پتاسیم هیدروکسید

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
پتاسیم هیدروکسید
pellets of potassium hydroxide
ساختار بلوری پتاس
شناساگرها
شماره ثبت سی‌ای‌اس 1310-58-3 ✔Y
پاب‌کم 6093213
کم‌اسپایدر 14113 ✔Y
UNII WZH3C48M4T ✔Y
شمارهٔ ئی‌سی 215-181-3
شمارهٔ یواِن 1813
شمارهٔ آرتی‌ئی‌سی‌اس TT2100000
جی‌مول-تصاویر سه بعدی Image 1
خصوصیات
فرمول مولکولی KOH
جرم مولی 56.1056 g/mol
شکل ظاهری جامد سفید deliquescent
چگالی 2.044 g/cm3
دمای ذوب 360 °C
دمای جوش
‎1327 °C
انحلال‌پذیری در آب 121 g/100 mL (25 °C)
178 g/100 mL (100 °C)
انحلال‌پذیری محلول در الکل، گلیسرول
نامحلول در اتر، آمونیاک مایع
اسیدی (pKa) 13.5 (0.1 M)
ضریب شکست (nD) 1.409
ساختار
ساختار بلوری monoclinic
rhombohedral
خطرات
MSDS ICSC 0357
شاخص ئی‌یو 019-002-00-8
طبقه‌بندی ئی‌یو Corrosive (C)
مضر (Xn)
کدهای ایمنی R۲۲, R۳۵
شماره‌های نگهداری (S1/2), S26, S36/37/39, S45
لوزی آتش
Flammability code 0: Will not burn. E.g., waterHealth code 3: Short exposure could cause serious temporary or residual injury. E.g., chlorine gasReactivity code 1: Normally stable, but can become unstable at elevated temperatures and pressures. E.g., calciumSpecial hazards (white): no codeNFPA 704 four-colored diamond
0
3
1
نقطه اشتعال آتش‌گیرنده نیست
LD50 273 mg/kg
ترکیبات مرتبط
دیگر آنیون‌ها پتاسیم هیدروسولفید
پتاسیم آمید
دیگر کاتیون‌ها لیتیم هیدروکسید
سدیم هیدروکسید
روبیدیم هیدروکسید
سزیم هیدروکسید
ترکیبات مرتبط پتاسیم اکسید
به استثنای جایی که اشاره شده‌است در غیر این صورت، داده‌ها برای مواد به وضعیت استانداردشان داده شده‌اند (در 25 °C (۷۷ °F)، ۱۰۰ kPa)
 ✔Y (بررسی) (چیست: ✔Y/N؟)
Infobox references

پتاسیم هیدروکسید یا پتاس یک ترکیب معدنی با فرمول KOH است. این ترکیب و سود سوزآور(سدیم هیدروکسید) از قویترین بازها هستند. کاربردهای زیادی در صنعت دارد و مهمترین کاربرد آن خنثی‌سازی اسیدهاست. تخمین زده شده‌است که در سال ۲۰۰۵ بین ۷۰۰٬۰۰۰ تا ۸۰۰٬۰۰۰ تن از آن تولید شده‌است و تقریباً یک صدم مقداری است که سدیم هیدروکسید سالانه تولید می‌شود است[۱][۲][۳] از آن برای تولید صابون مایع و صنایع رنگ و رزین استفاده می‌شود.

سنتز پتاسیم هیدروکسید[ویرایش]

در روش قدیمی سنتز پتاسیم هیدروکسید با افزودن کربنات پتاسیم به یک محلول قوی از هیدروکسید کلسیم (آهک) ساخته شد. در این روش کربنات کلسیم ایجاد شده فیلتر شده و محلول باقی مانده را می جوشانند تا پتاس به دست آید. روش فعلی سنتز پتاسیم هیدروکسید الکترولیز محلول کلرید پتاسیم است که این روش مشابه تولید هیدروکسید سدیم است. در این روش گاز هیدروژن و گاز کلر محصول جانبی هستند.

کاربردهای دارویی و درمانی[ویرایش]

از پتاس برای تشخیص تریکومونادها و ریسه (هیفا) قارچ‌ها استفاده می‌شود. نمونه‌های مو، پوست یا بافت ناخن به کمک خراشیدن با تیغ جمع آوری شده و به صورت مستقیم درون محلول پتاسیم هیدروکسید قرار می‌گیرد. برای آزمایش وجود قارچ در ترشحات واژینال نیز از محلول پتاس استفاده می‌شود. علاوه بر این از پتاس به عنوان نرم کننده برای درمان برآمدگی‌های ناخن استفاده می‌گردد.

