آزادراه تهران - شمال

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

Freeway in Iran.pngFreeway3.png
Zeichen 123 - Baustelle, StVO 1992.svg

آزادراه 3
آزادراه تهران - شمال
اطلاعات مسیر
طول: ۱۲۱ کیلومتر
تقاطع‌های اصلی
از: چالوس، مازندران
AB-Kreuz-blaugrün.svg Expressway in Iran.pngRoad22.png جاده ۲۲ (کنارگذر بزرگراه چالوس-نوشهر)
  Road59.png جاده ۵۹
به: تهران، استان تهران
AB-Kreuz-blaugrün.svg Expressway in Iran.png بزرگراه آزادگان
Expressway in Iran.png بزرگراه همت
موقعیت
استان‌ها: تهران، البرز، مازندران
شهرستان‌ها: تهران، تهران
چالوس، مازندران
سیستم بزرگ‌راه

بزرگ‌راه‌های ایران

آزادراه‌ها

آزادراه ۳ (ایران) یا آزادراه تهران - شمال نام یک پروژهٔ بزرگ راه‌سازی در کشور ایران است که قرار است شهر تهران را به شهر چالوس متّصل کند.[۱]

ماشین‌آلات راهسازی در حال کار در آزادراه تهران-شمال

مسیر[ویرایش]

مسیر آزادراه از محله دهکده المپیک در شمال غرب تهران و تقاطع غیر همسطح با بزرگراه شهید همت و بزرگراه آزادگان شروع و در امتداد دره کن، پس از گذشتن از حاشیه روستای سولقان به تدریج از منطقه کوهستانی توچال عبور کرده سپس توسط تونل بلند تالون به طول ۴۸۵۰ متر این رشته کوه را قطع نموده و در دامنه‌های شمالی آن در منطقه دو آب شهرستانک قرار می‌گیرد. (اجرای این قسمت که طول تقریبی آن ۳۲ کیومتر می‌باشد باعث می‌شود مسیر فعلی حدود ۶۰ کیلومتر کوتاهتر گردد) از آن پس مسیر به موازات جاده قدیم کرج - چالوس امتداد می‌یابد و در دره سرهنگ وارد تونل البرز به طول ۶۴۰۰ متر شده و در پل زنگوله خارج می‌شود، سپس با عبور از ارتفاعات البرز به موازات جاده قدیم کرج-چالوس تا شهر چالوس ادامه یافته و در نهایت با یک تقاطع غیر همسطح به کمربندی چالوس-تنکابن متصل می‌گردد.

مشخصات قطعات چهارگانهٔ آزادراه تهران-شمال[ویرایش]

الف) مشخصات قطعهٔ یک آزادراه تهران-شمال:

این منطقه از تقاطع بزرگراه آزادگان و بزرگراه شهید همت شروع و با عبور از محلات و مناطق دهکده المپیک، کن، سولقان، امامزاده عقیل، تونل تالون و دره لانیز به سه‌راهی شهرستانک می‌رسد، اجرای این قسمت که طول آن تقریباً ۳۲ کیلومتر بوده و تکمیل آن در اولویت است، موجب می‌شود قسمتی از راه فعلی که از طریق کرج می‌گذرد حذف شده و مسیر فعلی حدود ۶۰ کیلومتر کوتاه‌تر شود و صرفه‌جویی قابل‌توجهی در مصرف سوخت، استهلاک و زمان مسافران را به دنبال خواهد داشت. مهم‌ترین قسمت این قطعه احداث تونل تالون به طول ۴۸۵۰ متر[۲] بوده که حفاری آن توسط چینی‌ها (شرکت STA) صورت گرفت که بعداً به دلیل تاخیرهای مکرر در اجرای پروژه و اختلافات مالی، شرکت چینی از ادامه فعالیت منع و تنها قطعات مهم در دست این شرکت باقی ماند (احداث کامل تونل ۱۱، ادامه حفاری تونل‌های ۱۳، ۱۴، ۱۵ تکمیل عملیات لاینینگ تونل تالون و احداث پل شماره شش، ۳۲۰ متری) و ادامه عملیات به هفت شرکت ایرانی (پورنام، ارسا ساختمان، شرکت دی، ناودیس راه، شرکت آباد راهان پارس، اویول و ملی ساختمان) واگذار گردید. احداث این قطعه از سال ۱۳۷۵ آغاز شده‌است و اخیراً محمد اسلامی وزیر راه و شهرسازی وعده بهره‌برداری از این قطعه را تا تابستان ۱۳۹۸ داده‌است.[۳][۴][۴][۵]

ب) مشخصات قطعهٔ دو آزادراه تهران-شمال:

این منطقه حدفاصل دو آب شهرستانک - پل زنگوله به طول تقریبی ۲۲ کیلومتر است؛ تونل‌های بلند البرز هر یک به طول ۶۴۰۰ متر در این منطقه قرار دارد، با اجرای این قسمت، طول مسیر جاده فعلی کرج - چالوس حدود پنج کیلومتر کوتاه می‌شود، عملیات عمرانی این قطعه (به غیر از تونل‌های البرز) از خرداد ماه سال ۱۳۹۶ آغاز شده و توسط چهار شرکت (بلند طبقه، مشارکت انصار، آباد راهان پارس و جنرال مکانیک) در حال اجرا می‌باشد.

