یحیی انصاری شیرازی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
یحیی انصاری شیرازی
شناسنامه
نام کامل یحیی انصاری شیرازی
لقب آیت‌الله (آیت‌الله العظمی)
تاریخ تولد ۱۳۰۶
زادگاه روستای نوایگان داراب ایران
محل تحصیل شیراز - قم
محل زندگی شیراز - قم
محل مرگ ۱۴ دی ۱۳۹۳ قم
مدفن حرم فاطمه معصومه - قم
اطلاعات آموزشی
استادان علامه طباطبائی
سید روح‌الله خمینی
سید حسین طباطبایی بروجردی
شاگردان مصطفی بروجردی
محمد سروش محلاتی
سید هاشم حسینی بوشهری
تالیفات شرح منظومه و حکمت

یحیی انصاری شیرازی (زادهٔ ۱۳۰۶ - درگذشته ۱۳۹۳) مجتهد شیعی ایرانی و استاد اخلاق، عرفان و فلسفه حوزه علمیه قم[۱] و از مهمترین مدرسان حکمت متعالیه و شرح منظومه ملاهادی سبزوای بود و از این رو به «شیخ‌الاشراق» و «قدوة المتألهین» لقب گرفته بود.

زندگی‌نامه[ویرایش]

یحیی انصاری شیرازی (زاده ۱۳۰۶ در روستای نوایگان شهرستان داراب) زاده شد. پدر و جد وی از روحانیون ناحیه فارس و داراب بودند. جد وی زکریا دارابی از همرزمان سید عبدالحسین لاری علیه نفوذ انگلیس به‌شمار می‌رفت و طرفدار نهضت مشروطه بود؛ وی از سوی آخوند خراسانی (رهبر مشروطه ایران) انگشتری را به عنوان تبرک دریافت داشته بود و هنگام کشته شدن نیز آن را به دست داشت.

تحصیلات[ویرایش]

یحیی انصاری در سال ۱۳۲۰ برای ادامه تحصیل، وارد حوزه علمیه شیراز شد و پس از ۱۰ سال، برای دروس خارج عازم قم شد. در آنجا وی از شاگردان علامه طباطبایی در درس فلسفه و از شاگردان خصوصی روح‌الله خمینی و از هم‌درسان و دوستان جوادی آملی، و حسن‌زاده آملی بود و با امینی، سید عباس ابوترابی، احمد احمدی نیز رابطه دوستی داشت.

اساتید[ویرایش]

آیت‌الله بهاءالدینی و انصاری همدانی[نیازمند منبع]، بروجردی، خمینی، گلپایگانی، مرتضی حائری، علامه طباطبایی، الهی طباطبایی، سید محمدباقر سلطانی و اراکی از اساتید وی بودند.

تدریس[ویرایش]

تدریس در حوزه علمیه را به صورت رسمی از سال ۱۳۴۰ آغاز کرد. وی علاوه بر تدریس دروس فقهی و رسمی حوزه در زمینه فلسفه و عرفان مدرس کتب شرح فصوص قیصری، تمهید القواعد و مصباح الانس، منازل السائرین، منظومه ملاهادی سبزواری و «اسفار اربعه» ملاصدرا بود.

فعالیت‌های سیاسی اجتماعی[ویرایش]

وی سابقه مبارزه با دولت پهلوی و بازداشت در زندان‌های ساواک و سه سال تبعید در کوهدشت لرستان و نائین اصفهان را دارد. انصاری شیرازی، یکی از دوازده نفری بود که پس از رحلت بروجردی، مرجعیت روح‌الله خمینی را در سال ۱۳۴۲ تأیید کرد.[۲]

