شرلی تمپل

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
فارسیDeutsch
شرلی تمپل
ShirleyTemple in 1944.jpg
شرلی تمپل در سال ۱۹۴۴
زاده شرلی تمپل
۲۳ آوریل ۱۹۲۸
سنتا مونیکا، کالیفرنیا، ایالات متحده آمریکا
درگذشت ۱۰ فوریهٔ ۲۰۱۴ (۸۵ سال)
وودساید، کالیفرنیا، ایالات متحده آمریکا
علت درگذشت آمفیزم
آرامگاه

پارک یادبود آلتا مسا

پالو آلتو، کالیفرنیا
تحصیلات معلم راهنما، مدارس خصوصی
محل تحصیل مدرسه دخترانه وستلایک (۱۹۴۰–۴۵)
سال‌های فعالیت ۱۹۳۲–۶۵ (بازیگر)
۱۹۶۷–۹۲ (خَیر)
شناخته‌شده برای بازیگر نقش نوجوان
تلویزیون کتاب‌داستان شرلی تمپل, نمایش شرلی تمپل
حزب سیاسی جمهوری‌خواه
همسر(ها) جان آگار (ا. ۱۹۴۵–ج. ۱۹۵۰); ۱ فرزند
چارلز آلدن بلک (ا. ۱۹۵۰–۲۰۰۵); ۲ فرزند
فرزندان
  • لیندا سوزان آگار (زاده. ۱۹۴۸)
  • چارلز آلدن بلک، جی‌آر (زاده. ۱۹۵۲)
  • لوری آلدن بلک (زاده. ۱۹۵۴)
جایزه‌ها جایزه اسکار بهترین بازیگر نوجوان
برترین‌های مرکز کندی
جایزه دستاوردهای زندگی انجمن بازیگران
وبگاه shirleytemple.com
امضاء
Shirley Temple Black autograph.JPG

شرلی جین تمپل (به انگلیسی: Shirley Jane Temple) (زاده ۲۳ آوریل ۱۹۲۸ - درگذشته ۱۰ فوریه ۲۰۱۴) یک بازیگر سینما و تلویزیون، خواننده، آهنگساز و رقصنده آمریکایی بود. بیشترین شهرت او به عنوان یک بازیگر کودک در دهه ۱۹۳۰ بود. او از موفق‌ترین بازیگران خردسال تاریخ سینما و یکی از معروف‌ترین آن‌ها بوده‌است.

زندگی هنری[ویرایش]

شرلی تمپل متولد ١٩٢٨ در سانتامونیکا در کالیفرنیا بود. او با چهره شیرین و موهای فرفری خود یکی از محبوب‌ترین کودک‌ستاره‌های تاریخ هالیوود بود. او اولین بار در سه سالگی در یک فیلم بازی کرد.

تمپل بازیگری را از سه سالگی آغاز نمود . او در سن شش سالگی موفق به کسب جایزه اسکار افتخاری نوجوانان شد. او در تلویزیون نیز قصه‌گوی یک برنامه ویژه کودکان (۱۹۴۷) و میزبان برنامه نمایش شرلی تمپل (۱۹۶۰) بود.

استعداد تمپل در آوازخوانی، رقص و بازیگری باعث شد در سراسر دنیا طرفداران بیشمار داشته باشد. او سال ١٩٣۴ با فیلم «برخیز و تشویق کن» به شهرت فراوان رسید و یک سال بعد در شش سالگی یک جایزه اسکار ویژه دریافت کرد. تمپل تا امروز جوان‌ترین فردی است که جایزه آکادمی علوم و هنرهای سینمایی را دریافت کرده‌است.

تمپل که به او لقب «کوچولوی عزیز آمریکا» داده بودند، از ١٩٣۵ تا ١٩٣٨ برای چهار سال پولسازترین بازیگر هالیوود بود.

