تریتون (قمر)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از تریتون (ماه))
پرش به: ناوبری، جستجو
تریتون
Triton
Triton moon mosaic Voyager 2 (large).jpg
اکتشاف
کشف توسط ویلیام لازر
تاریخ کشف ۱۰ اکتبر ۱۸۴۶
طبقه‌بندی
نام‌های دیگر Neptune I
خروج از مرکز 0.000 016[۱]
زاویه انحراف 129.812° (to the دائرةالبروج)
۱۵۶٫۸۸۵° (نسبت به استوای نپتون)[۲]
۱۲۹٫۶۰۸° (نسبت به مدار نپتون)
میانگین شعاع مداری 1353.4 ± 0.9 km[۳] (0.2122 Earths)
تناوب مداری −5.877 d
(رجوعی)
مشخصات فیزیکی
مساحت سطح 23 018 000 km²
حجم 10 384 000 000 km³
جرم ۲٫۱۴‎×۱۰۲۲ kg (0.003 59 Earths)
متوسط چگالی ۲٫۰۶۱ g/cm³[۳]
گرانش سطحی ۰٫۷۷۹ m/s²
سرعت فرار 1.455 km/s
چرخش چرخش همزمان
آلبدو ۰٫۷۶[۳]
دما 38 K
قدر ظاهری ۱۳٫۴۷[۴]
قدر مطلق −۱٫۲[۵]

تریتون(به انگلیسی: Triton) (ˈtraɪtən,[۶] یونانی Τρίτων)[۷] بزرگترین ماه طبیعی نپتون است، و در ۱۰ اکتبر ۱۸۴۶ توسط ویلیام لاسل کشف شد. این ماه تنها ماه سامانه خورشیدی است که مدارِ پس‌رونده (Retrograde Orbit) دارد. مدار تریتون مخالف مدار سیاره نپتون است. تریتون ۲۷۰۰ کیلومتر قطر دارد و به همین دلیل هفتمین قمر بزرگ منظومه شمسی است.
حتی اروپا و انسلادوس سرد با میانگین دمای سطحی حدود ۱۰۰ و ۷۵ درجه کلوین (۱۷۳- و ۱۹۸- درجه سانتی‌گراد)، در مقایسه با بزرگ‌ترین قمر نپتون، تریتون، با دمایی حدود ۴۰ درجه کلوین (۲۳۰- درجه سانتی‌گراد)، بهشتی معتدل محسوب می‌شوند. سطح تریتون توسط یخ‌های عجیب و خوش‌رنگی که مخلوطی از آب، نیتروژن و متان است، منجمد شده‌است.
با این وجود، چنین دنیای یخ‌زده‌ای به طرز شگفت‌آوری زنده‌است. چشمه‌های آب گرم هنگامی‌که نور خورشید رسوبات فرار نیتروژن را تبخیر می‌کند، در سطح این قمر فوران می‌کنند. در نتیجه اتمسفر رقیقی از نیتروژن شکل می‌گیرد که با ایجاد ابرهایی در آسمان این سیاره، الگویی شبیه تغیییرات فصلی را در تریتون شکل می‌دهد.
مانند اروپا و انسلادوس، تریتون نیز سطحی صاف با تعداد اندکی دهانه آتشفشانی دارد. چنین سیمای صافی نشان می‌دهد که این قمر بسیار جوان است و احتمالاً در مقایسه با ماه پیر زمین با بیش از ۴ میلیارد سال سن، کمتر از ۱۰ میلیون سال عمر دارد. تصور می‌شود که چشمه‌های جوان سطح تریتون، در واقع آتشفشان‌هایی هستند که گدازه سردی از آب و آمونیاک مایع را به بیرون پرتاب می‌کند. در نتیجه انجماد این فوران‌ها، سطح قمر به طور پیوسته با یخ تازه پوشانده می‌شود که نشانه‌های گذر عمر را از سطح تریتون پاک می‌کند.
این احتمال وجود دارد که تریتون زمانی مانند پلوتو یک سیاره کوتوله بوده، و مستقل از نپتون به دور خورشید می‌چرخیده‌است. در واقع تریتون هم اندازه پلوتو است و ترکیبی مشابه آن دارد که این فکر را به ذهن متبادر می‌کند که منشاء هر دو آنها یکی است، اما دلیل قاطعی بر رد این نظریه وجود دارد. جهت گردش تریتون به دور نپتون، برخلاف جهت گردش نپتون است. در نتیجه غیرممکن است که تریتون از همان ابر گاز و غباری شکل گرفته باشد که نپتون را به وجود آورده‌است. در عوض این احتمال وجود دارد که تریتون توسط جاذبه نپتون به دام افتاده باشد.
به دام انداختن چنین جسم بزرگی خیلی کار سختی نیست. این امکان وجود دارد که تریتون با یکی از اقمار نپتون برخورد کرده باشد و در اثر کند شدن سرعت حرکتش، توسط جاذبه نپتون گرفتار شده‌است. نظریه محتمل‌تر این است که تریتون زندگی خود را از یک جفت دوتایی سیاره کوتوله آغاز کرده باشد. هنگامی که این جفت دوتایی با جاذبه نپتون روبه‌رو شده‌اند، یکی از آنها با سرعت بالایی به بیرون پرتاب شده و تریتون را پشت سر خود جا گذاشته‌است.
تریتون علاوه بر اینکه در جای خود یک قمر جالب توجه‌است، می‌تواند تصویر مبهمی از تمام سیارات کوتوله کشف نشده را مانند اریس (Eris)، ماکه‌ماکه (Makemake)، هایوما (Haumea) و بسیاری دیگر از این سیارات سرگردان در فضای خارج از منظومه شمسی، در اختیار ما قرار دهد.

منابع[ویرایش]

  1. David R. Williams. Neptunian Satellite Fact Sheet. . NASA, 23 November 2006.  Retrieved on 2008-01-18.
  2. Jacobson, R.A. (2008) NEP078 - JPL satellite ephemeris
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ Planetary Satellite Physical Parameters”. Solar System Dynamics ed.  Retrieved on 2006-05-10.
  4. Classic Satellites of the Solar System. . Observatorio ARVAL.  Retrieved on 2007-09-28.
  5. Daniel Fischer. Kuiperoids & Scattered Objects. . Argelander-Institut für Astronomie, 12.2.2006.  Retrieved on 2008-07-01.
  6. In US dictionary transcription, us: trī′•tən .
  7. Theogonia Heseodou”. Neoteron Enkuklopaidikon Lexikon ed.  Retrieved on 2008-02-19.
  • هیثر کوپر و نایجل هنبست. فرهنگ نامه نجوم و فضا. ترجمهٔ شادی حامدی آزاد. انتشارات طلایی، تابستان ۱۳۹۰. شابک ‎۹۷۸-۹۶۴-۹۶۴۰۷-۹-۲. 

پیوند به بیرون[ویرایش]