ماساژ

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
ماساژ در فرانکفورت آلمان

ماساژ یا ورزمان[۱] به دستکاری لایه‌های سطحی و عمیق عضلانی و بافت همبند با استفاده از تکنیک‌های مختلف، به منظور افزایش عملکرد، کمک در روند درمان، و ترویج آرامش و آسایش است. ماساژ شامل فشار ثابت یا در حال حرکت یا لرزش، و کمک به حرکات مکانیکی بدن است که می‌تواند با دست، انگشتان، آرنج، زانو، ساعد، و پاها انجام می‌شود. بافت هدف ماساژ شامل عضلات، تاندونها، رباطها، فاسیا، پوست، مفاصل، یا سایر بافت همبند، و همچنین رگهای لنفاوی، یا اندام‌های دستگاه گوارش است. به فرد ماساژدهنده ماساژور گفته می‌شود.ماساژ به دو نوع ماساژ ریلکسیشن و ماساژ درمانی تقسیم شده است.

واژه شناسی[ویرایش]

درمورد ریشه واژه ماساژ اطلاعات دقیقی در دسترس نیست اما برخی واژه شناسان گمان میبرند که ماساژ از واژه مسا عربی به معنای "دست زدن" گرفته شده یا از واژه مسا (massa) در زبان لاتین به معنای "خمیر" گرفته شده است‌. برخی دیگر از واژه شناسان احتمال یونانی یا فرانسوی الاصل بودن این واژه را می‌دهند.


تاریخچه ماساژ[ویرایش]

کلمه ماساژ از یک کلمه یونانی به نام Massein که به معنای مالیدن است و مربوط به یک لغت لاتین Manus به معنای دست گرفته شده است. ولی به طور کلی، ماساژ عبارتست از یک سری حرکات منظم، مرتب و اصولی که روی بافتهای بدن به منظور اهداف خاصی بکار می رود. به عبارت دیگر ماساژ عبارتست از یک سری حرکات و مهارتهای دستی که بطورمنظم و مخصوص بر روی بافتهای بدن جهت تأثیر بر سیستم عصبی ، عضلانی، پوست، مفاصل و گردش خون بکار می رود. با سیری در تاریخ متوجه می شویم که ماساژ در تمام ملل و با فرهنگهای مختلف مرسوم بوده و شاید دلیل رواج آن عامه پسند بودن آن نزد تمام مردم باشد و در گذشته مردم بدون اینکه از تأثیرات فیزیولوژیکی و درمانی ماساژ آگاهی داشته باشند ازآن استفاده می کردند، مثلا" ضرب دیدگی ها اولین اقدام آنها تکان دادن و یا مالش عضو صدمه دیده بوده است. در مِیان ملل و اقوامی که در گذشته از ماساژ به شکل وسیع تری استفاده می کردند میتوان ازمصریها، ایرانیان، یونانیان، چینی ها و ژاپنی ها نام برد و همینطور از بین دانشمندان و اطباء قدیمی که از تکنیکهای ماساژ استفاده می کردند می توان به بقراط و ابوعلی سینا اشاره کرد. بقراط به نتایج سودمند مالش و ماساژ در تأمین و بازگرداندن نیروی عضلانی افراد ناتوان تا حدی پی برد و برای درمان بعضی از عوارض مفصلی و عضلانی از این روشها استفاده نمود.امروزه نیز از ماساژ با اهداف مختلف و به شکل وسیع و گسترده ای استفاده می کنند و بویژه در درمان دردهای عضلانی و مفصلی جایگاه ویژه ای را نسبت به سایر روشهای درمانی به خود اختصاص داده است و همچنین در توانبخشی و بازتوانی بیماریهای مختلف به شکل خاصی بکار می رود[۲] در ایران این عمل دلک (دَ ل ک. م عربی)[۳] یا غمز (غَ م ز. م عربی)[۴] به معنای اخصّ آن نامیده می‌شد. ابتدا در دربار شاهان و سپس در حمام‌های شهر دست کم از دوران پسا اسلامی بدین سو رواج داشته. این کار به وسیله روغن‌های گیاهی و خوشبو، به دور از سرما انجام می‌گرفت.[۵] مَثَل مشهور "شیربی یا و دم و اشکم که دید " مولانا در دفتر اول مثنوی و نیز داستان توبه نصوح هر دو با مراجعه به دلاک آغاز شده‌است. در منابع اسلامی برای هر روغنی خواصی قید شده و توصیه‌هایی دربارهٔ ماساژ با آنها صورت گرفته.[۶]

در ذخیره می‌خوانیم در طب قدیم ایران باستان (معروف به طب یونانی) نیز این عمل را موجب جریان یافتن اخلاط چهارگانه آب (بلغم) باد (دم) خاک (سودا) و آتش (صفرا) در خون و درنتیجه به تعادل رسیدن فوری بدن می‌دانستند.

فواید ماساژ[ویرایش]

باعث رفع خستگی و استرس-ایجادآرامش-سبکی جسم-ریلکسیشن-تمدداعصاب-سرعت بخشیدن به جریان خون-سالم سازی بدن-پیشگیری از بسیاری بیماریها-تناسب اندام ،رفع کوفتگی و گرفتکی عضلات و ...

