پادشاهی بوهم

پادشاهی بوهم České království (cs) Königreich Böhmen (de) Regnum Bohemiae (la) Bohemia
۱۱۹۸–۱۹۱۸
پرچم نشان ملی
پادشاهی بوهم در سال ۱۶۱۸
وضعیت	امرای انتخابی بخشی از امپراتوری هابسبورگ (۱۶۲۰/۲۷–۱۸۰۴) Kronland امپراتوری اتریش (۱۸۰۴–۶۷) بخشی از سیلتانیاn اتریش-مجارستان (۱۸۶۷–۱۹۱۸)
پایتخت	پراگ
زبان(های) رایج	چک، لاتین، آلمانی
دین(ها)	کاتولیک رومی، هوسیت، مسیحیت لوتری
حکومت	پادشاهی
شاه
• ۱۱۹۸–۱۲۳۰	اوتاکار دوم (اولین)
• ۱۹۱۶–۱۹۱۸	شارل سوم (آخرین)
تاریخ
• پادشاهی تأسیس شد.	۱۱۹۸
• سلطنت موروثی می‌شود.	۲۶ سپتامبر ۱۲۱۲
• Inauguration of the    لوکزامبورگ خاندان	۷ آوریل ۱۳۴۸
• تبدیل شدن به بخش اصلی    سرزمین‌های دولت بوهم	۵ آوریل ۱۳۵۵
• تبدیل به امیرنشین امپراتوری شد	۲۵ دسامبر ۱۳۵۶
• شاه فردینانداول، امپراتور مقدس روم	۱۶ دسامبر ۱۵۲۶
• انحلال    امپراتوری اتریش-مجارستان	۳۱ اکتبر ۱۹۱۸
پیشین پسین دوک نشین بوهم اولین جمهوری چکسلواکی
امروز بخشی از	جمهوری چک آلمان لهستان اسلواکی مجارستان اتریش

پادشاهی بوهم (چک:České království؛آلمانی:Königreich Böhmen؛لاتین:Regnum Bohemiae) ایالتی بود که در ناحیه بوهم واقع در اروپای مرکزی و جمهوری چک کنونی قرار داشت. فرمانروای این پادشاهی تا سال ۱۸۰۶ میلادی یکی از امیران امپراتوری مقدس روم بود اما از آن پس جزئی از امپراتوری اتریش و از ۱۸۶۷ میلادی یکی از ایالات امپراتوری اتریش-مجارستان بود. به دنبال شکست دولت‌های مرکز در جنگ جهانی اول، پادشاهی بوهم و امپراتوری اتریش-مجارستان از میان رفتند و بوهم جزئی از جمهوری چکسلواکی شد.

دوک نشینی و ارتقا به پادشاهی

در ابتدا این سرزمین با نام دوک‌نشین بوهم توسط بوریوج یکم از دودمان پرژمیسل در سال 870 میلادی به عنوان بخشی از امپراتوری مقدس روم تاسیس شد و تا سال 1198 پس از به سلطنت رسیدن اوتاکار یکم به پادشاهی ارتقا یافت. سرزمین بوهم تا سال 1306 تحت حکومت دودمان پرژمیسل بود و پس از آن با مرگ واتسلاو سوم بوهم دودمان لوکزامبورگ به سلطنت بوهم رسیدند,اولین شاه این خاندان در بوهم یان نابینا بود اما به علت حضور زیاد وی در جنگ صد ساله و عدم رسیدگی به سلطنت وی نتوانست علاقه اشراف را به خود جذب کند بنابراین پادشاهی به شدت ضعیف شد,پس از مرگ یان نابینا پسرش کارل چهارم به سلطنت بوهم و سپس به مقام امپراتور مقدس روم رسید,وی اقدامات مهمی انجام داد که به پیشرفت این پادشاهی بسیار کمک کرد از جمله ساخت و تاسیس دانشگاه چارلز پراگ به عنوان اولین دانشگاه بزرگ اروپای مرکزی,ساخت پل چارلز در پراگ,ساخت قلعه کارلشتین,انتشار یک قانون اساسی جدید برای این پادشاهی,گسترش شهر کوتنا هرا و معادن نقره آن.با این حال کارل چهارم در 1378 به علت بیماری از دنیا رفت و پسرشواتسلاو چهارم به سلطنت بوهم رسید,اما با این حال واتسلاو پادشاه خوبی نبود و تمام وقتش را صرف می خوارگی و شکار میگذراند و به شدت اشراف را عصبانی کرد,وی حتی در روم برای مراسم تاجگذاری اش به عنوان امپراتور مقدس روم حاضر نشد و حتی خشم کلیسا را هم برانگیخت,اما برادر وی یعنی سیگیزموند مجارستان متوجه بی کفایتی وی و نارضایتی اکثریت اشراف شد و بنابراین با ارتش مجارستان و مزدوران ترک کومان‌ به بوهم حمله کرد و در 29 ژوئن سال 1402 میلادی واتسلاو رو از سلطنت خلع کرد و وی را در وین زندانی کرد.با این حال سیگیزموند روش افراطی را برای جبران خسارات وارده توسط برادرش به پادشاهی بوهم پی گرفت.مزدوران ترک سیگیزموند آزادانه به روستا ها حمله میکردند و به عنوان حقوق آنها را غارت میکردند و بسیاری از اشراف طرفدار واتسلاو بسیار سرکوب میشدند (که اکثرا اشراف رده پایین بودند) و این خشم بسیاری را بر انگیخت و همین باعث یک بحران و جنگ چریکی بر علیه او و حامیانش شد,سیگیزموند تا 1403 میلادی بر بوهم حکومت کرد اما در سرزمین اصلی خودش اشراف مجارستانی با اعلام وفاداری به لادیسلاو ناپل بر علیه او شورش کرده بودند و شهر زادار را تحت محاصره قرار دادند و همین موجب این شد که سیگیزموند از فتح بوهم دست بکشد و با ارتشش به مجارستان بازگردد,واتسلاو در سال 1419 به علت سکته در هنگام شکار از دنیا رفت.