شرلی تمپل و النور روزولت بانوی اول ایالات متحده در سن ١٠ سالگی

تمپل تا قبل از ١٠ سالگی در ۴ فیلم بسیار موفق در گیشه ایفای نقش کرد و حتی بعدها گفته شد او برای هرکدام از آن‌ها ۵٠ هزار دلار دستمزد گرفته‌است.[۱]

از دیگر فیلم‌های موفق او می‌توان به «کوچک‌ترین یاغی»، «Baby Take a Bow» و «دوشیزه مارکر کوچولو» اشاره کرد.

فرانکلین روزولت، رئیس جمهور آمریکا به خاطر دلگرمی دادن تمپل به مردم در دوران رکورد اقتصادی، به او لقب «خانم معجزه کوچولو» داد. تمپل همچنین کمک کرد شرکت فاکس قرن بیستم در آن دوران از ورشکستگی نجات پیدا کند.

او در مجموع در ۴٣ فیلم بلند سینمایی بازی کرد، اما در دوران نوجوانی و جوانی حس کرد دوام آوردن در این حرفه برایش سخت است و از اواخر دهه ١٩۴٠ کار بازیگری را رها کرد.

او در سن ٢٢ سالگی یعنی در سال ۱۹۵۰ فعالیت‌های سینمایی را کنار گذاشت و از آن پس بیشتر به کارهای خیریه پرداخت.[۲]

زندگی سیاسی[ویرایش]

شرلی تمپل
Temple Black 1990.jpg
سفیر ایالات متحده در چکسلواکی
مشغول به کار
١٩٨٩ – ١٩٩٢
رئیس جمهور جرج هربرت واکر بوش
سفیر ایالات متحده در غنا
مشغول به کار
١٩٧۴ – ١٩٧۶
رئیس جمهور جرالد فورد
اطلاعات شخصی
ملیت  ایالات متحده آمریکا
حزب سیاسی جمهوری‌خواه

تمپل به حضور در تلویزیون ادامه داد، اما در این کار موفق نبود و در نهایت از مرکز توجه خارج شد. او پس از حدود دو دهه غیبت سعی کرد با ورود به دنیای سیاست، بار دیگر بخت خود را امتحان کند.

او سال ١٩۶٧ واردرقابت‌های انتخاباتی کنگره آمریکا شد، اما رأی نیاورد.

ریچارد نیکسون، رئیس جمهور آمریکا بعداً او را به عنوان یکی از اعضای هیئت نمایندگی آمریکا در مجمع عمومی سازمان ملل متحد منصوب کرد. جرالد فورد دیگر رئیس جمهور آمریکا در ١٩٧۴ تمپل را به عنوان سفیر آمریکا در غنا انتخاب کرد.

تمپل در ١٩٨٩ کمی پیش از سقوط رژیم کمونیستی چکسلواکی سفیر آمریکا در این کشور شد.

شرلی تمپل در سال ١٩٩٩ از سوی انستیتو فیلم آمریکا در رده ١٨ بزرگترین ستاره زن تاریخ سینما قرار گرفت.[۳]

درگذشت[ویرایش]

شرلی تمپل روز شامگاه دوشنبه ١٠ فوریه ٢٠١۴ در خانه خود در وودساید در کالیفرنیا به دلایل طبیعی درگذشت. او هنگام مرگ ٨۵ ساله بود.[۴]

ستاره‌های هالیوود از جمله ووپی گلدبرگ پس از اعلام خبر مرگ شرلی تمپل در شبکه‌های اجتماعی مانند توئیتر به او ادای احترام کردند.

