زو-۲۳-۲

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
زو-۲۳-۲
ZU-23-2 in Saint Petersburg.jpg
توپ زو-۲۳
نوع جنگ‌افزار ضد هوایی
  خاستگاه Flag of the Soviet Union.svg اتحاد جماهیر شوروی
تاریخچه خدمت
 خدمت ۱۹۶۰-تاکنون
استفاده شده توسط ۴۳ کشور جهان [۱]
جنگ‌ها *جنگ سرد
*جنگ ویتنام
*جنگ ایران و عراق
*جنگ خلیج فارس
جنگ قره‌باغ
تاریخ تولید
تاریخ طراحی اواخر دهه ۵۰ میلادی
سازنده Flag of the Soviet Union.svg شوروی
Flag of Poland.svg لهستان
Flag of the People's Republic of China.svg چین
Flag of Iran.svg ایران
Flag of Finland.svg فنلاند
خصوصیات
وزن ۹۵۰ کیلوگرم
طول ۴٫۵۷ متر
خدمه ۵ یا ۶ نفر

پوکه ۲۳*۱۵۲ م‌م
کالیبر ۲۳ میلیمتر
لوله‌ها ۲ قبضه A14
ریت  آتش ۲۰۰ گلوله در دقیقه (تئوریک)
۴۰۰ گلوله در دقیقه
سرعت سیر دهانه ۹۷۰ متر بر ثانیه
برد موثر ۲٫۵ کیلومتر

حمل و نقل کامیون یا کشنده


زو-۲۳-۲ یا زو-۲۳ (به روسی: ЗУ-23-2) نوعی توپ خودکار پدافند هوایی دولول کالیبر ۲۳ میلی‌متری است که توسط اتحاد جماهیر شوروی در سال ۱۹۶۰ ساخته و عرضه شد. نام این توپ مخففی از عبارت روسی زنینایا یوستانکووا می‌باشد و به معنای سامانه ضد هوایی است. مکانیزم شلیک این مسلسل متشکل از دو لوله به قطر ۲۳ میلیمتر می‌باشد که در مجاورت یکدیگر قرار دارند و همزمان فعالیت می‌کنند.

این سلاح به عنوان یک سلاح ضدهوایی کوتاه برد با برد مفید تا دو و نیم کیلومتر از دهه ۱۹۶۰ تاکنون در بسیاری از کشورها و درگیری‌ها استفاده شده است. نواخت تیر تئوریک این سلاح ۲ هزار گلوله در دقیقه و سرعت گلوله در هنگام خروج از لوله ۹۷۰ متر بر ثانیه است.

توصیف[ویرایش]

ساختار این مسلسل را می‌توان متشکل از دو توپ اتوماتیک ۲۳ میلیمتری نصب شده بر روی یک تریلر متحرک دانست که قابلیت تبدیل شدن به یک تکیه‌گاه ثابت برای شلیک را نیز داراست. در حالت انتقال غیر سازمان‌یافته، این جنگ‌افزار نیاز به ۳۰ ثانیه زمان جهت عملیاتی‌شدن دارد. در وضعیت‌های اضطراری حتی می‌توان در حال حرکت نیز اقدام به شلیک نمود. این سلاح به طور دستی و توسط کاربر مهمات‌گذاری و شلیک می‌شود. یکی از مزایای این سلاح راحتی کار با آن است و مزیت دیگر بازدهی قابل قبول در شرایط مختلف جوی. در گونه‌های پیشرفته‌تر، با افزودن دستگاه نشانه‌روی نوری-مکانیکی ZAP-23 این کار دقیقتر انجام می‌شود. مهمات این سلاح از طریق دو جعبه خشاب که در اطراف لوله‌های این مسلسل قرار گرفته تأمین می‌شود. هرکدام از خشابهای این سلاح ۵۰ فشنگ گنجایش دارد. دود حاصل از انفجار باروت فشنگها از طریق مجاری تعبیه شده از اطراف دهانه لوله توپ خارج می‌شود. این مسلسل شباهت زیادی به مسلسل زدپی‌یو دارد که دارای ۱۰ سال قدمت بیشتر نسبت به این مدل می‌باشد.

تاریخچه طراحی[ویرایش]

کار طراحی این توپ در اواخر دهه ۵۰ میلادی انجام گرفت. ماموریت این توپ در ابتدا مقابله با جنگنده‌های کوتاه پرواز تا سقف پروازی ۲٫۵ کیلومتر از سطح زمین بوده‌است. این توپ دارای ۳ پایه فلزی برای استقرار مستقیم بر روی زمین است. دو سال بعد یعنی در سال ۱۹۶۲ گونه تکامل‌یافته چهار توپه این سلاح که یک توپ خودکششی به نام زداس‌یو-۲۳-۴ بود طراحی و روانه بازار شد. یدک‌کش حمل‌کننده زو-۲۳ همان مدل استفاده شده در توپهای زدپی‌یو می‌باشد.

