فاتح ۱۱۰

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
فاتح ۱۱۰
Fateh 110.png
سمت چپ: فاتح ۱۱۰، سمت راست:موشک خلیج فارس
نوع موشک بالستیک کوتاه برد
  خاستگاه  ایران
تاریخچه خدمت
 خدمت تاکنون-۲۰۰۲
استفاده شده توسط ایران، سوریه، کره ی شمالی
تاریخ تولید
سازنده ایران
مدل‌های مختلف نسل‌های ۲ و ۳، موشک خلیج فارس
خصوصیات
وزن ۳٬۴۵۰ کیلوگرم
طول ۸٫۸۶ متر
قطر ۰٫۶۱ متر

موتور سوخت جامد (یک مرحله)
برد
موثر
۳۰۰ کیلومتر در آخرین مدل
سرعت ۳٫۵ ماخ
سامانه
هدایت
ژیروسکوپ+جی پی اس

فاتح ۱۱۰ موشک بالستیک تک مرحله‌ای سوخت جامد زمین به زمین ایرانی است که آزمایش موفقیت آمیز آن در سال ۱۳۸۱ انجام شد. مدل اصلی این این موشک حدود ۲۰۰ تا ۲۱۰ کیلومتر برد دارد. وزن هنگام پرتاب آن ۳۴۵۰ کیلوگرم است که ۵۰۰ کیلوگرم ان را کلاهک جنگی تشکیل می‌دهد. این موشک که ۸ متر و ۸۶ سانتیمتر طول دارد به احتمال زیاد بر اساس راکت زلزال-۲ ساخته شده و در واقع نوع هدایت شونده و دارای سیستم کنترلی زلزال-۲ است. فاتح-۱۱۰ برای جایگزینی موشک‌های قدیمی اسکاد ساخت شوروی تولید شده و هرچند تولید آن در ایران انجام شده اما بخش‌هایی از آن توسط پیمانکاران چینی تهیه شده است. در سال ۲۰۰۰ خزانه داری آمریکا شرکت صنعتی چینی دیوار بزرگ را به داشتن نقش کلیدی در طراحی این موشک متهم کرد. نسل چهارم این موشک که در سال ۱۳۹۱ معرفی شد دارای برد ۳۰۰ کیلومتر است.[۱][۲][۳][۴]

توسعه[ویرایش]

بعد از جنگ ایران و عراق، نیروهای نظامی ایران نیاز به یک موشک دقیق با برد کوتاه را حس کردند. موشک‌های زلزال و نازعات ساخت ایران به علت نداشتن سامانه‌ی هدایتی فاقد دقت لازم بودند. بعد از بررسی‌ها موشک سی اس اس ۸ چینی برای پر کردن این خلأ انتخاب شد. برای همین در سال ۶۷ حدود ۲۰۰ موشک از چین خریداری شد. ولی ایران از عملکرد این موشک‌ها راضی نبود چرا که آنها حجیم، بدون قابلیت تحرک و دارای کلاهک سبک و برد کم بودند. پس پروژه‌ای برای ساخت موشک جایگزین تعریف و به صنایع شهید باقری سپرده شد.

توسعه‌ی موشک از سال ۷۳ شروع شد و زلزال ۲ به عنوان پایه انتخاب گردید. گفته می‌شود سوریه نیز به پروژه پیوست و تعدادی موشک نیز به کره ی شمالی فروخته شد. اولین بار موشک در سال ۸۱ آزمایش شد و پس از مدتی به تولید انبوه رسید. برد این موشک ۲۰۰ کیلومتر بود.

دو سال بعد در سال ۸۳ نسخه‌ی بهینه‌ی فاتح ۱۱۰ آزمایش شد. این موشک که بردی معادل ۲۵۰ کیلومتر دارد برای صادرات نیز قرار داده شده است.

به نظر می‌رسد سوری‌ها تا سال ۸۶ نتوانسته باشند خودشان این موشک را تولید کنند. موشک سوری که‌ام-۶۰۰ نام دارد به احتمال زیاد بر پایه‌ی مدلی است که در سال ۸۳ رونمایی شد.

در سال ۸۹ نسخه‌ی بعدی این موشک آزمایش شد. این نسخه که به نسل سوم فاتح ۱۱۰ معروف است دارای برد ۳۰۰ کیلومتر، دقت بیشتر و توانایی نگهداری در مناطق مختلف ایران بود. سپس تلویزیون ایران صحنه‌ی برخورد این موشک به زمین را نمایش داد.

در سال ۹۰ ایران از اولین موشک بالستیک ضد کشتی خود به نام موشک خلیج فارس رونمایی کرد. این موشک نسخه‌ای از فاتح ۱۱۰ است که سیستم هدایت آن تغییراتی کرده که برای مقابله با کشتی‌ها مناسب شود.

در سال ۹۱ ایران با نصب سیستم نقطه زنی بر روی موشک، نسل چهارم موشکهای فاتح ۱۱۰ را رونمائی کرد. همچنین با آزمایش موفق این سیستم، قرار است در سالهای آتی، موشکهای دیگر ایران هم به این فناوری مجهز شوند.

طراحی[ویرایش]

ابعاد موشک فاتح ۱۱۰ با موشک زلزال ۲ یکیست. اما علاوه بر ۴ بالک ثابت زلزال، ۴ بالک مثلثی شکل ثابت در انتهای موشک و ۴ بالک متحرک در سر آن دارد که مسئولیت تغییر جهت و هدایت موشک را بر عهده دارند.

نسخه‌ها[ویرایش]

  • فاتح ۱۱۰ نسل ۱:با برد ۲۰۰ کیلومتر
  • فاتح ۱۱۰ نسل ۲:با برد ۲۵۰ کیلومتر
  • فاتح ۱۱۰ نسل ۳:دارای برد ۳۰۰ کیلومتر و دقت بالا
  • فاتح ۱۱۰ نسل ۴:دارای برد بیش از ۳۰۰ کیلومتر و قابلیت نقطه زنی
  • موشک خلیج فارس:نمونه ی ضد کشتی
  • ام-۶۰۰:نمونه ی سوری

منابع[ویرایش]

  1. Fateh A-110 Missile Threat, 2012
  2. «آزمایش «موفقیت‌آمیز» موشک فاتح ۱۱۰». رادیو زمانه، ۰۳ شهریور ۱۳۸۹. بازبینی‌شده در ۲۶ اوت ۲۰۱۰. 
  3. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Fateh-110»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد.
  4. «وزیر دفاع ایران از آزمایش موشک جدید خبر داد». بی‌بی‌سی، ۰۳ شهریور ۱۳۸۹. بازبینی‌شده در ۲۵ اوت ۲۰۱۰.