ج) مشخصات قطعهٔ سه آزادراه تهران-شمال:

این مسیر حدفاصل پل زنگوله - سه‌راهی دشت نظیر و مرزن آباد به طول تقریبی ۴۷ کیلومتر است. مسیر دارای دو خط رفت و دو خط برگشت است و در قسمت‌های فراز، یک خط کندرو به مسیر اضافه می‌گردد. در این منطقه هیچ‌گونه اقدامی در مورد عملیات اجرایی انجام نگرفته‌است.

د) مشخصات قطعهٔ چهار این آزادراه:

قطعهٔ چهار آزادراه تهران - شمال حدفاصل سه‌راهی دشت نظیر مرزن‌آباد - چالوس به طول حدود ۲۰ کیلومتر است. مسیر دارای دو خط رفت و دو خط برگشت است و در قسمت‌های فراز، یک خط کندرو به مسیر اضافه می‌گردد. اجرای این قطعه از سال ۱۳۷۵ آغاز شد و در سال ۱۳۹۱ به بهره‌برداری رسید.

ویژگی‌های آزادراه[ویرایش]

  • طول آزادراه ۱۲۱ کیلومتر می‌باشد.[۲]
  • جمعاً ۱۸۰ رشته تونل در باند رفت و برگشت به طول تقریبی ۱۰۰ کیلومتر وجود دارد. (بلندترین آن‌ها تونل‌های تالون و البرز هستند)[۲]
  • تعداد پل‌های بزرگ این مسیر در باند رفت و برگشت جمعاً ۹۵ دستگاه به طول تقریبی ۱۳ کیلومتر می‌باشد.[۲]
  • حداکثر شیب طولی مسیر ۶ درصد است.
  • کاهش ۳۵درصدی سوخت نسبت به جادهٔ موجود.

طرح اوّلیهٔ پروژه[ویرایش]

پروژهٔ آزادراه تهران-چالوس به منظور تأمین ارتباط مطمئن، سریع، و ارزان بین منطقهٔ شمالی و مرکزی کشور و سهولت ارتباط با کشورهای همسایهٔ شمالی در حال اجراست. طرح اولیه آن سال ۱۳۵۳ داده شد که پس از انقلاب سال ۵۷ مطالعات مسیر آزادراه از سوی وزارت راه و ترابری به مسابقه گذاشته شده و بهترین طرح توسط هیئتی متشکّل از وزارت راه و ترابری و سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی نهاد ریاست جمهوری کشور انتخاب شد. درضمن، در طرح کالبدی منطقهٔ گیلان و مازندران و مجموعهٔ راهبردها و سیاست‌ها، که در سال ۱۳۷۳ به تصویب شورای عالی معماری و شهرسازی رسیده، بر ساخت یک راه ارتباطیِ سریع میان تهران و غرب مازندران تأکید شده‌است. این آزادراه بخشی از «آزادراه سراسری شمال-جنوب» است که کوتاه‌ترین مسیر ارتباطیِ دریای خزر با خلیج فارس بوده و در ترانزیت منطقه نقش عمده ای را بر عهده خواهد داشت.

زمان‌بندی افتتاح آزادراه تهران شمال[ویرایش]

احداث این آزادراه از حدود ۲۷ سال قبل در برنامه اجرایی قرار گرفت. این آزادراهِ تهران‌شمال در سال‌های اولیه در اولویت پروژه‌های عمرانی دولت‌های ایران قرار نداشت اما در اواخر دهه ۸۰ و اوایل دهه ۹۰ یک دوره فعالیت چشم‌گیر صورت گرفت که منجر به احداث و بهره‌برداری از منطقه ۴ آن شد، براساس سیاست دولت یازدهم نیز، آغاز به کار مجدد و جدی‌ترِ ساخت آزادراه تهران-شمال در دستور کار قرار گرفت و طی ۵ سال پیشرفت فیزیکی این آزاد راه نسبت به دولت‌های نهم و دهم و پیش‌ازآن قابل قبول‌تر بود و همچنین در ادامهٔ با روی کار آمدن دولت یازدهم و دوازدهم ایران عملیات اجرایی بر روی منطقه یک و ۲ بدون وقفه از سال ۱۳۹۳ به‌طور جدی شکل گرفت که با مشاهده روند اجرایی پروژه نشان از این بود که هیچ‌یک از نقاط تعطیل نبوده‌است و در واقع پروژه از سال ۱۳۹۵ عملاً شروع شده‌است و به‌طورکلی درحالیکه برای حدود ۱۷ سال پروژه با پیشرفت سالانه حدود ۱٫۵ درصد پیگیری می‌شد اما در سال‌های ۱۳۹۲ به بعد ماهانه پیشرفت ۱٫۵ درصد نیز به ثبت رسیده‌است.