جنگ های هوسی

در بحبوحه جنگ سلطنت میان واتسلاو چهارم و سیگیزموند,آموزه های یک معلم برای مردم بوهم بسیار جذاب شده بود.این معلم یان هوس نام داشت,وی استاد دانشگاه چارلز پراگ بود و عموما پیروانش طبقه ضعیف و دهقان جامعه بودند.

هوس بر ضد اعمال کلیسای کاتولیک و کشیشان موعظه میکرد و پاپ را شیاد میخواند,وی بسیاری از کتاب های مقدس را به زبان چک ترجمه کرد.با این حال وی در سال 1415 میلادی به رای شورای کنستانس (که زیگیسمونت، امپراتور مقدس روم هم عضوی از این شورا بود) به جرم ارتداد و کفر زنده زنده سوزانده شد و همین اتفاق آتش جنگی بزرگ را در سرزمین های بوهم تا 4 سال بعد شعله ور کرد.4 سال پس از مرگ هوس یعنی در سال 1419 میلادی جنگ هایی با نام جنگ‌های هوسی شروع شد و رهبر اصلی این جنگ نجیب زاده ای سطح پایین بنام یان ژیژکا بود.در 1420 هوسی ها با استفاده از روستایی کوچک شهر تابور را ساختند تا از آن برای اهداف نظامی استفاده کنند و پس از چند جنگ کوچک پاپ دستور جنگی صلیبی را علیه هوسی ها داد و سیگیزموند را فرمانده اصلی علیه هوسی ها نامید.

استراتژی و روش جنگیدن هوسی ها

روش جنگیدن هوسی ها کاملا عجیب بود و یان ژیژکا تاثیر بسیاری بر این استراتژی گذاشت,عمده ارتش هوسی ها را دهقانان و مردمان فقیر تشکیل میدادند بنابراین تجهیزات بسیاری نداشتند,زره اکثرشان کژآکند,جوشن و کلاهخود های سبک بود و سلاحشان عموما هالبرد و کمان زنبورکی بود.اما استراتژی خوب این ارتش داشتن واگن های چوبی بود که به عنوان سنگر میتوانستند ازشان استفاده کنند و علاوه بر سنگر گرفتن برای حمل و نقل آهنگری ازشان استفاده میکردند,این واگن های چوبی به راحتی میتوانستند تیر های تیرکمان و کراسبو و حتی توپ های دستی اولیه را دفع کنند.سربازان هوسی با پناه گرفتن در این واگن ها,استفاده از کمان زنبورکی و توپ های دستی اولیه و توپ های جنگی کوچک نبرد کوه ژیژکوف را پیروز شوند.این استراتژی بعد ها الگوی یانوش هونیادی در جنگ با عثمانی بود.

مرگ یان ژیژکا

یان ژیژکا رهبر هوسی های تابوری بود و اکثریت این ارتش رعیت های فقیر بودند,با این حال ژیژکا زیاد دوام نیاورد.

وی چشم دومش را هم از دست داد و در 1424 بر اثر طاعون خیارکی از دنیا رفت,با این حال جنبش تابوری تا سال 1435 به جنگ علیه ارتش کاتولیک و صلیبیون ادامه داد.اما طولی نکشید که کلیسا و ارتش کاتولیک با اشراف بوهم یک معامله کردند تا در ازای ازادی دینی و اتمام جنگ تابوری ها را از بین ببرند,بنابراین اشراف بوهم از حمایت تابوری ها دست کشیدند و ارتش کاتولیک در نبردی خونین تمامی تابوری ها را قتل عام کرد.

این باعث شد که سیگیزموند بار دیگر پادشاه بوهم شود,با این حال وی یک سال بعد از دنیا رفت و به علت ازدواج سلطنتی دخترش با آلبرشت دوم هابسبورگ وی به سلطنت بوهم رسید.

توپ های دستی هوسی مورد استفاده در قرن 15 میلادی

منابع

• http://en.wikipedia.org/wiki/Kingdom_of_Bohemia https://en.wikipedia.org/wiki/Ladislaus_of_Naples