اقبالیه

اِقْبالیّه شهری است در بخش مرکزی شهرستان قزوین استان قزوین ایران.

این شهر قبلاً به سلطان‌آباد بعدها به اسلام‌آباد معروف شد واکنون این شهر را با نام اقبالیه می‌شناسند. این شهر که جمعیتی حدود ۶۰هزار نفر را دارا می‌باشد یکی از شهرهای قدیمی استان قزوین می‌باشد. بیشتر جمعیت این شهر راافراد غیر بومی تشکیل می‌دهد.

اقبالیه شهری کوچک است که در ۳۶ و ۱۴ عرض شمالی و ۴۹ و ۵۵ طول شرقی واقع شده‌است و حدود ۴۷/۳ کیلومتر مربع وسعت دارد. اقبالیه دارای موقعیتی دشتی است و در دهستان اقبال غربی از بخش مرکزی شهرستان قزوین و ۱۰ کیلومتری جنوب غربی شهر قزوین، بر سر راه اصلی این شهر به همدان و زنجان قرار دارد.

اهالی اقبالیه شیعی مذهب و زبان رایج آنان فارسی و ترکی است. نا گفته نماند که روستایی هم در بخش ساوجبلاغ به نام اقبالیه وجود دارد این روستا حدود 500 نفر جمعیت دارد و مردم ان فارس و ترک و شاهسوند هستند خاندان امرالله رحیمی و امینی از خاندان مهاجر به این روستا هستند که از کاشان به این روستا مهاجرت کرده‌اند . بیشه عمده مزردم این روستا دامداری و به خصوص گاوداری است و روزانه صدها تن شیر در این روستا تولید و روانه بازار می شود .

پیشینه و اقتصاد

این شهر که یکی از شهرهای ۱۲ گانه استان قزوین به‌شمار می‌رود پیش از این سلطان‌آباد خوانده می‌شد که از ۱۳۷۰ش به نام اقبالیه درآمد. جمعیت اقبالیه مطابق آخرین سرشماری (۱۳۷۵ش)، به ۳۱۴۶۹ نفر (۱۵۴، ۶خانوار) رسیده‌است (سرشماری، ۱۳۷۵ش، هفتاد و شش) که ۴/۶٪ از کل جمعیت شهری شهرستان قزوین را تشکیل می‌دهد. تراکم نسبی جمعیت در این شهر حدود ۹ هزار نفر در کم ۲ و نسبت جنسی ۱۰۲ مرد در برابر ۱۰۰ زن است.

فعالیت اقتصادی ساکنان این شهر تا یک دهه پیش عمدتاً و به ترتیب اهمیت عبارت بود از کشاورزی، باغداری و دامداری. زمینهای کشاورزی این محل برابر ۲۰۷، ۱هکتار بود که حدود ۶۱٪ آن (۷۳۶ هکتار) آبی و مابقی به صورت دیم بود. محصولات عمده کشاورزی عبارت بود از گندم (۳۸۴ هکتار)، جو (۱۹۲ هکتار)، چغندرقند (۲۴ هکتار)، نباتات علوفه‌ای (۴۸ هکتار)، حبوبات (۲۹ هکتار) و سیب‌زمینی (۲۴ هکتار). سیب و انگور از دیگر محصولات این منطقه بود. این منطقه در ۱۳۶۷ش دارای ۴۵۴ خانوار بهره‌بردار کشاورزی بود که از یک رشته قنات و ۷ چاه عمیق به عمق متوسط ۱۰۰ متر استفاده می‌کردند. امروزه بخش قابل توجهی از اهالی اقبالیه در فعالیتهای صنعتی و خدماتی شرکت دارند.

در این شهر تپه‌ای تاریخی وجود دارد که سفالهای یافت شده در آن را به حدود سده ۸ تا ۱۰ق نسبت داده‌اند. اقبالیه دارای کاروانسرای متروکی است، به شکل ۴ گوش که در هر گوشة آن طاق‌نمایی وجود دارد و نهایتاً طرح بنا به صورت ۸ ضلعی جلوه می‌کند. این شهر ضمناً دارای قلعه خرابه‌ای است که در کنار کاروانسرای محل واقع است. اقبالیه دارای ۴ پارک عمومی جمعاً به مساحت ۱۲ هزار م ۲ است.

منابع

• آمارنامه استان تهران (۱۳۷۵ش)، سازمان برنامه و بودجه استان تهران، تهران، ۱۳۷۶ش؛ آمارنامة استان زنجان (۱۳۷۱ش)، سازمان برنامه و بودجة استان زنجان، تهران، ۱۳۷۲ش؛ سازمان تقسیمات کشوری جمهوری اسلامی ایران، وزارت کشور، تهران، ۱۳۷۶ش؛ سرشماری عمومی نفوس و مسکن (۱۳۶۵ش)، نتایج تفصیلی، شهرستان قزوین، مرکز آمار ایران، تهران، ۱۳۶۸ش؛ سرشماری عمومی نفوس و مسکن (۱۳۷۵ش)، نتایج تفصیلی، شهرستان قزوین، مرکز آمار ایران، تهران، ۱۳۷۶ش؛ فرهنگ آبادیهای کشور، سرشماری عمومی کشاورزی (۱۳۶۷ش)، استان زنجان، مرکز آمار ایران، تهران، ۱۳۶۹ش؛ فرهنگ اقتصادی دهات و مزارع، شهرستان قزوین، جهاد سازندگی، تهران، ۱۳۶۳ش؛ فرهنگ جغرافیایی ایران (آبادیها)، استان مرکزی، سازمان جغرافیایی کشور، تهران، ۱۳۲۹ش؛ گلریز، محمدعلی، مینودر یا باب‌الجنة قزوین، تهران، ۱۳۳۷ش؛ مفخم پایان، لطف‌الله، فرهنگ آبادیهای ایران، تهران، ۱۳۳۹ش؛ ورجاوند، پرویز، سرزمین قزوین، تهران، ۱۳۴۹ش؛