لئونارد مالتین منتقد معروف نوشت: «یکی از بااستعدادترین و درخشان‌ترین ستاره‌های دنیا در آسمان هنر بود. او یک پدیده واقعی بود.» [۵]

فیلم‌شناسی[ویرایش]

شرلی تمپل در پرنسس کوچک (۱۹۳۹)
  • کوچکترین یاغی (۱۹۳۵)
  • کاپیتان ژانویه (۱۹۳۶)
  • دختر کوچولوی پولدار بدبخت (۱۹۳۶)
  • هایدی (۱۹۳۷)
  • وی ویلی وینکی (۱۹۳۷)
  • خانم کوچولوی برودوی (۱۹۳۸)
  • ربکا از مزرعه سانی بروک (۱۹۳۸)
  • پرنسس کوچک (۱۹۳۹)
  • پرنده آبی (۱۹۴۰)
  • کاتلین (۱۹۴۱)
  • از وقتی تو رفتی (۱۹۴۴)
  • خانم آنی رونی (۱۹۴۲)
  • ماه عسل (۱۹۴۷)
  • مجرد و پربچه (۱۹۴۷)
  • دژ آپاچی (۱۹۴۸)
  • آقای بل ودیر به کالج می‌رود (۱۹۴۸)
  • حادثه در بالتیمور (۱۹۴۹)
  • یک بوسه برای کورلیس (۱۹۴۹)[۲]

نگارخانه[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. بازیگر خردسال پرآوازه سابق شرلی تمپل درگذشت، وبگاه (CNN)
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ خرسند، بیژن (۱۳۶۳دائرةالمعارف سینمایی، تهران: امیرکبیر، ص. ۹۴
  3. فهرست ۵٠ بازیگر افسانه ای تاریخ سینما، وبگاه (AFI)
  4. شرلی تمپل بلک در ٨٥ سالگی درگذشت، وبگاه (ورایتی)
  5. درگذشت بازیگری که در شش سالگی اسکار گرفت، وبگاه (خبرآنلاین در ترجمه ای از BBC)

پیوند به بیرون[ویرایش]

Shirley Temple (1944)

Shirley Jane Temple (* 23. April 1928 in Santa Monica, Kalifornien; † 10. Februar 2014 in Woodside, Kalifornien) war eine US-amerikanische Schauspielerin, Sängerin, Tänzerin und Diplomatin. Sie war einer der erfolgreichsten Kinderdarsteller der Filmgeschichte und in den 1930er-Jahren einer der umsatzstärksten Stars in Hollywood. Zu ihren bekanntesten Filmen zählen Rekrut Willie Winkie, Heidi und Die kleine Prinzessin.

Daneben war sie auch als Tänzerin und Sängerin erfolgreich. 1935 erhielt sie im Alter von sechs Jahren einen Juvenile Award, einen Oscar, der Kinderdarsteller ehrt. Mit zunehmendem Alter sank ihre Popularität, und sie drehte 1949 ihren letzten Film. Später war sie Botschafterin der Vereinigten Staaten in Ghana und der Tschechoslowakei. Das American Film Institute wählte Shirley Temple auf Platz 18 der größten amerikanischen Filmschauspielerinnen des 20. Jahrhunderts.

Leben[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Karrierebeginn[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Shirley Temple war die Tochter des Bankangestellten George Francis Temple (1888–1980) und der Hausfrau Gertrude Amelia Krieger (1893–1977). Bereits im Alter von drei Jahren besuchte sie eine Tanzschule in Los Angeles. Dort wurde sie von Charles Lamont entdeckt. Ihre ersten Filmrollen hatte sie 1932 in der Baby-Burlesk-Filmreihe, beispielsweise in dem Film War Babies. Danach spielte sie in einer weiteren Kurzfilmserie für Educational Pictures mit. Größere Popularität erreichte sie 1934 durch den Film Stand Up and Cheer, in dem sie ihre erste Tanzszene mit James Dunn hatte und das Lied Baby Take a Bow sang (20th Century Fox). Danach hatte sie weitere Nebenrollen in bekannten Filmen und drehte zwei Filme bei Paramount. Mitte 1934 wurde sie endgültig von 20th Century Fox unter Vertrag genommen und erhielt einen Siebenjahresvertrag. 1935 erhielt Temple im Alter von sechs Jahren einen Juvenile Award. „In dankbarer Anerkennung für ihren herausragenden Beitrag zur Filmunterhaltung während des Jahres 1934“, hieß es in der Begründung. Sie wurde zum populärsten Kinderstar der Depressionsära.

