تکلو

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

طایفه تکلو یا تکه لو

طایفه تکلو یا تکه لو از ولایت تکه، یا تکه ایلی، که از ولایات جنوبی آسیای صغیر، در کنار دریای مدیترانه بود، به ایران آمدند. یکی از سران این طایفه، به نام حسن خلیفه، به خدمت شیخ حیدر، پدر شاه اسماعیل اول رسید و در حلقه مریدان خاص وی داخل شد. شیخ حیدر او را مامور کرد که به ولایت خود باز گردد و به ترویج مذهب تشیع و گرد آوردن مریدان همت گمارد. حسن بیگ روملو، مورخ احسن التواریخ می‌نویسد: حسن خلیفه دو نوبت به خدمت شیخ حیدر آمد. آن حضرت او را با چهل نفر از صوفیان به چله خانه فرستاد و هر یک ایشان را یه کوزه آب و قرصی نان همراه کرد تا در اربعین به این مقدار غذا قناعت کنند. بعد از انقضای مدت که از چله خانه بدر آمدند، همه صوفیان توشه خود به کار برده بودند الا حسن خلیفه که آنچه برده بود به خدمت قطب زمانه آورد. مرشد کامل او را رخصت داده روانه ولایت تکه ایلی گردانید. گون بدان دیار رسید در منزل خود نزول نمود. پیره سنان که یکی از صوفیان سلطان حیدر بود، به حضار مجلس گفت که حسن خلیفه آمد، ولی آتش سوزان در ولایت تکه ایلی آورد .... و از وی خوارق عادات سر می‌زد و مردم تابع او می‌شدند.

در سال ۱۵۱۱م/۸۹۰ خ گروهی از شیعیان در تکه در آسیای صغیر در ساحل مدیترانه بر علیه حکومت عثمانی شورش کردن و در آن سال شمار زیادی از افراد قبیله تکلو برای تقویت سپاه شاه اسماعیل از گرمیان به ایران آمدند. [۱]

در سال ۹۱۷ ق / ۱۵۱۱ م پسر او به نام شاه قلی بابا تکلو با پانزده هزار کس از صوفیان ولایت تکه و خراسان و منتشا در آسیای صغیر عازم ایران شد، و در راه بسیاری از ولایات عثمانی را غارت کرد، و علی پاشا وزیر اعظم عثمانی را هم که به دفع او مأمور شده بود، در جنگی مغلوب ساخت؛ ولی خود نیز در آن جنگ کشته شد. صوفیان تکلو پس از این پیروزی به ایران آمدند و در محل شهریار نزدیک تهران به خدمت شاه اسماعیل اول رسیدند. شاه جمعی از سران قوم را به جرم اینکه در راه کاروانی را که از ایران به عثمانی می‌رفت، غارت کرده و گروهی از سوداگران و تاجران ایرانی را کشته بودند، سیاست کرد و بقیه را در جمع لشکریان خود پذیرفت. قوم تکلو امروزه به زبانهای ترکی ولری صحبت میکنند.تکلوهارا میتوان در نواحی خراسان،کرمانشاه، کرمان ( منطقه تاریخی اقطاع) وهمدان یافت.در روستای بیغش چهل وپنج کیلومتری ملایر به سمت اراک بیش از نیمی از مردم روستا از قوم تکلو هستند. مورخان گفته اند یکی از اقوام که نادرشاه افشار رادر فتوحات ،یاری میرسانده قوم تکلو بوده است.

شخصیت ها[ویرایش]

  • محمد تکلو یا تکه لو (تکل پشت)

او پسر ارشد شاه قلی بابا تکلو که یکی از غارتگران اصلی نامبرده شده بود از دست سربازان شاه اسماعیل گریخت و عازم آذربایجان شد.

بخاطر ارادت بیش از حد مجید خان ترک و حمید خان ترک [ ۲ تن از سرداران بزرگ آذربایجان ] نسبت به شاه اسماعیل، از طرف شاه اسماعیل مامور شدن برای دستگیری محمد تکلو و توانستند در دامنه‌های سهند به خاطر سرمای شدید محمد تکلو را دستگیر کنند.

در سال ۹۱۸ ف / ۱۵۱۲ م به دستور شاه اسماعیل به خاطر فرار و نا فرمانی از ایشان دستور قتل او صادر و توسط حمید خان ترک اجرا گردید و این قضیه باعث کدورت بین طایفه تکلو و حمید خان ترک گردید. حال بسیاری از این قوم بزرگ در کرمان ،اصفهان و ترکیه زندگی میکنند .[۲]

  • چوها سلطان تکلو

در پی در گیری دیوسلطان روملو و کپک استاجلو بر سر نیابت سلطنت شاه طهماسب او سر نیابت اتحاد سه گانه با آن دو تشکیل داد ولی دیو سلطان، کپک را کشت و چوها سلطان، شاه طهماسب را تحریک کرد و شاه ضعیف خود با تیر کمان دیو سلطان را کشت و چوها سلطان تکلو نایب بلامنازع سلطان طهماسب شد.[۳]

منابع[ویرایش]

  1. ایران در عصر صفوی - راجر سیوری - چاپ نوزدهم - صفحهٔ ۳۸
  2. http://danesh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=طایفه+تکلو&SSOReturnPage=Check&Rand=0
  3. ایران در عصر صفوی - راجر سیوری - چاپ نوزدهم - صفحهٔ ۵۱

پیوند به بیرون[ویرایش]