در خصوص مناطق ۲ و سه آزادراه تهران-شمال، این دو منطقه از پل‌ها و تونل‌های بزرگ و متعددی تشکیل شده‌اند و به منظور احداث آن‌ها بر اساس پیش‌بینی‌های انجام شده حدود چهار سال زمان و ۱۰ هزار میلیارد تومان سرمایه نیاز است. هرچند بر اساس لایحه بودجه باید این پروژه در سال ۱۴۰۰ به‌طورِ کامل به اتمام برسد؛ اما آنگونه که مسئولان برآورد می‌کنند این طرح در سال ۱۴۰۲ پایان خواهد یافت و در نهایت با یک تقاطع غیر همسطح به کمربندی چالوس-تنکابن متصل می‌شود. در نتیجه در حالی که احداث آزاد راه تهران-شمال از سال ۱۳۷۶ هجری‌شمسی آغاز شد، بر اساس برآورد صورت گرفته در لایحه بودجه ایران، روی کاغذ این پروژه در سال ۱۴۰۰ به پایان می‌رسد که هرچند طبق گفته مسئولان این احتمال وجود دارد که پروژه مذکور ماکزیمم تا سال ۱۴۰۲ طول بکشد… دولت ایران برنامه دارد که در گام نخست با افتتاح منطقه یک آزادراه، آن را به جاده موجودِ کندوان وصل کند تا بدین ترتیب مسافران از طریق بزرگراه همت وارد منطقه کن به عنوان کیلومتر صفر آزادراه تهران-شمال شوند و سپس در منطقه شهرستانک در جاده کندوان وارد جاده موجود شوند و پس از طی مسیر جاده موجود، از سه راهی دشت‌نظیر وارد قطعه چهار آزادراه تهران - شمال شده و مسیر تا کمربندی چالوس-تنکابن ادامه یابد. تنها با تکمیل منطقه یک این آزادراه، گلوگاه‌های ترافیکی که موجب توقف خودروها در ایام پیک می‌شود که شامل ترافیک بین تهران تا کرج، ترافیک ورودی به محور کرج - چالوس و ترافیک محورِ قدیم است، همه پایان می‌یابند و بدین ترتیب مسیر مسافران شمال از مسافران کرج به‌طور کامل جدا می‌شود.

در قانون بودجه سال ۱۳۹۷ موعد زمانی اتمام کاملِ احداث آزاد راه تهران-شمال سال ۱۳۹۹ تعیین شده بود، که در لایحه بودجه سال ۱۳۹۸ ایران، سال ۱۴۰۰ به عنوان سال پایانِ احداث پروژه در نظر گرفته شد. با توجه به اینکه در صورت عدم کنترل ترافیک آزادراه و افتتاحیه بدون برنامه‌ریزی آن، شاهد رسیدن ترافیک مسافران شمال ایران به بزرگراه همت خواهند بود، بر این اساس بهره‌برداری بعد از کنترل این وضعیت انجام خواهد شد؛ و در کنار مسائل فنی موضوعی که اهمیت زیادی دارد مدیریت ترافیکی است؛ به‌طوری که به‌پس‌زدنِ ترافیک و به وجود آمدن صف‌های طولانی ترافیک در مسیرهای مجاور مانند چالوس یا همت منجر نشود، از این رو پس از پایان کارهای فنی بالاجبار باید تمام جوانب برای افتتاح این پروژه بررسی شود. طول مسیر آزادراه تهران-شمال ۱۲۱ کیلومتر خواهد بود.

منابع[ویرایش]

  1. وزیر اسبق راه: مشکل پروژهٔ آزادراه تهران-شمال بنیاد مستضعفان است
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ «افتتاح قطعه یک آزادراه تهران – شمال تا ۲ سال دیگر». ایسنا. ۱۶ دی ۱۳۹۲. دریافت‌شده در ۲۰ تیر ۱۳۹۵.
  3. «مشروح پاسخ‌های قاطعانه وزیر راه و شهرسازی در صحن علنی مجلس». دریافت‌شده در ۲۰۱۷-۰۲-۲۴.
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ Empty citation (help)
  5. سیما، IRIB NEWS AGENCY | خبرگزاری صدا و. «بهره‌برداری از قطعه یک آزادراه تهران - شمال در نوروز». IRIB NEWS AGENCY | خبرگزاری صدا و سیما. دریافت‌شده در ۲۰۱۷-۰۱-۰۷.

پیوند به بیرون[ویرایش]