آمفیزم

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
آمفیزم
تصویر رادیولوژی از یک ریه دچار آمفیزم. به دیافراگم مسطح و فاقد خمیدگی عادی توجه کنید.
آی‌سی‌دی-۱۰ J43
آی‌سی‌دی-۹ 492
دادگان بیماری‌ها 4190
مدلاین پلاس 000136
ای‌مدیسین med/654
سمپ D011656

آمفیزم (به انگلیسی: Emphysema) به معنی نابودی پارانشیم ریوی است که منجر به از بین رفتن ویژگی ارتجاعی ریه و از بین رفتن دیواره آلوئول‌های ریه می‌شود. از پیوستن چند آلوئول یک حفره بزرگ به وجود می‌آید که موجب کاهش سطح تنفسی و اِشکال در جذب اکسیژن می‌شود. از بین رفتن کشش شعاعی ریه در پی این پروسه٬ منجر به افزایش تمایل مجاری هوایی به روی هم افتادن یاکولاپس شده و در نهایت موجب پرهوایی ریه و محدودیت جریان هوا در ریه‌ها و گیر افتادن هوا در ریه می شود. فضاهای تنفسی بزرگتر و بولهای تشکیل می شوند. آمفیزم یکی از اجزای اصلی بیماری مزمن انسدادی ریه است. تمامی سیگاری‌ها به درجاتی از آمفیزم دچار می‌شوند.دراین بیماری دیواره ی حبابچه‌ها به تدریج از بین رفته وفرد مبتلا به تنگی نفس می‌شود. پیشروی این بیماری بستگی به تعدادسیگار درروز و تعداد روزهایی که مصرف می‌شود دارد.[۱][۲]

امفیزم معمولاً بتدریج پیشرفت میکند و منجر به نارسایی تنفسی میشود.

سبب‌شناسی[ویرایش]

علت اصلی امفیزم کشیدن سیگار است در افراد غیر سیگاری حتی درجات متوسط امفیزم نادر است.احتمالاً" تحریکات ناشی از کشیدن سیگار موجب تخریب یا اختلال در ساخت رشته‌های الاستیک و سایر اجزای سپتوم بین الوئولی میشود.

انواع امفیزم[ویرایش]

آمفیزم در حالت معمول به چهار گروه تقسیم می‌گردد:[۳]

  • آمفیزم سنتروآسینار
  • آمفیزم پان‌آسینار
  • آمفیزم پاراسکتال یا آسینار دیستال
  • آمفیزم غیرطبیعی یا بی‌قاعده

آمفیزم سنتروآسینار[ویرایش]

بیشتر از ۹۵درصد آمفیزم‌ها از این نوع بوده و در آن لوب‌های ریه درگیر می‌شوند. در این نوع بیشترین آلوئول‌های درگیر در بخش مرکزی شش‌ها و نزدیک به نایژک‌ها(برونکیول) مرکزی قرار دارند درحالیکه آلوئول‌های دیستال در وضعیت نرمال و سلامت قرار دارند. آمفیزم سنتروآسینار همراه بیماری‌های ریوی مانند برونشیت مزمن و بیماری انسدادی ریوی خود را نشان می‌دهد.

آمفیزم پان‌آسینار[ویرایش]

در این نوع آمفیزم آلوئول‌های تنفسی افزایش حجم دارند و بر خلاف نوع سنترآسینار که میانه ریه را دربر می‌گیرد٬ این نوع آمفیزم از ابتدای برونکیول تنفسی(جایی که آلوئول شروع شده و تنفس آناتومیک آغاز می‌شود) تا آخرین آلوئول در کف شش‌ها را درگیر می‌کند و در حقیقت بیشترین صدمه را بخش پایینی شش‌ها می‌بینند. علت اصلی این نوع آمفیزم اختلال و کمبود در آلفا۱-آنتی‌تریپسین است.

آمفیزم پاراسکتال یا آسینار دیستال[ویرایش]

این نوع آمفیزم تنها بخش‌های دیستال شش را دربر گرفته و صدمه به آسینارها*[۱] در انتهای دیواره‌های همبندی(کانکتیو) و بخش مجاور به پرده جنب (پلئور) در ریه است.

آمفیزم غیرطبیعی یا بی‌قاعده[ویرایش]

آمفیزم بی‌قاعده همانگونه که از نامش پیداست٬ محل ویژه‌ای نداشته و مکان‌های مختلف آسینار را درگیر می‌کند. از دیگر مشکل‌های این نوع آمفیزم٬ آسمپتومال بودن و بدون نشانه بودن آن است.

سیر بالینی[ویرایش]

نخستین سمپتوم و نشانه آمفیزم تنگی نفس یا دیسپنه است که شروعی پیش‌رونده و بحرانی دارد. در برخی بیماران وجود سرفه و تنفس سیبیلانت (دارای صفیر) نشانه آمفیزم می‌تواند باشد. در ادامه کاهش وزن که گاهی با سرعت ادامه میابد و اشکال در تنفس پی‌آمد بالینی و کلینیک آن است.

درمان نوین[ویرایش]

دانشمندان به‌تازگی با آزمایش سلول‌های بنیادین ریه بر روی موش‌های دچار آمفیزم و مشاهده رشد دوباره آلوئول و برونکیول برای درمان غیر تهاجمی و بدون جراحی این بیماری به امیدهایی تازه دست یافته‌اند.[۴]

پانویس[ویرایش]

^ آسینار از ریشه لاتین و بمعنی خوشه انگور است و در آناتومی به مجموعی از آلوئول‌ها همراه بخشی از برونکیول گفته می‌شود.*

منابع[ویرایش]

  1. Merck Manual of medicine 2010
  2. Surgical Physiopathology Of Emphysema And Lung Volume Reduction
  3. Minerva Chir. 1998 Nov;53(11):899-918
  4. New England Journal of Medicine