مقطع

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مَقطَع یا خِتام یا مُختَم در شعر فارسی، به آخرین بیت غزل یا قصیده می‌گویند. شعرا مَقطع را بر بیتی اطلاق می‌کنند که در پایان اشعار واقع و بدان ختم شود.

شاعر اگر در انتخاب لفظ و معنی در پایان شعر، دقت و حُسنِ سلیقه به‌کار ببرد، به‌طوری‌که حاصل آن دلنشین و جذاب شود، اثری خوب و خاطره‌انگیز در شنونده برجای خواهد گذاشت. در این‌صورت، در علم بدیع از آن به حُسنِ مقطع و حُسنِ ختام یاد می‌کنند.

سر دشمنان تو – استغفراﷲ که خود، دشمنان تو را سر نباشد–
نثار سُم مَرکبت باد، اگرچه نثاری از این کم‌بهاتر نباشد
سخن بر سر دشمنت قطع کردم
که مَقطع از این بیت، خوش‌تر نباشد[۱]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. علی‌اکبر دهخدا و دیگران، سرواژهٔ «مقطع (یادداشت به خط مرحوم دهخدا، ذیل واژه)»، لغت‌نامهٔ دهخدا (بازیابی در ۱ اکتبر ۲۰۱۴).