پتاسیم کربنات

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
پتاسیم کربنات
Potassium carbonate.svg
Potassium-carbonate-unit-cell-3D-balls.png
Potassium carbonate.jpg
شناساگرها
شماره ثبت سی‌ای‌اس ۵۸۴-۰۸-۷
شمارهٔ آرتی‌ئی‌سی‌اس TS7750000
خصوصیات
فرمول مولکولی K2CO3
جرم مولی 138.2055 g/mol
شکل ظاهری جامد سفید نم‌گیر
چگالی 2.29 g/cm3 solid
دمای ذوب 891 °C
دمای جوش
‎تجزیه می‌شود.
انحلال‌پذیری در آب 112 g/100 mL (20 °C)
خطرات
لوزی آتش
Special hazards (white): no codeNFPA 704 four-colored diamond
نقطه اشتعال غیر مشتعل
ترکیبات مرتبط
دیگر کاتیون‌ها کربنات لیتیم، کربنات سدیم، کربنات سزیم
به استثنای جایی که اشاره شده‌است در غیر این صورت، داده‌ها برای مواد به وضعیت استانداردشان داده شده‌اند (در 25 °C (۷۷ °F)، ۱۰۰ kPa)
Infobox references

پتاسیم کربنات (K2CO3) نمکی سفید است که در آب انحلال‌پذیر است (در اتانول انحلال‌پذیر نیست) و محلولی قویاً بازی تشکیل می‌دهد. پتاسیم کربنات با نام‌های مختلفی شناخته می‌شود که عبارتند از خاکستر مروارید (pearl ash)، کربنات پتاس (carbonate of potash) و نمک تارتار (salt of tartar).[۱][۲]

تاریخچه[ویرایش]

در گذشته نمک تارتار یا همان پتاسیم کربنات را از طریق حرارت دادن پتاس در یک کوره به منظور حذف ناخالصی‌ها تولید می‌کردند. در اواخر قرن ۱۸، قبل از اینکه پودر نانوایی کشف شود، از آن در پخت سریع نان‌ها استفاده می‌شد. امروزه تولید کربنات پتاسیم با پتاسیم کلرید آغاز می‌شود. پس از الکترولیز کردن محلول نمک پتاسیم کلرید، پتاسیم هیدروکسید، کلرو هیدروژن به دست می‌آیند.

خواص[ویرایش]

پتاسیم کربنات خالص در دمای اتاق جامد است. این ماده برای پوست تحریک‌کننده است و در تماس با چشم آسیب‌های بیشتری را به دنبال دارد و اگر درمان نشود مشکلات بافتی را سبب می‌شود. پتاسیم کربنات غیرقابل اشتعال، غیر انفجاری و غیر سمی است، اما ماده‌ای قلیایی و خطرناک برای پوست و چشم است.

مصارف[ویرایش]

پتاسیم کربنات مصارف گوناگونی دارد و معمولاً در صنایع شیشه‌سازی، نساجی، صنایع غذایی، صنایع شوینده و بهداشتی و آرایشی، ساخت مواد شیمیایی، کود شیمیایی، صابون و شیشه کاربرد دارد. همچنین در تولید رنگ و جوهرهای چاپی کاربرد دارد. یکی از کاربردهای اصلی این ترکیب در زمینه ساخت شیشه است. پتاسیم کربنات در ساخت پرتوهای کاتدی، لامپ تلویزیون و لنزهای اپتیکال نیز کاربرد دارد. همچنین یک جایگزین بسیار امن‌تر برای پتاسیم هیدروکسیداست، که اغلب در باتری‌ها و موارد کاربردی دیگر استفاده می‌شود. کربنات پتاسیم را می‌توان در تولید مواد غذایی استفاده کرد. در آشپزی‌های چینی و آسیای شرقی برای درست کردن ژله چمنی از کربنات پتاسیم استفاده می‌شود. همچنین در آلمان به عنوان عامل پخت در نان زنجبیلی مورد استفاده قرار می‌گیرد. در صنعت سفالگری آن را به عنوان یک ماده شیمیایی آلی برای لعاب گلدان استفاده می‌کنند. کاربرد دیگر این ترکیب کشاورزی است. پتاسیم کربنات یک کود عمده کشاورزی است که به بهبود رشد گیاهان و حفظ آب در خاک کمک می‌کند. ریشه و ساقه‌های گیاهان با استفاده از این ترکیب شیمیایی تقویت می‌شوند.[۳]

منابع[ویرایش]

  1. مورتیمر، چارلز. شیمی عمومی۲. تهران:نشر علوم دانشگاهی، ۱۳۸۳
  2. http://www.petrotejarat.com/blog/79-potassium-carbonate
  3. http://www.petrotejarat.com/blog/79-potassium-carbonate