گروه فراگیر

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
درخت تبارزایی، گروه‌های به رنگ آبی (چپ) و قرمز (راست) نمایانگر گروه‌های فراگیر هستند و گروه سبزرنگ نافراگیر است.
طبقهٔ سنتی خزندگان (منطقه سبزرنگ) یک گروه نافراگیر شامل همه آب‌پرده‌داران (Amniota) به جز پستاندران و پرندگان است. بر خلاف آن، کلاد آب‌پرده‌داران خودش یک گروه فراگیر است.

در علم شاخه‌بندی (کلادیستیک) زیست‌شناسی به گروهی فراگیر (monophyletic) گفته می‌شود که یک نیای اصلی و همه نوادگان آن را دربر بگیرد.

طبقه‌بندی‌های مبتنی بر تبارزایش تلاش در ایجاد و معرفی جانداران و آرایه‌هایی دارند که فراگیر (مونوفیلتیک) هستند یعنی گروه‌هایی که دارای یک گونه نیایی مشترک می‌باشند.

همه پرندگان و خزندگان از یک نیای مشترک پدید آمده‌اند. همچنین جانوران خونگرم یک گروه چندنیا است.

به عنوان نمونه شواهد نشان می‌دهد که همه پرندگان و خزندگان از یک نیای مشترک پدید آمده‌اند بنا بر این با قرار دادن آن‌ها در یک دسته گروهی تشکیل می‌شود که هم نیای اصلی و هم همه نوادگان او را دربر می‌گیرد و بنابراین یک گروه فراگیر (زرد در شکل کنار) است. از آن‌جا که پرندگان تفاوتی عمده با خزندگان پیدا کرده‌اند زمانی که آن‌ها را از دسته خزندگان برداشته و حذف کنیم یک گروه نافراگیر (paraphyletic) (آبی فیروزه‌ای در شکل دوم) باقی می‌ماند. یک مثال دیگر درنظر گرفتن گروهی به نام جانوران خونگرم است که شامل تنها پستانداران و پرندگان می‌شود (قرمز / نارنجی در شکل) به این دسته، گروه چندنیا (polyphyletic) گفته می‌شود زیرا اعضای آن اخیراً نیای مشترک نداشته‌اند.

طبقهٔ سنتی خزندگان (منطقه سبزرنگ) یک گروه نافراگیر شامل همه آب‌پرده‌داران (Amniota) به جز پستاندران و پرندگان است. بر خلاف آن، کلاد آب‌پرده‌داران خودش یک گروه فراگیر است.

در درخت تبارزایی نخستی‌سانان، یک گروه فراگیر (میمونان، به رنگ زرد) مشاهده می‌شود. همچنین یک گروه نافراگیر (پیش‌میمونان، به رنگ آبی و شامل منطقه قرمز)، و یک گروه چندنیا (چشم‌گرد و شبگردان هندی، به رنگ قرمز) نیز مشاهده می‌شود.

درخت تبارزایی نخستی‌سانان، نمایشگر یک گروه فراگیر (میمونان، به رنگ زرد)، یک گروه نافراگیر (پیش‌میمونان، به رنگ آبی و شامل منطقه قرمز)، و یک گروه چندنیا (night-active primates، چشم‌گرد و شبگردان هندی، به رنگ قرمز) است.



منابع[ویرایش]

  • دانیل بروکس، جنین ان. کایرا، توماس آر. پلات، و مری اچ. پریتچارد. ۱۹۸۴. اصول و روش‌های سیستماتیک فیلوژنی (کتاب کاربردی). ترجمه یزدان کیوانی. انتشارات نقش مهر، ۱۳۸۴، تهران. ۷۴ ص.
  • Ashlock, Peter D. (March 1971). "Monophyly and Associated Terms". Systematic Zoology (Society of Systematic Biologists) 20 (1): 63–69.