تاریخچه خدمت[ویرایش]

ارتش شوروی اولین بکارگیرنده این توپ بوده‌است. از این توپ علاوه بر استفاده علیه هواگردها، غالباً به منظور آتش پشتیبان در نبردهای زمینی استفاده می‌شده و آن را با نصب بر روی کامیون از محلی به محل دیگر منتقل می‌کردند. امروزه این توپ علاوه بر استفاده توسط ارتش روسیه در نیروهای نظامی بیش از ۲۰ کشور جهان در حال خدمت می‌باشد.

در طول جنگ ایران و عراق در بین کلیه رسته‌های نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران و ارتش عراق از این سلاح استفاده می‌شد.

امروزه و با ظهور جنگنده‌های بلندپرواز، این توپ عملاً کارایی اصلی خود را از دست داده‌است و عمده کارایی آنها ایجاد آتش پدافندی برای دور نگهداشتن جنگنده‌های دشمن و همچنین علیه هلیکوپترها است؛ و یا زمانی که جنگنده زمینی در حال شیرجه زدن بر روی هدف می‌باشد و به ناچار از ارتفاع خود می‌کاهد. امروزه این توپ توسط شرکت نظامی صنام در ایران تولید می‌شود که عمده تفاوت مدلهای بومی‌سازی شده را می‌توان در لوله‌های بلندتر آنها نسبت به مدل پایه دانست.

مشخصات[ویرایش]

  • کالیبر: ۲۳ میلیمتر
  • تعداد و گردش خان: ۱۰ عدد از چپ به راست
  • طول گام: ۳۰ تا ۵۰ سانتیمتر متغیر
  • طول لوله بدون شعله پوش: ۱۸۸ سانتیمتر
  • برد مرمی در زاویه ۹۰ درجه: ۵۰۰۰ متر
  • طول لوله با متعلقات: ۲۵۵ سانتیمتر
  • طول توپ: ۴۵۷ سانتیمتر
  • عرض توپ: ۱۸۳ سانتیمتر
  • ارتفاع توپ: ۱۸۳ سانتیمتر
  • وزن توپ با دو جعبه فشنگ پر: ۹۵۰ کیلوگرم
  • وزن توپ بدون جعبه فشنگ: ۸۷۹ کیلوگرم
  • وزن دستگاه نشانه‌روی: ۳۹ کیلوگرم
  • وزن یک جعبه پر ۵۰ فشنگی: ۵۰۰/۲۵ کیلوگرم
  • وزن لوله و متعلقات با گهوار: ۲۴۰ کیلوگرم
  • وزن لوله: ۵۰۰/۲۷ کیلوگرم
  • طول لوله با شعله پوش: ۲۰۱ سانتیمتر
  • وزن فشنگ: ۴۵۰ گرم
  • وزن مرمی محترقه شدید: ۵۰۰/۱۸۸ گرم
  • وزن مرمی ضد زره: ۱۹۰ گرم
  • سرعت اولیه گلوله در لوله نو: ۹۷۰ متر بر ثانیه
  • سرعت اولیه گلوله در لوله کارکرده: ۹۳۰ متر بر ثانیه
  • گردش در سمت: ۳۶۰ درجه
  • یک دور گردش گردونه در سمت با حرکت کند: ۱۵ درجه
  • یک دور گردش گردونه در سمت با حرکت تند: ۳۰ درجه
  • حرکت در برد: از ۱۰ تا ۹۰ درجه
  • یک دور گردش گردونه در برد: ۲۰ درجه
  • میزان نشان دهنده دستگاه شیرجه (به رنگ مشکی): ۹۰ درجه
  • میزان نشان دهنده دستگاه صعود (به رنگ قرمز): ۶۰ درجه
  • میزان نشان دهنده مسافت: ۵۰۰ تا ۳۳۰۰ متر (هر خط نشانگر ۱۰۰ متر)
  • برد مرمی در زاویه ۴۵ درجه: ۷۰۰۰ متر
  • وزن متعلقات: ۵۰۰/۴۷ کیلوگرم

منابع[ویرایش]

  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «ZU-23-2»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۸ مه ۲۰۱۰).
  • محمدحسین جهان‌پناه. توپ ضد هوایی ZU-23. . ماهنامه چهارم، ش. ۳۸ (بهمن ۱۳۸۶): ۲۶. 
  • Air Defense of the former USSR

پیوند به بیرون[ویرایش]

جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ زو-۲۳-۲ موجود است.