وسترن

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از وسترن (گونه هنری))
پرش به: ناوبری، جستجو

وسترن ژانری هنری است که در فیلم، تلویزیون، رادیو، ادبیات، نقاشی و سایر هنرهای تجسمی مورد استفاده قرار می‌گیرد. داستان‌های این ژانر بیشتر در نیمه دوم قرن ۱۹ میلادی و در آمریکای قدیم و پس از نبرد آلامو در سال ۱۸۳۶ و بویژه پس از پایان جنگ داخلی آمریکا در سال ۱۸۶۵ و کشتار زانوی زخمی در سال ۱۸۹۰ اتفاق می‌افتد. [۱] − − در کنار موسیقی جاز و ادبیات قرن بیستم، وسترن اصیلترین فرم هنری زاده شده در ایالات متحده آمریکا است. فرمی که پیش از تولد سینما، در غالب ادبیات عامه پسند و پاورقی ها و هم زمان با شکل گیری این سرزمین، آغاز به روایت سینمایی شکل گیری تمدن و غلبه سلطه طلبانه آن بر شیوه های سنتی زندگی ساکنان و مالکان اصلی این سرزمین کرد و با سرقت بزرگ قطار بود که تماشاگران حیرت زده آغاز هزاره جذابیت و افسون مقاومت نا پذیر سینما را درک کردند. وسترن اصیل ترین گونه و مادر ژانرها است. با وسترن است که سینما آغاز می شود و مفهوم «حرکت» به مثابه جوهر سینما را مبنای روایت و سازمان خود قرار می دهد. به قول آندره بازن، نظریه پرداز بزرگ سینما، اگر سینما یعنی حرکت، پس وسترن عالی ترین مصداق سینما و مظهر و عصاره آن است.

− هیچ فرم هنری دیگری همچون وسترن نتوانست با معدودترین و کم شمارترین کلیشه ها دهه ها کار کند و هربار نامکررتر و بکرتر جلوه کند...

− وسترن یک ژان اصلی در بین هنر ها است. چه در کمیک، داستان، فیلم، بازی، رادیو و تلویزیون. وسترن ها به داستانهایی می گویند که معمولا در اوایل نیمه دوم قرن 19 در غرب وحشی امریکا رخ داده است. در سیمای یک سرخپوست، یک راهزن، یک کابوی، یک مرد قانون یا قانون شکن و یا یک سرباز و تصاویر جذاب کوهستان. در حقیقت وسترن، محبوبترین ژانر سینمای هالیوود از اوایل قرن بیستم تا دهه 60 میلادی بود.

تم ها[ویرایش]

− ژانر وسترن، گاهی غلبه ی بیابان و تبعیت طبیعت را به نام تمدن یا مصادره ی حقوق ارضی ساکنین مرزی و بومی آمریکایی به تصویر می کشد. وسترن جامعه ای را به تصویر می کشد که حول قوانین و کدهای افتخاری و شخصی، و عدالتی مستقیم یا خصوصی نظیر عداوت سازمان یافته است تا اینکه حول قوانینی منطقی و انتزاعی که در آن طبقه ی اجتماعی عمدتأ از طریق نهادهایی نسبتأ غیرشخصی حفظ می شود. ادراک عامی که از وسترن وجود دارد داستانی است متمرکز بر زندگی خانه به دوشی سرگردان که معمولأ یک گاوچران یا جنگنده با اسلحه است. یک نمایش قدرت یا دوئل به وقت غروب که در آن دو یا چند جنگنده با اسلحه وجود دارد، صحنه ای کلیشه ای در ادراک عامی از وسترن است.

− به طریقی، چنین پروتوگونیست هایی احتمالأ در استعاره زادگان شوالیه ارنت (سرگردان) هستند که در مرکز ژانرهای فراگیر اولیه مانند عاشقانه های آرتوری قرار می گیرند. همانند گاوچران یا جنگنده با اسلحه در ژانر وسترن، شوالیه ارنت (سرگردان) در داستان ها و شعرهای اولیه اروپایی از مکانی به مکانی دیگر با اسبش سرگردان بود و با بدذاتان و شروران گوناگون در جنگ. او به ساختار اجتماعی مشخص و ثابتی تعلق نداشت، بلکه تعلق وی به قانون و کد افتخاری درونی شده ی خویش بود. و همانند شوالیه ارنت، قهرمانان وسترن اغلب “دوشیزه ی در خطر” را نجات می دهند. به طور مشابه، پروتوگونیست های سرگردان وسترن، ویژگی هایی هم تراز با تصویر رونین در فرهنگ معاصر ژاپنی دارد.

