "شهر خان". در واقع این اسم درمیان ترکان شرقی و مغولان قبل از سقوط زونگدو پایتخت دودمان جین مورد استفاده بوده و اشاره به امپراتور جین بود.

تاریخچه[ویرایش]

در سال 1264 قوبلای‌خان از کاخ دنینگ از جید جزیره بازدید کرد و آنقدر مسحور منظره شد که به ساختن پایتخت در اطراف این باغ دستور داد. معمار و برنامه‌ریز پایتخت لیو بینکژونگ بود.

از 1274 ساخت و ساز دیوارهای این شهر آغاز شد، همان سال در حالی که کاخ سلطنتی اصلی (大内) ساخته شده بود.[۱]

در حالی که "Cambaluc" به جغرافی دانان اروپا شناخته شده بود، محل دقیق آن – و یا نسبت آن با پکن کاملاً روشن نبود.

به عنوان نمونه‌ای از سیاست آزادی مذهبی قوبلای خان، خان بالغ چندین مرکز عبادت متعلق به مذاهب و اعتقادات متفاوت داشت. و حتی این شهر محل اسقف اعظم کلیسای کاتولیک از سال 1307 تا 1357 بود.

میراث[ویرایش]

خرابه‌های دیوارهای خان بالغ عصر یوان هنوز هم موجود است و با عنوان( توچنگ (土城 "خاک دیوار" شناخته می‌شود ).[۲]

یک مجسمه از یک شیر با سه توله که زیر دیوار متعلق به دوران مینک کشف شده در حال حاضردر قسمت نمایش خان بالغ و در موزه کارهای سنگی پکن است.

جزئیات از دست رفتن خان بالیغ در بسیاری از کتاب‌های تواریخ مغولی مانند آلتن توبچی ( Altan Tobchi) ذکر شده.

برای مدتهای بسیار طولانی خان بالیغ نامی استاندارد برای پکن در فارسی و زبانهای ترکی آسیای مرکزی و خاورمیانه بود. به عنوان مثال خان بالیغ نام مورد استفاده در هر دو نسخه ن فارسی و ترکی زبده التواریخ بایسنقری اثر غیاث الدین نقاش ( Ghiyāth al-dīn Naqqāsh) در شرح مأموریت فرستادگان شاهرخ میرزا به پایتخت مینگ است. این اثر یکی از دقیق‌ترین تشریح‌ها از چین برای قرن‌ها بوده.

هنگامی که مسافران اروپایی از طریق دریا از طریق مالاکا و فیلیپین در قرن 16 به چین رسیدند آن‌ها در ابتدا نمی‌دانستند که چین همان کشور ختای "Cathay" است که در مورد آن در نوشته‌های مارکوپلو خوانده بودند و متوجه نبودند که کامبالوک شهر "Cambaluc" همان شهری است که در جنوب چین به عنوان پکن شناخته می‌شود. تا اینکه یسوعیون ماتئو ریچی اولین سفر خود به پکن را در 1598 انجام داد و از مواجه خود با ترک‌های عرب و یا ترک‌های مسلمان نوشت. او تأیید کرد که شهر خان بالغ "Cambaluc" همان پکن و ختای همان چین است و در مجلات خود اعلام کرد اما تا قرن 17 در اروپا خان بالغ "Cambaluc" و ختای "Cathay" نام‌های رایج در نقشه‌ها بود .

منابع[ویرایش]

  1. 《明史紀事本末》. "綱鑑易知錄", Roll 8. (چینی)
  2. "Beijing This Month - Walk the Ancient Dadu City Wall".