Höhepunkte[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Shirley Temple mit First Lady Eleanor Roosevelt (1938)

Temple spielte schon im jungen Alter mit bekannten Schauspielern wie Lionel Barrymore, Alice Faye, Jack Holt, Gary Cooper oder Jean Hersholt. Ihr langjähriger Studioboss Darryl F. Zanuck schwärmte von dem populären Kinderstar: „Sie ist das achte Weltwunder!“ Selbst Präsident Franklin D. Roosevelt war ihrem Charme verfallen und dankte ihr dafür, „dass sie Amerika mit einem Lächeln durch die Depression führt“.

Von 1935 bis 1938 war sie der umsatzstärkste Kinokassenstar in Amerika. 1939 rutschte sie auf Platz fünf ab. Zudem war ihr Gesicht auf zahlreichen Produkten vom Shampoo bis zum Waschmittel zu sehen. Die Shirley-Temple-Puppe fand man in vielen Haushalten in den USA. Besonderes Markenzeichen der Puppen war das Kleid, das Temple in Stand Up and Cheer trug. Neben Freddie Bartholomew, Jackie Cooper und Deanna Durbin zählte sie zu den Kinderstars mit den höchsten Einkommen. Mit 307.014 Dollar bekam sie 1937 das siebthöchste Jahreseinkommen in den USA. Hinzu kamen jeden Monat 30.000 Dollar aus Werbeverträgen. Ihre Popularität erhielt 1937 einen gewaltigen Schub durch die Doppelerfolge Rekrut Willie Winkie und Heidi.

Temples Begabung als Tänzerin, speziell im Stepptanz, war bekannt und gefeiert. Bereits in ihren frühesten Filmen tanzte sie und beherrschte im Alter von fünf Jahren komplizierte Stepp-Choreographien. Sie war ein Team mit dem berühmten Tänzer Bill Robinson in The Little Colonel (1935), The Littlest Rebel (1935), Rebecca of Sunnybrook Farm (1938) und Just Around the Corner (1938). Er unterrichtete sie auch und entwickelte die Choreographien beispielsweise für ihren Film Dimples. Temple drehte auch mit anderen Tanzpartnern, wie George Murphy oder Buddy Ebsen. Shirley Temple und Bill Robinson waren in jener Zeit das einzige Tanzpaar, das mit der Popularität von Fred Astaire und Ginger Rogers konkurrieren konnte. Da Robinson Afroamerikaner war, mussten in vielen Städten des rassistisch geprägten Südens die Szenen, in denen er Temple an der Hand hielt, herausgeschnitten werden. In Deutschland wurden ihre Filme von Carmen Lahrmann synchronisiert.

Nachlassende Popularität[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

MGM wollte Temple für die Hauptrolle in der teuren Produktion von Das zauberhafte Land ausleihen. Doch 20th Century Fox wollte ihren größten Kassenmagneten nicht hergeben. Ihren letzten großen Erfolg hatte Temple 1939 mit The Little Princess (1,5 Millionen Dollar Budget, Technicolor). Ihr letzter profitabler Film für Fox war Susannah of the Mounties (1939), der noch im selben Jahr gedreht wurde. Da Das zauberhafte Land mit Judy Garland in der Hauptrolle großen Erfolg hatte, produzierte Fox 1940 als Konkurrenz den Farbfilm The Blue Bird. Der blaue Vogel, wo sie ausnahmsweise eine vergleichsweise negative Figur spielte, wurde zum ersten Flop ihrer Karriere. Als auch der nächste Schwarzweißfilm Young People (1940) kein Erfolg wurde, lief auch ihr Vertrag bei Fox aus. Sie war zwölf Jahre alt und ihre Popularität begann zu schwinden. Sie wechselte zu MGM, danach zu United Artists. Dort entstanden Kathleen (1941) und Miss Annie Rooney (1942), in letzterem Film erhielt sie von Dickie Moore ihren ersten Leinwandkuss und machte so den Sprung zum Erwachsenenfach.

