هم‌کمانان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
سیناپسید
محدودهٔ زمانی: پنسیلوانین تا دوران اخیر
۳۱۲ تا ۰ میلیون سال پیش
Skull synapsida 1.svg
مهم‌ترین ویژگی هم‌کمانان داشتن یک حفره (گودی گیجگاهی) در پشت هر چشم است
آرایه‌شناسی
فرمانرو: جانوران
بالاشاخه: دوم‌دهانیان
شاخه: طنابداران
زیرشاخه: مهره‌داران
فروشاخه: آرواره‌داران
بالارده: چهاراندامان
رده: هم‌کمانان

هم‌کمانان یا سیناپسید (نام علمی: Synapsida) یک رده از آب‌پرده‌داران (آمنیوت‌ها) است که شامل پستانداران و تمام آب‌پرده‌دارانی می‌شود که از فرگشتی به پستانداران نزدیک‌ترند تا به خزنده‌چهرگان. در گذشته از سیناپسیدهای غیر پستاندار با عنوان خزندگان پستاندارمانند یاد می‌شد اما این عنوان امروزه دیگر کاربرد ندارد و به جای آن از عنوان‌های پستانداران اولیه و دودمان پستانداران برای آن‌ها استفاده می‌شود چرا که سیناپسیدها خزنده نیستند و همگی به پستانداران نزدیکی بیشتری دارند.

طبقه‌بندی[ویرایش]

در گذشته هم‌کمانان در رده خزندگان قرار می‌گرفتند اما در طبقه‌بندی‌های جدید به عنوان گروهی کاملاً جدا از خزندگان تعریف می‌شوند. هم‌کمانان خود به طور سنتی به دو راسته بزرگ لگن‌خزندگان (هم‌کمانان ابتدایی) و ددکمانان (هم‌کمانان پیشرفته) تقسیم می‌شوند. با این وجود امروزه از لگن‌خزندگان به عنوان یک گروه نافراگیر تعریف می‌شود و دیگر یک راسته محسوب نمی‌شود.

درخت تبارزایی[ویرایش]

Synapsida

Caseasauria Ennatosaurus BW.jpg


Eupelycosauria

بزمجه‌چهرگان Varanops brevirostris.jpg




ماردندانان Archaeothyris BW.jpg




سنگفرش‌خزندگان Ianthasaurus BW.jpg


گوه‌ای‌دندانان

گوه‌ای‌دندان‌واران Palaeohatteria DB.jpg


ددکمانان

Biarmosuchia Biarmosuchus.jpg


ددکمانان

سهمگین‌سران Struthiocephalus DB.jpg


Neotherapsida

ناهنجاردندان Eodicynodon BW.jpg


Theriodontia

زشت‌سیمایان Gorgonops whaitsii1.jpg


Eutheriodontia

ددسران Moschorhinus DB.jpg


سگ‌دندان

Cynognathia Cynognathus BW.jpg


Probainognathia

پستانداران
















Tseajaia campi



مرداب‌پا


آب‌پرده‌داران


ریشه‌بینی spp.



Protorothyris archeri



Synapsida

ماردندانان

آرکائوتیریس




وارانوسور




ماردندان spp.



استرئوفالودون





بزمجه‌چهرگان

باستان‌شکارچی




Pyozia mesenensis





میکتروسور




?الیوتسمیتیا (BP/1/5678)



هلئوسور



مسنوسور







Varanops brevirostris




Watongia meieri



بزمجه‌دندان






روتیرومیا




ایروسور



ایروسور










Caseasauria
Eothyrididae

Eothyris parkeyi



Oedaleops campi



Caseidae

Oromycter dolesorum




Casea broilii




Trichasaurus texensis




Euromycter rutenus (="Casea" rutena)




Ennatosaurus tecton




Angelosaurus romeri




Cotylorhynchus romeri




Cotylorhynchus bransoni



Cotylorhynchus hancocki













Ianthodon schultzei



سنگفرش‌خزندگان

Ianthasaurus hardestiorum




Glaucosaurus megalops



Lupeosaurus kayi




آدافوسور



آدافوسور





گوه‌ای‌دندانان

Haptodus garnettensis




Pantelosaurus saxonicus



ددکمانان

Raranimus dashankouensis




Biarmosuchus tener




Biseridens qilianicus



Titanophoneus potens





گوه‌ای‌دندان‌واران

Cutleria wilmarthi




Secodontosaurus obtusidens




Cryptovenator hirschbergeri




دواندازه‌دندان spp.















منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]