خاصیت خورندگی پتاسیم هیدروکسید باعث شده تا پتاس در پاکسازی بافت نرم و موها استفاده‌های زیادی داشته باشد. از پتاس در صابون‌ها، کرم‌های اصلاح و محصولات مرتبط با ناخن استفاده می‌شود. مکانیسم اثر پتاس به درستی مشخص نیست اما به نظر می‌رسد که باعث هضم کراتین و القای التهاب می‌شود.

به تازگی مطالعاتی در زمینه‌ی بازدهی مصرف پتاسیم هیدروکسید برای درمان زگیل‌ها و میزان تحمل پوست به آن انجام شده است. نتایج مطالعات نشان می‌دهد که استفاده از محلول پتاس به صورت موضعی ایمن بوده و می‌توان به خوبی برای درمان زگیل‌ها استفاده شود. در گذشته نیز از پتاس برای درمان زگیل استفاده می‌شد. در مطالعات جدید از این ماده برای درمان زگیل آبکی (ناشی از پاکس ویروس) استفاده شد که نتایج بسیار خوبی در بر داشت.

در دامپزشکی از پتاس برای قطع شاخ گوساله‌ها استفاده می‌شود. در این روش پتاس را در محل رویش شاخ به صورت موضعی می‌مالند و سلول‌های شاخ از بین می‌روند. قطع شاخ گاوها برای حفظ امنیت انسان‌ها و گاوهای دیگر اهمیت زیادی دارد.

کاربرد در کشاورزی[ویرایش]

پتاس برای تولید کودهایی استفاده می‌شود که به جهت تامین پتاسیم خاک استفاده می‌شود. پتاسیم از اصلی ترین مواد مورد نیاز گیاه برای رشد و فتوسنتز است. استفاده از پتاس به ویژه برای گیاهانی که نسبت به یون‌های کلرید حساس هستند، بسیار مطلوب است. همچنین از پتاسیم هیدروکسید در علف‌کش‌ها و قارچ‌‌کش‌های کشاورزی نیز استفاده می‌شود.

پتاس به تنظیم pH خاک‌های اسیدی کمک می‌کند. ترکیب فسفوروس اسید (ماده‌ای غیر سمی) با پتاس به طور منظم بر روی گیاهان اسپری می‌شود تا از بیماری‌ها و آفات گیاهان پیشگیری شود. در نهایت محصولات گیاهی برداشت شده، فاقد اثرات این محلول آفت‌کش خواهند بود.

کاربرد در صنایع غذایی[ویرایش]

در محصولات غذایی از پتاس به عنوان پایدار کننده‌ی غذایی، عامل کنترل‌کننده pH و قوام‌دهنده استفاده می‌شود. سازمان غذا و داروی ایالات متحده (FDA) به طور کلی پتاس را (به عنوان افزودنی غذایی مستقیم) در صورتی که به شکلی صحیح مصرف شود، ایمن به حساب می‌آورد. در سیستم عدد دهی E، عدد پتاس برابر با E۵۲۵ است.

از پتاس در صنایع‌ غذایی برای تولید رنگ کاراملی و فرآوری نوشیدنی‌ها، شکلات و کاکائو استفاده می‌شود. غذاهای فرآوری شده‌ی تجاری حاوی این ماده هستند چون علاوه بر خاصیت قوام دهندگی (مثلاً در بستنی) باعث ماندگاری بیشتر خوراکی‌ها می‌شود.

شاید برایتان جالب باشد که از پتاس برای نرم کردن زیتون و در طرف مقابل برای ترد کردن چوب شور استفاده می‌شود!

  1. H. Schultz, G. Bauer, E. Schachl, F. Hagedorn, P. Schmittinger “Potassium Compounds” in Ullmann’s Encyclopedia of Industrial Chemistry, 2005, Wiley-VCH, Weinheim. doi:10.1002/14356007.a22_039
  2. "Caustic Potash." Oxy.com Retrieved on July 26, 2010.
  3. "Potassium Hydroxide." MSDS بایگانی‌شده در ۱۵ اکتبر ۲۰۰۸ توسط Wayback Machine Retrieved on January 24

منابع[ویرایش]

یکی‌پدیای انگلیسی

پیوند به بیرون[ویرایش]