Der Produzent David O. Selznick nahm sie unter Vertrag und gab ihr zunächst die Nebenrolle der Tochter von Claudette Colbert in seinem Drama über die amerikanische Heimatfront, Als du Abschied nahmst (1944). Temple bekam für ihre Darstellung gute Kritiken. Auch einige ihrer nachfolgenden Produktionen brachten ihr Anerkennung und Lob ein, vor allem die Komödie So einfach ist die Liebe nicht (1948) (mit Cary Grant und Myrna Loy) oder Bis zum letzten Mann (1948), ein John-Ford-Western mit Temple als Tochter von Henry Fonda. Unzufrieden mit dem Verlauf ihrer Karriere beendete sie 1950 mit nur 22 Jahren ihre Kinolaufbahn. 1958 entwarf sie die Fernsehsendung The Shirley Temple Storybook, die über zwei Jahre im US-amerikanischen Fernsehen lief und in der klassische Märchen- und Kindergeschichten adaptiert wurden. Nach dem Ende der Serie zog sie sich endgültig aus dem Showgeschäft zurück.

2005 erhielt sie die Auszeichnung der Filmschauspielergewerkschaft für ihr Lebenswerk, den Screen Actors Guild Life Achievement Award. Temple ist ein Stern auf dem Hollywood Walk of Fame gewidmet.

Eintritt in die Politik[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Shirley Temple (1990)

Ab 1950 warb Temple für Spenden für die Republikanische Partei.[1] Im selben Jahr stellte sie auch fest, dass ihre Millioneneinnahmen aufgrund des kostspieligen Lebens ihrer Familie und Fehlspekulationen ihres Vaters bis auf einige Tausend Dollar verschwunden waren.[2] 1966 kandidierte sie erfolglos für einen Sitz im Repräsentantenhaus der Vereinigten Staaten für die Republikanische Partei. Mit 22,4 Prozent belegte sie bei der Wahl den dritten Platz; mit Pete McCloskey siegte ein anderer Republikaner, der liberale Positionen vertrat. 1969 ernannte Präsident Richard Nixon sie zur US-Delegierten bei der UN-Vollversammlung. 1971 wurde bei Temple Brustkrebs diagnostiziert; nach einer erfolgreichen Operation wandte sie sich 1974 wieder der Politik zu. Von 1974 bis 1976 war sie unter Präsident Gerald Ford US-Botschafterin in Ghana. 1976 und 1977 war sie Protokollchefin sowie von 1989 bis 1992 als Nachfolgerin von Julian Niemczyk US-Botschafterin in Prag und damit Augenzeugin der Samtenen Revolution in der Tschechoslowakei.

Privatleben[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Von 1945 bis 1950 war Temple mit dem Schauspieler John Agar verheiratet; aus der Ehe ging eine Tochter hervor. Von 1950 an war sie mit Charles Alden Black (1919–2005) verheiratet, mit dem sie einen Sohn und eine weitere Tochter bekam. Außerdem hat sie eine Enkelin und zwei Urenkelinnen.[3] Shirley Temple starb am 10. Februar 2014 im Alter von 85 Jahren in ihrem Haus in Woodside, Kalifornien, an den Folgen von COPD.[4]

Filmografie[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

kurze und abendfüllende Spielfilme[5][6][7]

