نقطه سه‌گانه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

نقطه سه‌گانه (به انگلیسی: Triple point) عبارتست از دما و فشاری که در آن سه فاز یک ماده با هم در تعادل ترمودینامیکی قرار دارند. به طور کلی، برای یک ماده با p فاز مختلف؛ {p\choose 3} = \frac{p(p-1)(p-2)}{6} نقطه سه‌گانه وجود دارد.

نقطه سه گانه چند ماده[ویرایش]

ماده T [کلوین] (سلسیوس) p [پاسکال (یکا)]*
استیلن ۱۹۲٫۴ کلوین (−۸۰٫۷ درجه سلسیوس) &10000000000000120000000 ۱۲۰ کیلوپاسکال (۱٫۲ اتمسفر استاندارد)
آمونیاک ۱۹۵٫۴۰ کلوین (−۷۷٫۷۵ درجه سلسیوس) &10000000000000006075999 ۶٫۰۷۶ کیلوپاسکال (۰٫۰۵۹۹۷ اتمسفر استاندارد)
آرگون ۸۳٫۸۱ کلوین (−۱۸۹٫۳۴ درجه سلسیوس) &10000000000000068900000 ۶۸٫۹ کیلوپاسکال (۰٫۶۸۰ اتمسفر استاندارد)
آرسنیک ۱٬۰۹۰ کلوین (۸۲۰ درجه سلسیوس) &10000000000003628000000 ۳٬۶۲۸ کیلوپاسکال (۳۵٫۸۱ اتمسفر استاندارد)
بوتان (هیدروکربن)[۱] ۱۳۴٫۶ کلوین (−۱۳۸٫۶ درجه سلسیوس) &10000000000000000000700 ۷× 10−4 kPa
Carbon (گرافیت) ۴٬۷۶۵ کلوین (۴٬۴۹۲ درجه سلسیوس) &10000000000010132000000 ۱۰٬۱۳۲ کیلوپاسکال (۱۰۰٫۰۰ اتمسفر استاندارد)
کربن دی‌اکسید ۲۱۶٫۵۵ کلوین (−۵۶٫۶۰ درجه سلسیوس) &10000000000000517000000 ۵۱۷ کیلوپاسکال (۵٫۱۰ اتمسفر استاندارد)
کربن مونوکسید ۶۸٫۱۰ کلوین (−۲۰۵٫۰۵ درجه سلسیوس) &10000000000000015369999 ۱۵٫۳۷ کیلوپاسکال (۰٫۱۵۱۷ اتمسفر استاندارد)
کلروفرم[۲] ۱۷۵٫۴۳ کلوین (−۹۷٫۷۲ درجه سلسیوس) &10000000000000000870000 ۰٫۸۷۰ کیلوپاسکال (۰٫۰۰۸۵۹ اتمسفر استاندارد)
دوتریوم ۱۸٫۶۳ کلوین (−۲۵۴٫۵۲ درجه سلسیوس) &10000000000000017100000 ۱۷٫۱ کیلوپاسکال (۰٫۱۶۹ اتمسفر استاندارد)
اتان ۸۹٫۸۹ کلوین (−۱۸۳٫۲۶ درجه سلسیوس) &10000000000000000000800 ۸ × 10−4 kPa
اتانول[۳] ۱۵۰ کلوین (−۱۲۳ درجه سلسیوس) &10000000000000000000000 ۴٫۳ × 10−7 kPa
اتیلن ۱۰۴٫۰ کلوین (−۱۶۹٫۲ درجه سلسیوس) &10000000000000000120000 ۰٫۱۲ کیلوپاسکال (۰٫۰۰۱۲ اتمسفر استاندارد)
فرومیک اسید[۴] ۲۸۱٫۴۰ کلوین (۸٫۲۵ درجه سلسیوس) &10000000000000002200000 ۲٫۲ کیلوپاسکال (۰٫۰۲۲ اتمسفر استاندارد)
هلیم-۴ (نقطه لاندا) ۲٫۱۹ کلوین (−۲۷۰٫۹۶ درجه سلسیوس) &10000000000000005099999 ۵٫۱ کیلوپاسکال (۰٫۰۵۰ اتمسفر استاندارد)
هگزاافلوئورواتان[۵] ۱۷۳٫۰۸ کلوین (−۱۰۰٫۰۷ درجه سلسیوس) &10000000000000026600000 ۲۶٫۶۰ کیلوپاسکال (۰٫۲۶۲۵ اتمسفر استاندارد)
هیدروژن ۱۳٫۸۴ کلوین (−۲۵۹٫۳۱ درجه سلسیوس) &10000000000000007040000 ۷٫۰۴ کیلوپاسکال (۰٫۰۶۹۵ اتمسفر استاندارد)
هیدروژن کلرید ۱۵۸٫۹۶ کلوین (−۱۱۴٫۱۹ درجه سلسیوس) &10000000000000013900000 ۱۳٫۹ کیلوپاسکال (۰٫۱۳۷ اتمسفر استاندارد)
ید[۶] ۳۸۶٫۶۵ کلوین (۱۱۳٫۵۰ درجه سلسیوس) &10000000000000012070000 ۱۲٫۰۷ کیلوپاسکال (۰٫۱۱۹۱ اتمسفر استاندارد)
