زیاران

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
نمایی از روستای زیاران

مختصات: ۳۶°۰۷′۲۷″ شمالی ۵۰°۳۱′۵۰″ شرقی / ۳۶.۱۲۴۱۸۸۸۸۸۸۸۸۹° شمالی ۵۰.۵۳۰۴۸۸۸۸۸۸۸۸۹° شرقی / 36.1241888888889; 50.5304888888889[۱]

زیاران
اطلاعات کلی
کشور  ایران
استان قزوین
شهرستان آبیک
بخش بخش مرکزی
دهستان زیاران
نام‌های قدیمی «چشمه چنار» و «دوتپه»
مردم
جمعیت ۷۰۰۰ نفر
جغرافیای طبیعی
مساحت قسمت مسکونی 250 هکتار فروردین 94
ارتفاع از سطح دریا ۱۶۰۰ متر

زیاران روستاشهری با ۷۰۰۰ نفر جمعیت از توابع بخش مرکزی شهرستان آبیک در استان قزوین ایران است. ارتفاع زیاران از سطح دریا ۱۶۰۰ متر است و در عرض جغرافیایی ۷ دقیقه و ۳۶ درجه و طول جغرافیایی ۳۲ دقیقه و ۵۰ درجه قرار گرفته‌ است.

تاریخ[ویرایش]

در مورد وجه تسمیه زیاران مدرک یقینی به دست نیامد اما چنانچه در نزهةالقلوب آمده فشگلدره روزگاری جزو سرزمین دیلم و طبرستان بوده و در محدوده مرزی آن سرزمین واقع گردیده بود. با توجه به این نکته که روزگاری آل زیار بر منطقه دیلم و طبرستان تا محدوده این دهستان حکمرانی داشتند، می‌توان به این نتیجه و احتمال قوی رسید که زیاران از آل زیار مشتق شده باشد.
بنا به نقلی زیاران را در گذشته چشمه چنار و دوتپه نیز می‌گفتند و در شمال روستای خزین آباد روی تپه‌ای کاروانسرای بوده که با توجه به فاصله قابل ملاحظه آن با زیاران، به نام کاروانسرای زیاران معروف بوده‌ است.[۲]

زیاران در گذشته به صورت قلعه بوده و تمام آبادی در محدوده همان قلعه واقع شده بود. انتهای جنوبی قلعه درست به دیوار جنوبی امامزاده ختم می‌گشت. برجی گلی از دیوار قلعه تا سال 1371 در میان دیوار امامزاده مشهود بود که به علت تعمیر دیوارهای امامزاده، آخرین اثر آن قلعه هم از بین رفت. محلی باز در شمال قبرستان قدیمی روستا می‌باشد که هنوز به قالای دم (به فارسی: جلوی قلعه) معروف است. [۳]

مردم‌شناسی[ویرایش]

زبان[ویرایش]

زبان مردم زیاران تاتی، یکی از کهن‌ترین و اصیل‌ترین گویش‌های ایران‌زمین است، گویشی که بیشتر در تاکستان قزوین و منطقه الموت قزوین کاربرد دارد.[۴]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. کمیته تخصصی نام‌نگاری و یکسان‌سازی نام‌های جغرافیایی ایران، سازمان نقشه‌برداری کشور
  2. فشگلدره قزوین؛ رستم نوچه فلاح، عبدالله بهرامی زیارانی (پاییز 1374).
  3. فشگلدره قزوین؛ رستم نوچه فلاح، عبدالله بهرامی زیارانی (پاییز 1374).
  4. / از جاذبه‌های طبیعی زیاران تا حمام تاریخی قاجاری