سید مرتضی پسندیده

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
مرتضی پسندیده
Pasandideh.jpg
مرتضی پسندیده کنار سید روح‌الله خمینی
شناسنامه
نام کامل سید مرتضی پسندیده
معروف به آیت‌الله پسندیده
زادروز ۱۳ فروردین ۱۲۷۵
زادگاه خمین، ایران
خویشاوندان سرشناس سید روح‌الله خمینی
دین اسلام
اطلاعات سیاسی
سمت وکالت خمینی در امور شرعی
فعالیت‌ها کمک کردن به گرفتن حکم مرجعیت روح‌الله خمینی از مراجع تقلید زمان.

سید مرتضی پسندیده، (۱۳ فروردین ۱۲۷۵ در خمین-۲۲ آبان ۱۳۷۵) برادر بزرگ سید روح‌الله خمینی و روحانی بود.

زندگینامه[ویرایش]

سید مرتضی پسندیده در ۱۳ فروردین ۱۲۷۵ در شهرستان خمین به دنیا آمد. پس از فراگیری دروس مقدماتی در سال ۱۲۸۸ به اصفهان رفت و در آنجا ادبیات، منطق، کلام، فقه، اصول و هیئت و نجوم را آموخت. سپس به خمین بازگشت و حوزهٔ دروس فقه، اصول، کلام منطق و نحو را در آن شهر برپا کرد.

ماجرای انتخاب نام خانوادگی[ویرایش]

سید مصطفی (پدر خمینی و پسندیده) سه پسر و سه دختر داشت. سید مرتضی معروف به آیت‌الله پسندیده، سید نورالدین که از محترمان مقیم تهران بود و سید روح‌الله (خمینی) که آخرین فرزندش بود، و مولوده آغاخانم، فاطمه خانم و آقازاده خانم. سه برادر سه نام خانوادگی مختلف دارند؛ پسندیده، هندی و مصطفوی.

به موجب قانون اولیه ثبت احوال در هر شهر نباید نام خانوادگی اشخاص تکراری می شد.[۱] حسینعلی بنی‌آدم مامور سجل احوال در خمین در سال ۱۳۰۴ به سید مرتضی(برادر بزرگتر) می‌گوید که باید نام فامیل انتخاب کنی و شرط می‌گذارد که نباید در ایران تکرار شده باشد؛ سید مرتضی نام خانوادگی خود و نورالدین را هندی می‌گذارد که برگرفته از نام پدربزرگشان (سیداحمد هندی) بود و نام خانوادگی سید روح‌الله برادر کوچک‌تر را برگرفته از نام پدر(سید مصطفی)، مصطفوی گذاشت؛ با نام فامیل هندی برای سید مرتضی موافقت نشد و از بین پنج یا شش اسم فارسی، آنها نام «پسندیده» را انتخاب کردند.

پیش از انقلاب[ویرایش]

سید روح‌الله خمینی پیش از انقلاب از شاگردان آیت‌الله پسندیده بود. پسندیده از نظر سیاسی نیز فرد فعالی بود و با حکومت رضاشاه مخالفت می‌کرد. در نوجوانی در جنگ جهانی اول با نیروهای انگلیسی مخالفت کرد و در ماجرای کشف حجاب محاکمه شد. در زمان مدرس در مبارزات ملی شدن صنعت نفت همکاری کرد. با اشغال ایران به دست متفقین، به اتهام ممانعت از تامین خوراک قوای متفقین تبعید شد.[نیازمند مدرک معتبر]

بعد از دستگیری سید روح‌الله خمینی پس از قیام ۱۵ خرداد به همراه دیگر مراجع برای اعتراض به تهران آمد. او فردی خطرناک برای حکومت پهلوی شناخته می‌شد و بارها در دادگاه محاکمه شد. سرانجام با مقاومت‌های او حکومت پهلوی تصمیم به تبعید او به خمین را گرفت. چندی بعد بی‌توجه به تبعید، خمین را به مقصد قم ترک کرد و فعالیت‌هایش را ادامه داد تا آنکه به دلیل برپایی مراسم سوگواری در خانهٔ سید روح‌الله خمینی دستگیر و دوباره به خمین تبعید شد. پس از این نیز چندین بار دیگر به دلیل فعالیت‌هایش ضد حکومت پهلوی، محاکمه یا تبعید شد.

در سال ۱۳۵۴ سید روح الله خمینی، سید مرتضی پسندیده را وکیل خود در دریافت وجوهات شرعی قرار داد.[۲]

پس از انقلاب[ویرایش]

سید مرتضی پسندیده پس از پیروزی انقلاب ۱۳۵۷، با صرف نظر از موقعیت علمی و مبارزاتی‌اش، چون گذشته وکالت خمینی را در امور شرعی بر عهده گرفت.

او سرانجام در ۲۲ آبان ۱۳۷۵ درگذشت و در مسجد بالاسری آرامگاه فاطمه معصومه به خاک سپرده شد.

تبار[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. سید نورالدین؛ برادر کمتر معرفی شده امام خمینی (+عکس)
  2. ستارگان حرم، جلد ۱۳، ذیل زندگی نامه سید مرتضی پسندیده

پیوند به بیرون[ویرایش]