در مرداد ماه سال ۱۳۴۳ پس از منبر رفتن در مسجد امام حسن (ع)، مورد تذکّر قرار گرفت. در مورخه ۱۲ / ۱۲ / ۴۳ به جرم اقدام بر ضد امنیت داخلی دستگیر و بازداشت شد و در مورخه ۷ / ۱ / ۴۴ از زندان آزاد و قرار بازداشت وی به قرار التزام عدم خروج از حوزه قضایی تهران تبدیل گردید. او در پی ایراد سخنرانی‌های افشاگرانه در مورخه ۲ / ۱۰ / ۴۴ از سوی ساواک ممنوع‌المنبر شد. در یکی از گزارشهای ساواک دربارهٔ وی چنین آمده‌است: «نامبرده بالا از روحانیون ناراحت و اخلالگر و طرفدار خمینی در شهرستان قم بوده که در فعالیت‌های ضد امنیتی و تحریک طلاب علوم دینی و متعصبین مذهبی به شورش و بلوا دخالت داشته که به همین جهت وضعیت یاد شده در کمیسیون امنیت اجتماعی مورخه ۲۲ / ۵ / ۵۲ شهرستان قم مطرح و نتیجتاً به سه سال اقامت اجباری در کوهدشت لرستان محکوم گردیده که در حال حاضر متواری می‌باشد.»

شعری از او در توصیف خمینی: «بنگر نشسته چون ماه/ با یک جهان نباهت/ مرد رشید عرفان/ بر مسند فقاهت.»

در جریان سفر تاریخی و مهم علی خامنه‌ای به قم در سال ۱۳۸۹ که مراجع به دیدار او رفتند انصاری شیرازی نیز به دیدار او رفت و در یک مصاحبه، گله‌مندی خود را از عدم حضور و دیدار حسین وحید خراسانی از رهبر نظام چنین بیان کرده بود: «بنده خیلی در این روزها در تشویش هستم که چرا آقای وحید به دیدن آقای خامنه‌ای نیامد و این واقعاً یک نقیصه‌ای شده‌است برای بیت ایشان.»[۳]

وی سابقه عضویت و همکاری با جامعه مدرسین حوزه علمیه قم داشته‌است. انصاری منبر را از اوّل جوانی شروع کرده و بارها در فسا، رفسنجان، شیراز، قم و دیگر مناطق به منبر رفته‌است. منبر او شامل روشنگری‌هایی دربارهٔ رژیم طاغوت، توجه و هشدار به التقاط و دفاع و تلاش برای حکومت شیعه بوده‌است.[۴]

درگذشت[ویرایش]

انصاری شیرازی سحرگاه روز یکشنبه ۱۴ دی‌ماه ۱۳۹۳ مصادف با ۱۲ ربیع‌الاول ۱۴۳۶ در شهر قم درگذشت.

در ساعات اولیه مراجع تقلید از جمله مکارم شیرازی و نوری همدانی، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم و مدیریت حوزه علمیه استان قم درگذشت وی را تسلیت گفتند؛ و نمایندگان مراجع تقلید، سید هاشم حسینی بوشهری (مدیر حوزه قم) و حسن خمینی برای تسلیت به منزل وی مراجعه کردند. سپس روسا قوای سه‌گانه،[۵] رئیس مصلحت نظام و بعضی دیگر مسئولین نظام و پس از آن علی خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی،[۶][۷] عبدالله جوادی آملی[۸] و دبیرکل مجمع نیروهای خط امام(سید هادی خامنه‌ای)[۹] پیام تسلیت ارسال کردند. در پیامهای تسلیت از وی به عنوان عارف وارسته یا عالم ربانی یاد شده‌است.

پیکر وی در روز دوشنبه ۱۵ دی ۱۳۹۳ در قم تشییع و پس از اقامه نماز میت توسط مکارم شیرازی در حرم فاطمه معصومه به خاک سپرده شد.[۱۰]

شاگردان[ویرایش]

شاگردان وی:[۱۱]

آثار[ویرایش]

  • «مجموعه چهار جلدی شرح منظومه و حکمت» که با تأکید و به سفارش حسن‌زاده آملی از روی سخنان درسی وی پیاده‌سازی و منتشر شده‌است.[۱۲][۱۳]
  • «حکمت ناب» شامل گفتارهای اخلاقی و عرفانی وی[۱۴]
  • مجموعه اشعار و قصائد و غزلیات
  • رساله‌ها و جزوات متعدد چاپ نشده

نظرها دربارهٔ وی[ویرایش]