Isobutane[۷] ۱۱۳٫۵۵ کلوین (−۱۵۹٫۶۰ درجه سلسیوس) &10000000000000000000019 ۱٫۹۴۸۱ × 10−5 kPa
جیوه ۲۳۴٫۲ کلوین (−۳۹٫۰ درجه سلسیوس) &10000000000000000000000 ۱٫۶۵ × 10−7 kPa
متان ۹۰٫۶۸ کلوین (−۱۸۲٫۴۷ درجه سلسیوس) &10000000000000011699999 ۱۱٫۷ کیلوپاسکال (۰٫۱۱۵ اتمسفر استاندارد)
نئون ۲۴٫۵۷ کلوین (−۲۴۸٫۵۸ درجه سلسیوس) &10000000000000043200000 ۴۳٫۲ کیلوپاسکال (۰٫۴۲۶ اتمسفر استاندارد)
نیتریک اکسید ۱۰۹٫۵۰ کلوین (−۱۶۳٫۶۵ درجه سلسیوس) &10000000000000021920000 ۲۱٫۹۲ کیلوپاسکال (۰٫۲۱۶۳ اتمسفر استاندارد)
نیتروژن ۶۳٫۱۸ کلوین (−۲۰۹٫۹۷ درجه سلسیوس) &10000000000000012599999 ۱۲٫۶ کیلوپاسکال (۰٫۱۲۴ اتمسفر استاندارد)
دی نیتروژن مونوکسید ۱۸۲٫۳۴ کلوین (−۹۰٫۸۱ درجه سلسیوس) &10000000000000087849999 ۸۷٫۸۵ کیلوپاسکال (۰٫۸۶۷۰ اتمسفر استاندارد)
اکسیژن ۵۴٫۳۶ کلوین (−۲۱۸٫۷۹ درجه سلسیوس) &10000000000000000152000 ۰٫۱۵۲ کیلوپاسکال (۰٫۰۰۱۵۰ اتمسفر استاندارد)
پالادیم ۱٬۸۲۵ کلوین (۱٬۵۵۲ درجه سلسیوس) &10000000000000000003500 ۳٫۵ × 10−3 kPa
پلاتین ۲٬۰۴۵ کلوین (۱٬۷۷۲ درجه سلسیوس) &10000000000000000000200 ۲٫۰ × 10−4 kPa
گوگرد دی‌اکسید ۱۹۷٫۶۹ کلوین (−۷۵٫۴۶ درجه سلسیوس) &10000000000000001669999 ۱٫۶۷ کیلوپاسکال (۰٫۰۱۶۵ اتمسفر استاندارد)
تیتانیم ۱٬۹۴۱ کلوین (۱٬۶۶۸ درجه سلسیوس) &10000000000000000005300 ۵٫۳ × 10−3 kPa
هگزافلوراید اورانیوم ۳۳۷٫۱۷ کلوین (۶۴٫۰۲ درجه سلسیوس) &10000000000000151699999 ۱۵۱٫۷ کیلوپاسکال (۱٫۴۹۷ اتمسفر استاندارد)
آب ۲۷۳٫۱۶ کلوین (۰٫۰۱ درجه سلسیوس) &10000000000000000611700 ۰٫۶۱۱۷ کیلوپاسکال (۰٫۰۰۶۰۳۷ اتمسفر استاندارد)
زنون (عنصر) ۱۶۱٫۳ کلوین (−۱۱۱٫۸ درجه سلسیوس) &10000000000000081500000 ۸۱٫۵ کیلوپاسکال (۰٫۸۰۴ اتمسفر استاندارد)
روی ۶۹۲٫۶۵ کلوین (۴۱۹٫۵۰ درجه سلسیوس) &10000000000000000065000 ۰٫۰۶۵ کیلوپاسکال (۰٫۰۰۰۶۴ اتمسفر استاندارد)

منابع[ویرایش]

  1. See Butane (data page)
  2. See Chloroform (data page)
  3. See Ethanol (data page)
  4. See Formic acid (data page)
  5. See Hexafluoroethane (data page)
  6. Walas, S. M. (1990). Chemical Process Equipment – Selection and Design. Amsterdam: Elsevier. p. 639. ISBN 0-7506-7510-1. 
  7. See Isobutane (data page)
  • IUPAC. Compendium of Chemical Terminology, 2nd ed. (the "Gold Book"). Compiled by A. D. McNaught and A. Wilkinson. Blackwell Scientific Publications, Oxford (1997). XML on-line corrected version: http://goldbook.iupac.org (2006-) created by M. Nic, J. Jirat, B. Kosata; updates compiled by A. Jenkins. ISBN 0-9678550-9-8.