پدافند هوایی

پدافند هوایی ارتش ایران در حوالی تاسیسات هسته‌ای نطنز.

پدافند هوایی به معنی دفاع در برابر هجوم یا تک هوایی است و شامل مجموعه اقداماتی می‌شود که به منظور انهدام٬خنثی‌سازی و یا تقلیل اثرات عملیات هواپیماها٬ موشک‌های بالستیکی و سایر انواع موشک‌های دشمن درهوا انجام می‌گردد.

مناطق پدافندی

عموما مناطق پدافندی به سه منطقه تقسیم می‌شوند: منطقه پدافندی درجه ۱، ۲ و ۳.

منطقه پدافندی درجه ۱

منطقه پدافندی درجه ۱ منطقه‌ای است که در بکاربری تمامی جنگ افزارها و گشودن آتش خودمختار است. در این مناطق، جنگ افزارها و سامانه‌های پدافندی اختیار کامل شلیک به هر وسیله پرنده‌ای را -چه خودی و چه غیرخودی- در آسمان دارند. برای این مناطق پدافندی دالان تقرب و دالان بی‌خطر تعیین نگردیده و هیچ هواپیمایی حق تردد و پرواز حوالی این مناطق را ندارد. مرز منطقه پدافندی درجه ۱ معمولاً در نزدیکی نیروگاه‌های هسته‌ای و مراکز حساس و استراتژیک تعیین می‌گردد.

منطقه پدافندی درجه ۲

منطقه پدافندی درجه ۲ منطقه‌ای است که دارای باند پروازی است، و در آن مسیرهای ویژه‌ای به عنوان دالان بی‌خطر و دالان تقرب تعیین شده‌اند. هر هواپیمایی که بخواهد از آتش جنگ افزارها و سامانه‌های پدافندی در این منطقه در امان باشد باید با هماهنگی قبلی وارد این منطقه شده و حدود مشخص دالان بی خطر و تقرب را رعایت کند. فرمان جنگ افزارها در این منطقه «آتش محدود» است.

منطقه پدافندی درجه ۳

منطقه پدافندی درجه ۳ منطقه‌ای است که در آن به تمامی جنگ افزارها و سامانه‌های پدافندی فرمان آتش بس داده شده است، و دستور شلیک تنها از سوی مراجع بالاتر و برای اهدافی که به عنوان «دشمن» شناسایی شده‌اند صادر می‌شود. در عین حال منطقه پدافندی درجه ۳ حق دفاع از خود را دارد و می‌تواند به سوی هواپیمایی که از متخاصم بودنش اطمینان حاصل شده، آتش بگشاید.

انواع پدافند

پدافند به دو صورت انجام می‌شود. پدافند عامل و پدافند غیر عامل

پدافند عامل

پدافند عامل در حقیقت همان معادل کلمه پدافند هوایی است که در بالا گفته شد. یعنی پدافند عامل به کارگیری تجهیزات نظامی برای جلوگیری از ورود هواپیما‌های متخاصم به داخل خاک کشور است.

پدافند غیرعامل

پدافند غیرعامل نیز اقداماتی است که موجب کاهش ضرر و زیان در مقابل عملیات‌های خصمانه هواپیماهای دشمن و تهدیدات خارجی با هزینه کمتر و بکارگیری ترفند و شیوه‌های غیر مسلحانه نظیر: استتار و اختفا و ایجاد سرپناه برای تاسیسات مهم و استراتژیک انجام می‌شود و در این نوع پدافند از هیچگونه سلاحی استفاده نمی‌شود. پدافند غیرعامل به پدافندی گفته می شود که با استفاده از کلیه امکانات بدون استفاده از سلاح وجنگ افزار کشور را در برابر انواع عملیات های دشمن در امان بدارد.

جستارهای وابسته

• پدافند
• پدافند عامل
• پدافند غیرعامل
• قرارگاه پدافند هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران
• توپ ۲۳ میلیمتری

منابع

• پدافند غیرعامل در صنعت نفت یک ضرورت است
  
• پدافند غیرعامل چیست؟
  
• پدافند غیرعامل پایدارترین روش دفاعی در مقابل تهدیدات دشمن است
  
• رستمی, محمود. فرهنگ واژه‌های نظامی. تهران: ایران سبز, ۱۳۸۶. ISBN ‎۹۶۴-۷۶۰۷-۴۷-۴. 

جستارهای وابسته

• نیروی پدافند هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران

پیوند به بیرون

طراحی و تولید سماوات
پدافند پیشرفته مسکو به تهران رسید
آزمایش موفق پدافند تورام ۱ در رزمایش صاعقه