چهارپاره

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

چهارپاره‌ یا چارپاره‌ یا دوبیتی پیوسته، یکی از قالب‌های شعر فارسی است. این قالب در شعر کلاسیک فارسی تازه است و پس از مشروطیت در ایران رواج یافته‌است. چهارپاره از دوبیتی‌هایی با معنای منسجم تشکیل شده‌است، با این تفاوت که، برخلاف دوبیتی کافی است که مصرع‌های زوج هر بند دوبیتی هم‌قافیه باشند.[۱] از معروف‌ترین شاعران در این قالب می‌توان از فریدون مشیری، ملک الشعرای بهار، فریدون توللی، فروغ فرخزاد و هوشنگ ابتهاج نادر نادرپور، حمیدی شیرازی، یاد کرد. چارپاره را جنسی سومی از دوبیتی و مثنوی می‌دانند که آسانترین قالب شعر در ادبیات کلاسیک ایران به‌شمار می‌آید.

چارپاره فرمهای قافیه بندی متنوع دیگری هم دارد.

نمودار گرافیکی چهارپاره[ویرایش]

__________ __________#

__________ __________#

__________ __________*

__________ __________*

نمونه چارپاره[ویرایش]

نمونه یک چهارپاره از فریدون توللی:

بلم آرام چون قویی سبکبار
به نرمی بر سر کارون همی رفت
به نخلستان ساحل قرص خورشید
ز دامان افق بیرون همی رفت
شفق بازیکنان در جنبش باد
شکوه دیگر و راز دگر داشت
به دشت پر شقایق باد سرمست
تو پنداری که پاورچین گذر داشت
جوان پارو زنان بر سینهٔ موج
بلم می‌راند و جانش در بلم بود
صدا سر داده مسکین در ره باد
گرفتار دل و بیمار غم بود.

پانویس[ویرایش]

  1. از آرایه‌های ادبی (قالب‌های شعر، بیان و بدیع) (ISBN 964-05-0036-4)

منابع[ویرایش]

  • آرایه‌های ادبی (قالب‌های شعر، بیان و بدیع). شابک: ۹۶۴-۰۵-۰۰۳۶-۴.