− وسترن این مؤلفه ها را برای نمونه می گیرد و از آن ها برای بیان داستان های ساده ی اخلاقی استفاده می کند. هرچند برخی از نمونه های بارز به لحاظ اخلاقی دوپهلو و مبهم هستند. وسترن اغلب بر زمختی و تندی بیابان تأکید می کند و اغلب صحنه را در چشم اندازی لم یزرع و ویران می چیند . چیدمان های خاص شامل پادگان‌ها، مرتع ها و مزرعه های خالی؛ روستاهای بومی آمریکایی؛ یا شهرهای مرزی کوچک با مشروب فروشی ها، مغازه ها، اصطبل ها و زندان های کوچک است. جدای از بیابان این معمولا مشروب فروشی ها هستند که تاکیدی بر وجود غرب وحشی دارند: مکانی است برای موسیقی گوش دادن ( پیانویی که تمیز نواخته نمی شود)، زن ها ( معمولا فاحشه ها)، قماربازی ( پوکر با دست باز یا کشیدنی )، نوشیدن (آبجو یا ویسکی)، دعوا و داد و بیداد کردن و تیراندازی. در برخی وسترن ها که تمدنی وجود دارد، شهر کلیسا و مدرسه دارد. و در برخی دیگر که قوانین مرزی دارند چنان که سرجیو لیون گفته است " جایی است که زندگی ارزشی ندارد. "

فیلم[ویرایش]

ویژگی‌ها[ویرایش]

− نهاد فیلم آمریکا وسترن را فیلمی تعریف می کند که در آمریکای غربی ایجاد شده است و دربردارنده ی روح، تنازع و مرگ مرزهای جدید است. به نظر می رسد اصلاح وسترن که برای توصیف ژانر فیلم روایی به کار می رود، از مقاله ای در مجله ی جهان تصویر متحرک به تاریخ جولای ۱۹۱۲ نشأت گرفته باشد. اغلب ویژگی های فیلم های وسترن بخشی از افسانه های غربی عامه در قرن ۱۹ بودند و پیش از آنکه فیلم فرمی از هنر محبوب شود، جایگاهش تثبیت شده بود. فیلم های وسترن معمولا پروتوگونیست هایی نظیر گاوچرانها، تفنگداران و کسانی که برای جایزه جنایتکاران را دستگیر می کنند را به تصویر می کشد. و این ها اغلب بی خانمان هایی سرگردان هستند که کلاه لبه دار، چرخ های دندانه دار، زینهایی از پوست آهو و گوزن می پو شند و از هفت تیر و اسلحه به عنوان ابزارهای روزانه ای برای بقا استفاده می کنند و میان شهرهایی گرد و غباردار، مرتع ها و گله ها به روی مرکب هایی معتمد بر سوار می روند.

− فیلمهای وسترن به مقدار زیادی در دوره ی صامت محبوب بودند. اما با ظهور صدا در ۱۹۲۷-۲۸ استودیوهای بزرگ هالیوود به سرعت از ژانر وسترن کناره گرفتند و آن را به استودیوها و تولید کنندگان کوچک تر واگذار کردند که سیما و سریال هایی با بودجه ی کم را در دهه ی ۱۹۳۰ به تولید انبوه رساندند. در اواخر دهه ۱۹۳۰ فیلم های وسترن به طور گسترده در هالیوود به عنوان ژانر پالپ در نظر گرفته می شدند. اما محبوبیت آن به مقدار زیادی توسط همان استودیوهای تولیدی بزرگ با ساخت فیلم هایی نظیر زیر زنده شد: شهر داج( با بازی ارول فلین)، جسی جیمز ( با تایرون پاور در نقش اصلی)، صلح جوی متحد ( جول مک کرا)، دستری دوباره می راند ( با بازی جیمز استوارت در اولین فیلم وسترن خود، تهیه شده توسط مارلن دیتریچ) و شاید مهم تر از همه کار برجسته ی جان فورد به نام دلیجان که یکی از بزرگترین فیلم های پربیننده ی سال شد. جان وین ستاره ای معروف در فیلم های تولیدی "آرتیست های متحد" در فیلم های سرتیتر وسترن درجه ب سینما شد. .... پس از تجدید موفقیت های تجاری وسترن در اواخر دهه ۱۹۳۰ محبوبیت وسترن افزایش یافت و قله ی این محبوبیت در دهه ۱۹۵۰ بود که شمار فیلم های وسترن تولیدی از جمع تمامی ژانرهای دیگر بیشتر بود.

