ورزشهای موتوری
ورزشهای موتوری یا موتوراسپورت (به انگلیسی: Motorsport) رویدادهای ورزشی، مسابقات و فعالیتهای مرتبط هستند که عمدتاً شامل استفاده از خودرو، موتورسیکلت، قایق موتوری و هواپیمای موتوردار میشوند. برای هر یک از این نوع وسایل نقلیه، اصطلاحات خاصتر ورزش خودرو، ورزش موتورسواری، قایقسواری قدرتی و ورزش هوایی ممکن است معمولاً یا بهطور رسمی توسط سازمان دهندگان و نهادهای حاکم استفاده شود.[۱][۲][۳][۴]
جلوههای مختلف موتوراسپورت با اهداف و قوانین خاص خود را رشته مینامند. به عنوان مثال میتوان به پیست مسابقه، رالی و آزمایشی اشاره کرد. نهادهای حاکم، که به آن نهادهای تحریم کننده نیز میگویند، اغلب قوانین کلی برای هر رشته دارند، اما به قوانین تکمیلی اجازه میدهند تا شخصیت یک مسابقه، سریال یا قهرمانی خاص را تعریف کنند. گروههایی از اینها اغلب به صورت غیررسمی طبقهبندی میشوند، مانند نوع وسیله نقلیه، نوع سطح یا روش نیروی محرکه. نمونههایی از دستهبندیها در یک رشته عبارتند از مسابقات فرمولا، خودروی تورینگ مسابقه، خودروی اسپورت مسابقه و غیره.[۵][۶][۷]
تاریخچه
[ویرایش]نخستین مسابقه تطبیقی از پیش تعیینشده بین دو وسیله نقلیه خودکششی جادهای در یک مسیر مشخص، در شمال غربی انگلستان و در ساعت ۴:۳۰ بامداد ۳۰ اوت ۱۸۶۷، بین اشتون-آندر-لاین و اولدترافورد، منچستر، به مسافت هشت مایل برگزار شد. این مسابقه توسط لوکوموتیو ساخته آیزاک وات بولتون، که او ادعا میکرد شش دستگاه از آنها را در طول سالها ساخته، برنده شد. این دستگاه احتمالاً توسط پسر ۲۲ ساله او، جیمز دبلیو، رانده میشد. این مسابقه در برابر کالسکه دانیل آدامسون برگزار شد که احتمالاً همان کالسکه ساخته شده برای آقای اشمیت بوده و احتمالاً توسط خود آقای اشمیت رانده میشد. گزارشها مشخص نمیکنند که چه کسی رانندگی میکرد، زیرا هر دو در حال نقض قوانین پرچم قرمز بودند که در آن زمان به طور کامل اعمال میشد. کالسکه بولتون از یک وسیله نقلیه ریلی سبک اسقاط شده ساخته جان بریج آدامز توسعه یافته بود. اینها کالسکههای بخار با سوخت جامد بودند. این رویداد و جزئیات وسایل نقلیه در مطبوعات آن زمان، مجله The Engineer، و در کتابهای فلچر ثبت شده است.
مجلس قانونگذاری ویسکانسین در سال ۱۸۷۵ قانونی را تصویب کرد که جایزه نقدی قابل توجهی برای نخستین مسابقه موتوری ایالات متحده تعیین میکرد. این مسابقه در ۱۶ ژوئیه ۱۸۷۸ در مسیری به طول ۲۰۰ مایل از گرین بی به اپلتون، اشکوش، واپون، واترتاون، فورت اتکینسون و جینزویل برگزار شد و سپس به سمت شمال برگشته و در مدیسون به پایان رسید. تنها دو دستگاه واقعاً رقابت کردند: اشکوش و گرین بی (به ماشینها با نام شهر مبدأشان اشاره میشد). این رویداد در مسابقه بزرگ ۱۸۷۸ نوشته ریچارد بکوس، منتشر شده در فارم کلکتور، مه/ژوئن ۲۰۰۴، به تفصیل بررسی و تصویرسازی شده است.[۸]
در سال ۱۸۹۴، روزنامه فرانسوی لو پتی ژورنال یک مسابقه برای کالسکههای بدون اسب ترتیب داد که شامل یک سفر از پاریس به روآن بود. این رویداد به طور گسترده به عنوان نخستین رویداد ورزشهای موتوری جهان شناخته میشود و نخستین رویدادی بود که شامل آنچه بعدها به عنوان خودرو شناخته شد، میگردید.[۹] در ۲۸ نوامبر ۱۸۹۵، مسابقه شیکاگو تایمز-هرالد، از شیکاگو به اوانستون و بازگشت، به مسافت شصت مایل، برگزار شد. این رویداد نخستین رویداد ورزشهای موتوری در ایالات متحده آمریکا محسوب میشود.[۱۰] در سال ۱۹۰۰، جام گوردون بنت تأسیس شد.
ورزشهای موتوری یک رویداد نمایشی در بازیهای المپیک تابستانی ۱۹۰۰ بود.
پس از جنگ جهانی اول، کشورهای اروپایی مسابقات گرند پری را در پیستهای بسته سازماندهی کردند. در ایالات متحده، مسابقات رالی خاکی محبوب شد.[۱۱]
پس از جنگ جهانی دوم، مسابقات گرند پری به طور رسمیتری سازماندهی شد. در ایالات متحده، مسابقات استوک کار و درگریسینگ به طور محکمی تثبیت شدند.[۱۲]
منابع
[ویرایش]- ↑ "Fédération Internationale de Motocyclisme | FIM". www.fim-moto.com. Retrieved 2023-09-26.
- ↑ "Motorcycle Sport & Bike Racing News | MotoGP, World Superbikes & More | MCN". www.motorcyclenews.com. Retrieved 2023-09-26.
- ↑ "Union internationale motonautique". www.uim.sport. Retrieved 2023-09-26.
- ↑ "The Federation". World Air Sports Federation (به انگلیسی). 2017-06-28. Retrieved 2023-09-26.
- ↑ "Organising Events for Different Disciplines". Motorsport UK (به انگلیسی). Retrieved 2023-10-07.
- ↑ "Types of Motor Sport". Motorsport UK (به انگلیسی). Retrieved 2023-10-07.
- ↑ STATUTES AND BY-LAWS, FINANCIAL REGULATIONS, SPORTING CODE, DISCIPLINARY AND ARBITRATION CODE (PDF). Fédération Internationale de Motocyclisme. 2023.
- ↑ "مسابقه بزرگ ۱۸۷۸". Retrieved 2016-07-27.
- ↑ گیفورد, p. 7.
- ↑ استارمی, هنری (۱۴ دسامبر ۱۸۹۵). "مسابقه خودکار آمریکایی". اتوکار. لندن، انگلستان. pp. ۸۰–۸۱.
- ↑ گیفورد, p. 10.
- ↑ گیفورد, p. 11.
- مشارکتکنندگان ویکیپدیا. «Motorsport». در دانشنامهٔ ویکیپدیای انگلیسی، بازبینیشده در ۲۱ ژوئن ۲۰۱۲.