سغدیانه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از سغدیانوس)
پرش به ناوبری پرش به جستجو
سغدیانه
دوران۴۲۴ پیش از میلاد (تقریباً هفت ماه)
تاجگذاری۴۲۴ پیش از میلاد
زادگاهایران
درگذشت۴۲۳ پیش از میلاد
محل درگذشتایران
پیش ازداریوش دوم
پس ازخشایارشای دوم
دودمانهخامنشیان
پدراردشیر یکم
مادرآلوگونه

سغدیانه (پارسی باستان: Sogdyậna) از ۴۲۴ تا ۴۲۳ پیش از میلاد شاهنشاه ایران بود. درباره دوران فرمانروایی کوتاه او اطلاعات زیادی در دست نیست و تنها در نوشته‌های مورخ یونانی که در دربار هخامنشی حضور داشته است، یعنی کتزیاس، به او پرداخته شده است. او احتمالا پسر غیر رسمی اردشیر یکم از یک زن بابلی به نام آلوگونه بوده است.[۱]

نام[ویرایش]

نام او در منابع یونانی به شکل سغدیانوس ضبط شده که از واژه سغدیانه در پارسی باستان گرفته شده است. احتمالا سغدیانه لقب این شاهنشاه بوده است.

منبع‌شناسی[ویرایش]

منابع کمی به زندگی او پرداخته‌اند که مهم‌ترین آن‌ها نوشته‌های کتزیاس است.

شاهنشاهی[ویرایش]

باتوجه به اینکه آخرین داده‌‎ موجود که مربوط به دوران اردشیر یکم هخامنشی است، مربوط به ۲۴ دسامبر ۴۲۴ پیش از میلاد است، احتمالا او مدت کوتاهی پس از آن درگذشته است. پس از مرگ وی، هرج و مرج در دربار ایران برقرار شد و دستکم سه تن از پسرانش خودشان را شاهنشاه نامیده‌اند.

نخست خشایارشای دوم، پسر رسمی اردشیر یکم از شهبانوی هخامنشی داماسپیا، خود را شاه خواند. او که پیش از مرگ پدرش به عنوان ولیعهد برگزیده شده بود، تنها در پارس به رسمیت شناخته شد. دوم سغدیانوس بود که تنها عیلامیان او را به عنوان شاهنشاه هخامنشی پذیرفتند و سومین نفر اوخوس بود. اوخوس که از مادری بابلی متولد شده بود، همچنین باخواهر ناتنی هر سه برادر، یعنی پروشات نیز ازدواج کرده بود. قدیمی‌ترین نوشته‌ای که از اوخوس به عنوان داریوش دوم نام برده است، مربوط است به دهم ژانویه ۴۲۳ پیش از میلاد. به نظر می‌رسد که مادها، بابلی‌ها و مصری‌ها او را به عنوان جانشین اردشیر یکم به رسمیت شناخته‌اند.

با این حال، این بحران چندان طولانی نشد. تنها پس از چهل و پنج روز از زمانی که خشایارشای دوم خودش را شاهنشاه نامیده بود، در زمان مستی به دستور سغدیانه کشته شد. احتمالا طرفداران خشایارشا پس از این اتفاق سغدیانه را به عنوان شاهنشاه خود قبول کرده‌اند. شش ماه و پانزده روز بعد، سغدیانه توسط برادر ناتنی‌اش، اوخوس دستگیر شد.

اوخوس که حالا با نام داریوش دوم شناخته میشد، دستور داد تا سغدیانه را به وسیله خفگی در خاکستر اعدام کنند، زیرا او چندی پیش به برادرش وعده داده بود که با شمشیر، سم و گرسنگی کشته نخواهد شد. داریوش دوم تا سال ۴۰۴ پیش از میلاد بر شاهنشاهی ایران حکومت کرد.[۲][۳][۱]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ "Sogdianus of Persia". Wikipedia. 2019-02-23.
  2. Kitto, J (1841). Palestine: the Bible History of the holy land. Clarendon Press. p. 657.
  3. A more detailed profile of Sogdianus
سغدیانه
زادهٔ: ؟؟ درگذشتهٔ: ۴۲۳ پیش از میلاد
پیشین:
خشایارشای دوم
شاهنشاه ایران
۴۲۴ پیش از میلاد – ۴۲۳ پیش از میلاد
پسین:
داریوش دوم
فرعون مصر
۴۲۴ پیش از میلاد – ۴۲۳ پیش از میلاد