تبخیر

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

فرایند تبدیل مایع به بخار را تَبْخیر گویند. تبخیر فرایند عکس میعان است.

محاسبه تبخیر[ویرایش]

محاسبه تبخیر از دو لحاظ حائز اهمیت است:

  1. از آن جائی که تبخیر آب از سطح رودخانه‌ها، دریاچه‌ها و مخازن سدها باعث تلفات آب می‌شود لازم است مقدار ان محاسبه شود.
  2. تبخیر-تعرق در داخل حوضه‌های آبریز یکی از اجزای چرخه آب شمرده می‌شود و برآورد میزان آبی که در طرح‌های آبیاری به مصرف کشاورزی می‌رسد نیز بر اساس تبخیر-تعرق انجام می‌شود. ابعاد شبکه‌های آبیاری تابع مستقیمی از مقدار و زمان مصرفی است که به صورت تبخیر-تعرق وارد جو می‌شود.

نحوه محاسبه تبخیر[ویرایش]

محاسبه تبخیر و تعرق پتانسیل به وش فائو-پنمن-مانتیث روش‌های مختلفی برای محاسبه تبخیر و تعرق گیاه مرجع پیشنهاد شده است که هر کدام از نظر داده‌های مورد نیاز تا حدودی با یکدیگر تفاوت دارند. فائو در سال 1998(نشریه 56)، روش فائو-پنمن – مانتیث را به عنوات روش استاندار برآورد تبخیر و تعرق گیاه معرفی نمود(حیدر پور و همکاران، 1386 هـ ش.). در این مطالعه به منظور برآورد مقدار تبخیر و تعرق گیاه مرجع به روش فائو-پنمن-مانتیث از رابطه زیر استفاده می کنیم.[۱]

〖ET〗_0=(0.408∆(R_n-G)+γ[890/(T+273)]U_2 (e_a-e_d))/(∆+γ(1+0.34U_2))

که در آن :

〖ET〗_0: تبخیر و تعرق گیاه مرجع(mm/day)

R_n : تابش خالص در سطح پوشش گیاهی (MJm^(-2) d^(-1))

T  : میانگین دمای هوا( بر حسب C)

U_2 : سرعت باد در ارتفاع 2 متری(متر بر ثانیه)

e_a-e_d : کمبود فشار بخار در ارتفاع 2 متری(KPa)

∆ : شیب منحنی فشار بخار(KPaC^(-1))

γ : ضریب رطوبتی (KPaC^(-1))

G : شار گرما به داخل خاک (MJm^(-2) d^(-1)) می‌باشد.

تبخیر از سطح پوشیده از برف[ویرایش]

به میزان تبخیر از برف موجود بر سطح می‌گویند که می‌توان آن را کم شدن ارتفاع برف موجود نیز نامید.

با توجه به دمای بسیار پائین محیطی که در آن برف باریده‌است و در پی آن بر روی زمینی هموار یا ناهموار نشسته‌است و هم چنین بالا بودن رطوبت نسبی هوا و هم چنین انعکاس شدید نور خورشید از سطح سفید برفی که تابش خالص خورشید را که با Rn نشان می‌دهند کم می‌کند باعث کندی و نامشخص بودن میزان تبخیر می‌شود.[۲]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. حیدرپور، منوچهر سید فرهاد موسوي و سی دابراهیم هاشمی، ( 1386 ه. ش.). واسنجی معادله پنمن مانتیث براي برآورد تشعشع خالص (2) در منطقه اصفهان . آب و خاك (علوم و صنایع کشاورزي )، 21 .171-180:
  2. Measurment and estimation of evaporation and transpiration, ۱۹۶۸

{{حیدرپور، منوچهر سید فرهاد موسوي و سی دابراهیم هاشمی، ( 1386 ه. ش.). واسنجی معادله پنمن مانتیث براي برآورد تشعشع خالص (2) در منطقه اصفهان . آب و خاك (علوم و صنایع کشاورزي )، 21 .171-180:}}