  • 1932: War Babies
  • 1932: Baby Burleske-Filmreihe
  • 1932: Red Haired Alibi
  • 1933: To The Last Man
  • 1933: Out All Night
  • 1934: Carolina
  • 1934: Mandalay
  • 1934: Wir senden Sonne (Stand Up and Cheer)
  • 1934: Change Of Heart
  • 1934: Die Glückspuppe (Little Miss Marker)
  • 1934: Now I’ll Tell
  • 1934: Shirley großes Spiel (Baby Takes a Bow)
  • 1934: Treffpunkt: Paris! (Now and Forever)
  • 1934: Lachende Augen (Bright Eyes)
  • 1935: Oberst Shirley (The Little Colonel)
  • 1935: Unser kleines Mädel (Our Little Girl)
  • 1935: Lockenköpfchen (Curly Top)
  • 1935: Der kleinste Rebell (The Littlest Rebel)
  • 1936: Shirley Ahoi! (Captain January)
  • 1936: Armes reiches Mädel (Poor Little Rich Girl)
  • 1936: Sonnenmädel (Dimples)
  • 1936: Die kleine Ching Ching (Stowaway)
  • 1937: Rekrut Willie Winkie (Wee Willie Winkie)
  • 1937: Heidi
  • 1938: Shirley auf Welle 303 (Rebecca of Sunnybrook Farm)
  • 1938: Little Miss Broadway
  • 1938: Just Around The Corner
  • 1939: Die kleine Prinzessin (The Little Princess)
  • 1939: Fräulein Winnetou (Susannah of the Mounties)
  • 1940: The Blue Bird
  • 1940: Young People
  • 1941: Papa braucht eine Braut (Kathleen)
  • 1942: Miss Annie Rooney
  • 1944: Als du Abschied nahmst (Since You Went Away)
  • 1944: Ich werde dich wiedersehen (I'll Be Seeing You)
  • 1945: Kiss and tell
  • 1947: Honeymoon
  • 1947: So einfach ist die Liebe nicht (The Bachelor and the Bobby-Soxer)
  • 1947: That Hagen Girl
  • 1948: Bis zum letzten Mann (Fort Apache)
  • 1949: Adventure in Baltimore
  • 1949: Mr. Belvedere Goes to College
  • 1949: The Story of Seabiscuits
  • 1949: A Kiss for Corliss

Fernsehen[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Trivia[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Nach Shirley Temple ist das gleichnamige alkoholfreie Mixgetränk benannt. Das in den 1930er Jahren erfundene Getränk besteht aus Ginger Ale und/oder Zitronenlimonade, Grenadine, zerstoßenem Eis und, je nach Rezept, auch Zitronen-, Limetten-, oder Orangensaft. Üblicherweise wird es mit einer Cocktailkirsche oder einer Orangenscheibe garniert.

Literatur[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

  • Anne Edwards: Shirley Temple: American Princess. W. Morrow, New York 1988, ISBN 0-688-06051-X (Biografie)

Weblinks[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

 Commons: Shirley Temple – Sammlung von Bildern, Videos und Audiodateien

Einzelnachweise[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

  1. Aljean Harmetz: Shirley Temple Black, Screen Darling, Dies at 85. nytimes.com, 11. Februar 2014, abgerufen am 11. Februar 2014
  2. Valerie J. Nelson: Shirley Temple Black, iconic child star, dies at 85. latimes.com, 11. Februar 2014, abgerufen am 11. Februar 2014
  3. Obituary: Shirley Temple, BBC News. 11. Februar 2014. Abgerufen am 24. Dezember 2014. 
  4. EXCLUSIVE: Shirley Temple revealed to be a secret smoker and actually died from lung disease ... but her family covered it up to protect her 'goody goody' image. Abgerufen am 3. März 2014.
  5. alle deutschen Filmtitel laut Eintrag "Shirley Temple" in Kay Weniger: Das große Personenlexikon des Films, Band 7, S. 675, Berlin 2001
  6. alle deutschen Filmtitel auf grin.com
  7. alle deutschen Filmtitel auf zvab.com
  8. IMDb-Eintrag zu The House of the Seven Gables, Episode 12 der 2. Staffel von Shirley Temple’s Storybook
  9. IMDb-Eintrag zu The Princess and the Goblins, Episode 24 der 2. Staffel von Shirley Temple’s Storybook
  10. Printausgabe 12. Februar 2014, S. 33