− فیلم های وسترن اغلب تعارضات با بومی های آمریکایی را به تصویر می کشد. در حالی که وسترن های اولیه که بیشتر متمرکز بر فرهنگ اروپایی بودند اغلب هندی های آمریکایی را به عنوان تبهکارانی پست به تصویر می کشیدند، وسترن های متاخر که به لحاظ فرهنگی خنثی تر بودند ( مخصوصا آن هایی که توسط جان فورد کارگردانی شده بودند) رفتاری همدلانه تر با بومی های آمریکایی داشتند. دیگر تم های تکرار شونده ی وسترن شامل سفرهای مخاطره آمیز ( مانند دلیجان) یا گروه های راهزنان که شهرهای کوچک را ترور می کنند مانند هفت دلاور است.

− وسترن های اولیه اغلب همانند دیگر فیلم های اولیه ی هالیوود در استودیو فیلم برداری می شدند. اما وقتی تصویربرداری در محل از دهه ۱۹۳۰ رایج تر شد، تولیدکنندگان وسترن از گوشه وکناره های متروک آریزونا، کالیفرنیا، کولورادو، کانزاس، مونتانا، نوادا، نیو مکزیکو، اوکلاماها، تگزاس، یوتا یا وایومینگ استفاده کردند.

− −

ژانرهای فرعی[ویرایش]

− نویسنده و فیلم نامه نویس پرکار هفت پلات برای وسترن در نظر گرفت:

− ۱. داستان صلح جویانه. پلات درباره ی ساختارهایی است نظیر خط آهن، خط تلگراف، یا گونه ی دیگری از تکنولوژی یا وسیله ی حمل و نقل. داستان های دارای واگن های قطار احتمالا در این طبقه بندی جای می گیرند.

− ۲. داستان های مزرعه و دامداری. پلات درباره ی تهدیدهایی است از جانب ویرانگران یا زمینداران بزرگ که در تلاش برای بیرون انداختن صاحبان شایسته ی زمین ها هستند.

− 3.داستان امپراطوری. پلات ممکن است شامل ساخت امپراطوری دامداری یا امپراطوری نفت از هیچ باشد، پلاتی کلاسیک در باب از فرش به عرش رسیدن.

− 4.داستان انتقام. پلات اغلب شامل تعقیب وگریزی گسترده است. اما همچنین ممکن است شامل مؤلفه های داستان کلاسیک اسرارآمیز باشد.

− 5.داستان سواره نظام و هندی ها. پلات حول رام سازی بیابان برای مهاجران سفیدپوست می گردد.

− 6.داستان یاغی ها. گانگسترهای یاغی در اکشن غالب هستند.

− 7.داستان مارشال. کلانتر و چالش های وی پلات را پیش می برند.

− گرابر گفته است نویسندگان خوب از این پلات های پایه استفاده کرده اند تا داستان های قابل باور بسازند. دیگر ژانرهای فرعی شامل وسترن اسپاگتی، وسترن حماسی، وسترن های گاوچران آوازه خوان، و برخی وسترن های کمدی؛ مانند جونز آمد (1945) که در آن گری کوپر شخصیت وسترن خود را به سخره گرفت، مرد گوسفندی (1958) که درآن گلن فورد خود را به شوخی گرفت، و کت بالو (1965)، که در آن لی ماروین مست بر روی اسب می راند. در دهه های 1960 و 1970، با ظهور وسترن مدرن از نو نوشته شد.

− −

وسترن کلاسیک[ویرایش]

− از دزدی بزرگ از قطار (1903)، فیلمی از ادوین پورتر با بازی برانکو بیلی اندرسون، عمومأ به عنوان اولین وسترن یاد می شود. با این حال جورج فنین و ویلیام اورسون اشاره می کنند که کمپانی ادیسون سال ها پیش از دزدی قطار بزرگ با متریال های وسترن کار کرده بودند. با این حال موافق هستند که فیلم پورتر الگویی از جنایت، تعقیب و مجازات را به عنوان ژانر وسترن داراست.

− −

وسترن اسیدی[ویرایش]

− منتقد فیلم جاناتان روزنبام، به ژانری موقتی در دهه های 1960 تا 1970 به نام وسترن اسیدی اشاره می کند که با بازیگرانی نظیر دنیس هوپر، جیم مک براید و رودی وورلیتزر در ارتباط است و همچنین با فیلم هایی مانند تیر انداز(1966) از مونت هلمنت، فیلم تجربی عجیب جودوروسکی به نام ال توپو (موش کور) (1970)، و قصر کارگر (1972) از رابرت داونی.