تأثیرات فیزیولوژیکی بر پوست ماساژ در پوست باعث بهترشدن گردش خون و نیز باز شدن مجاری غدد چربی و عروقی شده که این امر در نتیجه کنده شدن بخش قشری پوست صورت می گیرد همچنین سبب بهبود تنفس پوستی و عملکرد تراوش آن می شود، پوست گرم شده و به همین سبب خاصیت الاستیکی و ارتجاعی پوست افزایش یافته و در نتیجه باعث کاهش درد ناشی از کشیدگی پوست هم شده و نهایتا" اینکه کمک به د فع سریعتر مواد زاید متابولیکی و از بین رفتن چسبندگیهای مزمن می شود.

بر سیستم گردش خون

ماساژ باعث کمک به برگشت خون و لنف از اندامها و عضلات به قلب می شود و برای رسیدن به هدف فوق یعنی کمک به برگشت خون باید جهت ماساژ از اندامها بطرف مرکز بدن یا قلب باشد در هنگام انجام دادن ماساژ روی مویرگها و عروق خونی فشار وارد می شود و همین فشار باعث کمک به برگشت مواد و خون از عضلات به سمت قلب می شود و در نتیجه از توقف مواد زاید همراه با خون و لنف جلوگیری بعمل می آید. از طرف دیگر در اثر فشاری که بر روی بافتها وارد می شود بطور رفلکسی مویرگها اتساع پیدا می کنند و مقدار خونی که بین بافتها مبادله می شود افزایش می یابد

بر عضلات ومفاصل

ماساژ باعث بهبود خاصیت ارتجاعی تارهای عضلانی شده، به انقباض عضله کمک می کند و کاهش آتروفی عضلات را بهمراه دارد و باعث افزایش مقدار اکسیژن موجود در عضله شده، همچنین موجب بهبود جریان اکسیداسیون و احیاء و نیز بهبود عملکرد جذب مواد غذایی در فیبرهای عضلانی می شود و نیز موجب تجدید قوای تحلیل رفته ناشی از خستگی عضلات می شود. در مجموع ماساژ در بدست آوردن توان از دست رفته عضلات خسته کمک مؤثری می کند و عضلات را به حالت استراحت بر می گرداند.

همچنین ماساژ باعث بهبود جریان گردش خون مفاصل و بافتهای اطراف آنها شده و موجب تسریع در جذب تراوشات مفصلی (مایع سینویال) گردیده و تقویت کپسول مفصلی و لیگامنتهای مفاصل و نیز بهبود تحرک مفاصل را به همراه دارد.

بر روی درد

شاید یکی از پرکاربردترین فواید ماساژ کاهش درد باشد چون ماساژ از یکطرف با بر طرف نمودن مواد زاید در بافتها موجب کاهش درد و ناراحتی می شود (یعنی در اثر افزایش گردش خون عوارضی مانند کوفتگی عضله را کاهش می دهد) وازطرف دیگرباعث بالا رفتن آستانه درد گیرنده های عصبی می شود زیرا چنانچه حرکات ماساژرا بصورت ملایم شروع کنیم و بتدریج بر شدت حرکات آن اضافه نماییم امکان دارد در نتیجه این عمل، حساسیت گیرندههای درد کاهش یابد و آستانه درد بالا رود.

تأثیرات روحی ماساژ

با توجه به وجود استرسها و هیجانهای ناشی از زندگی روزمره که یک امر طبیعی به شمار می آید، عضلات خسته و سفت می شوند و قرار گرفتن درمحلی ساکت و آرام ودراز کشیدن بر روی تخت راحت و برخورد ملایم و آرام ماساژ، همگی باعث ایجاد آرامش در فرد می شوند. همچنین چنانچه درد و ناراحتی فرد متعاقب حرکات ماساژ بر طرف گردد تأثیر بسیار مهمی از نظر روحی و روانی بجای می گذارد. بررسی ها نشان می دهد ماساژ درمانی در رفع بسیاری از دردها تأثیر دارد. از جمله می تواند برای درمان کمردردهای مزمن بسیار مؤثرتر از سایر روشهای درمانی در طب جایگزین و مکمل باشد. این روش همچنین در سردردهای شدید پس از ضربه های روحی تکاندهنده مؤثرتر از روشهای درمانی رایج است. ماساژ دادن، مغز را به تولید آندروفین تحریک می کند و اعتماد به نفس بیماران را با تشویق آنها برای مقابله مؤثر با درد افزایش می دهد. ماساژ آنچنان لذت بخش است که با هیچ تفریح دیگری قابل مقایسه نیست. انجام ماساژ قبل و بعد از تمرینهای ورزشی خطر صدمات و آسیبهای حین ورزش را کاهش می دهد و بازسازی و احیای عضلات خسته را تسریع می کند. یک ماساژ می تواند فشارهای عصبی و عضلانی را کم و نشاط زندگی را در شما تقویت کند. ماساژ یک روش درمانی است و بسیاری از مشکلات روزمره جسمی و روانی از این طریق تسکین می یابد و التیام می پذیرد. به ماساژ به عنوان یک طب طبیعی و غیر داروئی اعتماد کنید[۷]

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]