اسکاد

موشک اسکاد

اسکاد نوعی موشک بالیستیک کوتاه‌برد است که موتور آن از سوخت مایع استفاده می‌کند. این موشک در راستای عمودی پرتاب و معمولاً بر روی سکوهای کوچک و متحرک سوار می‌شود.^[۱]

موشک اسکاد نخستین‌بار توسط اتحاد جماهیر شوروی طی جنگ سرد تولید شد و به صورت گسترده به دیگر کشورهای هم‌پیمان با کشور شوراها خصوصاً کشورهای جهان سوم صادر شد. «اسکاد» نامی است که توسط ناتو به این سری موشک‌ها داده شد. نام روسی برای این موشک‌ها آر-۱۱ (اولین نمونه)، آر-۱۷ و آر-۳۰۰ البروس بود.

نحوه عمل‌کرد و قابلیت‌ها [ویرایش]

موشک اسکاد مسیری کمانی‌شکل را در طول پرتاب خود طی می‌کند. در مقطع اول، اوج می‌گیرد و به کمک موتورهایش از جو زمین خارج می‌شود. سپس وارد یک مقطع پرواز آزاد می‌شود، تا لحظه‌ای که مجدداً به جو زمین برمی‌گردد و به سمت زمین سقوط می‌کند. ژیروسکوپ‌های موجود بر روی راکت، آن را در مقطع اوج‌گیری هدایت می‌کنند. هرگاه که موتورها خاموش شوند، به تبع آن موشک اسکاد به سمت هدف خود سرازیر می‌شود. دقت اسکاد در زمینه هدف‌گیری ضعیف است.^[۲]

موشک‌های اسکاد می‌توانند حامل کلاهک هسته‌ای، شیمیایی و یا ابزار نامتعارف باشند.^[۳]

توسعه [ویرایش]

اولین استفاده از اصطلاح اسکاد توسط ناتو به نام SS-1b Scud-A بود، که همان موشک ر-۱۱ بالستیک است. موشک اسکاد از نظر تکنولوژی پایه‌ای، تفاوت چندانی با راکت «و۲» که توسط ارتش آلمان نازی ساخته شد، ندارد.^[۴]

در اوایل موشک R-1 با نام SS-1 Scunner توسط ناتو شناخته می‌شد، ولی طراحی بسیار متفاوتی داشت. موشک R-11 از تکنولوژی V-2 استفاده کرده بود، ولی یک طراحی جدید داشت، کوجک تر از موشک‌های V-2 و R-1 بود و شکل متفاوتی نسبت به آن‌ها داشت. موشک R-11 توسط شرکت شرکت موشکی اس‌پی کارالیوف و صنایع فضایی انرگیا ساخته شد و از سال ۱۹۵۷ وارد خدمت شد. انقلابی ترین ابداع در موشک‌های R-11 موتور آن بود که توسط شرکت A.M. Isaev ساخته شد. این موشک خیلی ساده تر از طراحی چند محفظه‌ای موشک V-2 بود و دز آن از صفحه ضد لرزش استفاده شده بود تا از منفجر شدن جلوگیری کند. این موتور یک پیشرو نسبت به موتورهای بزرگ تری بود که در وسایل پرتاب شوروی استفاده می‌شد.