صابون

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
فروش صابون‌های دست‌ساز در فرانسه
چگونگی عمل صابون

در شیمی، صابون، نمک یک اسید چرپ است. صابون‌ها عمدتاً برای شستشو، حمام‌کردن و پاکیزگی استفاده می‌شوند ولی در ریسیدن پارچه هم از صابون‌ها استفاده می‌گردد و جز مهمی از روان‌سازها می‌باشد. صابون‌های تمیزکاری و تطهیر عمدتاً از جمع‌آوری روغن‌ها و چربی‌های گیاهی و حیوانی با محلول شدید آلکالین به دست می‌آیند. چربی‌ها و روغن‌ها ترکیبی از تری‌گلیسریدها هستند: سه مولکول اسید چربی که به یک مولکول گلیسرول متصل شده‌اند.صابون ها با ایجاد امولسیون پایدار از چرکها، باعث ایجاد یک کلوئید امولسیون و در نتیجه مخلوط شدن آب و چربی و شسته شدن چربی ها میشوند.(قسمت باردار صابون چربی ها را در آب پخش می کند و با آب که قطبی است جاذبه برقرار مینماید و قسمت هیدروکربنی هم با چربی ها جاذبه ایجاد می کند.)[۱]

تاریخچه[ویرایش]

به احتمال زیاد صابون را اولین بار مصریان در درهٔ نیل ساختند. در حدود ۶۰۰ سال پیش از میلاد ملوانان فنیقی فن صابون‌سازی را به سواحل مدیترانه بردند. در قرن اول میلادی بهترین صابون از چربی بز و خاکسترهای بدست آمده از سوزاندن چوب درخت آلش به دست می‌آمد. تا پایان قرن هجدهم صابون را از چربی حیوانی و خاکستر چوب تهیه می‌کردند. در همان موقع معلوم شد که می‌توان به جای خاکستر چوب از سود سوزآور که قلیای حاصل از نمک معمولی است استفاده کرد. در همین زمان روغن‌های گیاهی نظیر روغن زیتون، روغن نخل، روغن نارگیل، روغن کنجد و روغن سویا جانشین چربی‌های حیوانی شدند.[۲]

روش تهیه صابون[ویرایش]

همه‌ی صابون‌های دستشویی با اضافه کردن روغن نباتی یا چربی حیوانی به یک قلیای قوی ساخته می‌شوند. این کار در دما و فشار بالا صورت می‌گیرد.آنچه حاصل می‌شود صابون و ماده‌ی دیگری به نام گلیسیرین یا گلیسرول است. گلیسیرین را با یک محلول غلیظ نمک جدا می‌کنند.سپس صابون مذاب را در دستگاه همزن می‌ریزند.در آنجا عطر و مواد نگهدارنده و یا رنگ به آن اضافه می‌کنند. بالاخره صابون مذاب را سرد می‌کنند و در اندازه‌ی معین قالب گیری می‌کنند یا برش می‌دهند.[۳]

صابون های مایع[ویرایش]

صابون های مایع تا قرن نوزدهم هنوز کشف نشده بودند . در سال 1865 ویلیام شپهارد نوع مایع صابون را اختراع کرد. در سال 1898 ب.ج.جانسون این نوع صابون را گسترش داد(ترکیبی از پالم و روغن زیتون) ، کارخانه او (ب .ج .جانسون) برند palmolive را در همان سال معرفی کرد. این برند جدید از این نوع صابون به سرعت مشهور شد و به درجه ای رسید که ب.ج.جانسون نام شرکت خود را به palmolive تغییر داد.زمانی که قرن بیستم شروع شد palmolive بهترین فروش صابون را در جهان داشت.

در سال 1990 کارخانه ی دیگری شروع به توسعه صابون های مایع خود کرد و محصولاتی نظیر pin-sol و tide را روانه بازار کرد که برای پاک کردن چیزهایی غیر از پوست استفاده می شد.(لباس ها ، زمین ، حمام و ...)

منابع[ویرایش]

  1. Wikipedia contributors, "Soap," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Soap&oldid=441063784 (accessed July 24, 2011).
  2. دانشنامهٔ آکسفورد
  3. دانشنامهٔ آکسفورد