سید روح‌الله خمینی دربارهٔ او گفته بود: «تا ما امثال آقای شیخ یحیی انصاری را داریم، آسیبی به این مملکت نمی‌رسد.» و وی را ذوالشهادتین می‌دانست. همچنین محمدتقی بهجت دربارهٔ او گفته بود: «ما تا آقای انصاری را داریم، مشکلی نداریم.»[۱۵]
احمد عابدی در روز درگذشت وی در ابتدای درس خارج فقه و اصول اظهار داشت: «اگر بگویم بعد از حجت بن الحسن، متواضع‌ترین انسان روی زمین، آقای انصاری شیرازی است، اغراق نکرده‌ام.»[نیازمند منبع]
مصطفی بروجردی در مقاله‌ای که به مناسبت درگذشت او منتشر کرد، نوشت: «این عالم ربانی مجسمه عفت و حیا، اخلاق و تواضع، حلم و خویشتنداری بود.»[۱۶]
کاظم صدیقی: «آیت‌الله انصاری شیرازی درس که می‌گفتند -معمولاً استاد جلوتر از شاگردان از کلاس خارج می‌شد- تا ایشان قدمش را از کلاس بیرون می‌گذاشت شروع به جفت کردن کفش‌های طلاب می‌کرد و کسی هم حریفش نمی‌شد.»[۱۷]

تجلیل از وی[ویرایش]

مجمع عالی حکمت اسلامی در سال ۱۳۸۹ از مقام علمی آیت‌الله یحیی انصاری شیرازی تجلیل کرد. متن لوح تقدیر همایش را جوادی آملی نوشت و سبحانی و مصباح یزدی آن را امضاء کردند. جوادی آملی در این متن وی را «قدوة المتالهین» خطاب کرده بود.[۱۸]

منابع[ویرایش]

  1. «آیت الله انصاری شیرازی در بیمارستان بستری شد». خبرآنلاین. بازبینی‌شده در ۶ اوت ۲۰۱۲. 
  2. «زندگینامه شیخ یحیی انصاری شیرازی». پایگاه مجمع عالی حکمت اسلامی. بازبینی‌شده در ۶ اوت ۲۰۱۲. 
  3. آیت‌الله انصاری شیرازی: «این اقدام آقای وحید خراسانی واقعاً یک نقیصه‌ای شده‌است برای بیت ایشان» وبگاه صدای شیعه
  4. پایگاه خبری تحلیلی دیدبان: آیت‌الله انصاری؛ ذوالشهادتین انقلاب
  5. http://www.abna.ir/persian/service/iran/archive/2015/01/04/662618/story.html
  6. http://www.khabaronline.ir/detail/393646/Politics/leader
  7. پیام‌های تسلیت مراجع برای درگذشت آیت‌الله انصاری شیرازی/ اعلام برنامه مراسم تشییع خبرآنلاین
  8. http://ardeshirilajimi.ir/1393/10/17/پیام-آیت-الله-جوادی-آملی-بمناسبت-رحلت-آ/
  9. ویژگی آیت‌الله یحیی انصاری شیرازی عشق و ارادت کم نظیرش به بنیانگذار جمهوری اسلامی بود برنانیوز
  10. http://fararu.com/fa/news/219384/تصاویر-تشییع-آیت‌الله-انصاری-شیرازی
  11. یحیی انصاری شیرازی («شیخ اشراق» معاصر) کیمیانیوز
  12. انصاری شیرازیفارس نیوز
  13. http://www.hawzah.net/fa/News/View/70241/
  14. نگاهی به کتاب «حکمت ناب» گفتارهای اخلاقی آیت‌الله انصاری شیرازی (ره) خبرگزاری رسمی حوزه
  15. آیت‌الله انصاری شیرازی دعوت حق را لبیک گفت رجانیوز
  16. http://mboroujerdi.ir/news/613//حکیم-خردمند-روشن-روان
  17. http://www.mashreghnews.ir/fa/news/338225/استاد-مورد-تأیید-آیت‌الله-بهجت
  18. http://ardeshirilajimi.ir/1393/10/14/آیت-الله-انصاری-شیرازی-از-زبان-آیت-الله/

پیوند به بیرون[ویرایش]