گروه نافراگیر

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
طبقهٔ سنتی خزندگان (منطقه سبزرنگ) یک گروه نافراگیر شامل همه آب‌پرده‌داران (Amniota) به جز پستاندران و پرندگان است. بر خلاف آن، کلاد آب‌پرده‌داران خودش یک گروه فراگیر است.
نمودار کلاد نخستی‌سانان، نمایشگر یک گروه فراگیر (میمونان، به رنگ زرد)، یک گروه نافراگیر (پیش‌میمونان، به رنگ آبی و شامل منطقه قرمز)، و یک گروه چندنیا (night-active primates، چشم‌گرد و شبگردان هندی، به رنگ قرمز) است.

گروه نافراگیر یا پارافیلتیک (به انگلیسی: Paraphyletic)، به گروهی از جانداران گفته می‌شود که همگی نیای مشترک دارند اما بخشی از نوادگان این نیای مشترک که تفاوت زیادی با بقیه گروه دارند از این گروه برداشته شده و در دسته‌بندی‌ها جدا قرار داده شده‌اند. ماهی‌ها نمونه معروفی از یک گروه نافراگیر هستند.


نمونه‌ها[ویرایش]

جدول زیر شامل برخی از گروه‌های نافراگیر است:

گروه نافراگیر کلاد استثنا شده گروه فراگیر متناظر
دولپه‌ای‌ها تک‌لپه‌ای‌ها گیاهان گلدار
جفت‌سم‌سانان آب‌بازسانان Cetartiodactyla
خزندگان پستانداران و پرندگان آب‌پرده‌داران
مارمولک‌ها مار‌ها پولک‌داران
پروکاریوت‌ها یوکاریوت‌ها جانداران
ماهیان استخوانی چهاراندامان مهره‌داران استخوانی
پلیکوسور ددکمانان هم‌کمانان
میمون‌ها کپی‌ها میمونان
Plagiaulacida Cimolodonta و آرگین‌بهادر چندتکمیزه‌ایان
بی‌مهرگان مهره‌داران جانوران
بازدانگان گیاهان گلدار پیدازادان
ماهی‌ها چهاراندامان مهره‌داران
پیش‌میمونان میمونان نخستی‌سانان
خزه‌تباران آوندداران رویان‌داران
مهره‌داران مخاطی‌واران جمجمه‌داران[note ۱]
ملوانک‌واران شاخ‌قوچی‌ها و نیام‌داران سرپایان
سخت‌پوستان شش‌پایان همه‌سخت‌پوستان
Pongidae (کپی‌های بزرگ) انسان‌تباران انسانیان[note ۲]
کپی‌ها انسان‌تباران Hominoidea[note ۳]

جستارهای وابسته[ویرایش]

یادداشت[ویرایش]

  1. مخاطی‌واران گاه در مهره‌داران جای داده می‌شوند, هرچندکه ستون مهره‌ها ندارند.
  2. انسان‌تباران گاه در کپی‌های بزرگ جای داده می‌شوند.
  3. انسان‌تباران گاه در کپی‌ها جای داده می‌شوند.

منابع[ویرایش]

  • دانیل بروکس، جنین ان. کایرا، توماس آر. پلات، و مری اچ. پریتچارد. ۱۹۸۴. اصول و روش‌های سیستماتیک فیلوژنی (کتاب کاربردی). ترجمه یزدان کیوانی. انتشارات نقش مهر، ۱۳۸۴، تهران. ۷۴ ص.
  • خلجی پیربلوطی، ولی‌الله، روش‌های رده‌بندی موجودات زنده، مجله رشد، دوره نوزدهم، شماره ۴. زمستان ۱۳۸۴. ص۴۲.