− −

وسترن معاصر[ویرایش]

− این نوع همچنین با نام وسترن نو شناخته می شود. این فیلم ها دارای وضع ظاهری آمریکایی معاصر هستند و از تم ها و موتیف های قدیمی غربی (سرکشان ضد قهرمان، دشت های باز و چشم اندازهای صحرا و جنگ با اسلحه) استفاده می کند. بیشتر قسمت ها در آمریکای غربی اتفاق می افتد و پیشرفت ذهنیت غرب قدیمی به سمت صده های 20 و اوایل 21 را آشکار می سازد. این ژانر فرعی اغلب شخصیت های تیپ غرب قدیمی را در نزاع با

وسترن اروپایی[ویرایش]

− وسترن اروپایی فیلم های ژانر وسترنی هستند که در اروپای غربی ساخته شده اند. ...

وسترن فانتزی[ویرایش]

− وسترن های فانتزی دارای زمینه ها و تم های فانتزی هستند و ممکن است اساطیر فانتزی را در پشت صحنه داشته باشند.

وسترن فلوریدا[ویرایش]

− وسترن فلوریدا که همچنین با نام وسترن کلوچه ای شناخته می شود، در فلوریدا و در طول جنگ سمینول دوم ساخته شده اند.

وسترن ترسناک[ویرایش]

− یک ژانر فرعی در حال پیشرفت است که ریشه در فیلم هایی مانند بیلی بچه در مقابل دراکولا (1966) دارد که بیلی بچه یاغی و افسانه ای را در حال جنگ در مقابل خون آشام به تصویر می کشد.

وسترن هندی[ویرایش]

− فیلم های وسترن غربی اولیه که در هند ساخته شدند، بر اساس وسترن کلاسیک بودند.

وسترن هنرهای رزمی[ویرایش]

− دراماهایی جدی مانند سریال تلویزیونی کونگ فو که در سال های 1972 تا 1975 به نمایش درآمد.

وسترن آبگوشتی[ویرایش]

− وسترن آبگوشتی، فیلمی با سبک وسترن آمریکایی است که در استرالیا ساخته شده است.

وسترن شمالی[ویرایش]

− ژانر شمالی، ژانری فرعی است از وسترن است که در آلاسکا یا کانادای غربی اتفاق می افتد.

اوسترن[ویرایش]

− اوسترن که با نام وسترن سرخ نیز شناخته می شود، در اروپایی شرقی تولید می شود. این ژانر در اروپای شرقی کمونیست محبوب بودند و به طور خاص مورد علاقه ی جوزف استالین بودند.

وسترن پورنوگرافی[ویرایش]

− نادرترین ژانر فرعی وسترن، از غرب قدیمی به عنوان پس زمینه ی داستان هایی که عمدتأ متمرکز بر شهوت هستند استفاده می کند.

وسترن مدرن[ویرایش]

− پس از اوایل دهه ی 1960، بسیاری از فیلم سازان آمریکایی شروع به زیر سؤال بردن و تغییر مؤلفه های سنتی وسترن کردند. و مخاطب را تشویق به زیر سؤال بردن دوگانه ی قهرمان در برابر تبهکار و اخلاقی بودن استفاده از خشونت برای آزمون شخصیت کسی یا اثبات برحق بودن خود کرد.

وسترن علمی تخیلی[ویرایش]

− وسترن علمی تخیلی، مؤلفه های علمی تخیلی را در زمینه ی وسترن سنتی قرار می دهد.

وسترن فضایی[ویرایش]

− وسترن فضایی یا وسترن مرزی، ژانری فرعی از علمی تخیلی است که تم ها و استعاره های وسترن را در خلال داستان های علمی تخیلی استفاده می کند.

وسترن اسپاگتی[ویرایش]

− در طول دهه های 1960 و 1970، نوعی جدید از وسترن در ایتالیا با نام وسترن اسپاگتی ظهور کرد که همچنین با نام ایتالو-وسترن شناخته می شود. معروف ترین آن ها خوب، بد، زشت (1966) است.

وسترن غریب[ویرایش]

− این ژانر فرعی مؤلفه های وسترن کلاسیک را با مؤلفه هایی دیگر ترکیب می کند.

وسترن هجو[ویرایش]

− این ژانر فرعی، دارای سبکی تقلیدانه است و هدف آن سخره گرفتن، بی اهمیت جلوه دادن و نظر دادن درباره ی ویژگی ها، موضوعات و سبک کارگردانی تثبیت شده ی ژانر وسترن است.

منابع[ویرایش]

  1. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Western (genre)»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۲۸ نوامبر ۲۰۱۰).