دانشگاه کابل

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

پوهنتون یا که در افغانستان غالباً از آن با واژهٔ پشتوی «کابل پوهنتون» یاد می‌شود، نام پوهنتونی است در شهر کابل، افغانستان.

پیشینه[ویرایش]

پوهنتون کابل، به عنوان نخستین نهاد آموزش عالی در افغانستان، در سال ۱۳۱۱ خورشیدی تاسیس شد. در سال ۱۳۱۱ ه‍. ق. / ۱۹۳۱ م. عصر محمد نادرشاه نخستین پایه پوهنتون کابل نهاده شد و پوهنتون طب (علوم پزشکی) کابل تأسیس گردید. پوهنځی مذکور در آن زمان تحت سرپرستی یکی از متخصصین ترکی بنام پرفیسور دکتر رفقی کامل بیگ بود، در سال ۱۳۱۷ ه‍. ق. / ۱۹۳۸ م. (یعنی در عصر محمد ظاهرشاه) پوهنځی حقوق و علوم سیاسی و در تاریخ ۱۳۲۲ ه‍. ق. / ۱۹۴۳ م. پوهنځی سیانس و در سال ۱۳۲۳ ه‍. ق. / ۱۹۴۴ م. پوهنځی ادبیات تأسیس گردید. وجود این پوهنځی ها سبب شد که دولت افغانستان قدم بزرگ‌تری بردارد و بنیاد پوهنتون کابل را بگذارد. بدین قرار، در سال ۱۳۲۵ ه‍. ق. / ۱۹۴۵ م. محفل بزرگی برای تأسیس پوهنتون کابل منعقد شد.

کلاس بیولوژی در پوهنتون کابل، سال‌های ۱۳۳۲ یا۱۳۳۸

پوهنتون کابل دارای پانزده پوهنځی می‌باشد (که در فوق ذکر شد)، کابل بستر خوب فعالیت‌های سیاسی برای احزاب سیاسی بوده و همیشه مورد استفادهٔ سوء قرار گرفته‌است. روی این ملحوظ، پوهنتون کابل در تغییر حکومت‌های پیشین نقش مهمی داشته‌است. در پوهنتون کابل با مخالفت‌های شدید بین فارسی زبان‌ها و پشتو زبان‌ها جریان داشته و در پهلوی این تعصبات، تعصبات مذهبی، سن و سال استادان کهن‌سال و جوان نیز جزو چالش‌های جدید در سر راه نوسازی و شگوفایی پوهنتون کابل است. استادان کهن‌سال بیشتر با جزوه‌های کهنه آراسته بوده در حالی که استادان جوان بیشتر آرزو دارند تا خلا بزرگی که بین فناوری جدید و سیستم کهنه و فرسوده گذشته وجود دارد از بین برده شود. قابل یاد اوریست که پوهنتون کابل در دو بخش روزانه و شبانه به تدریس می‌پردازد.

بازسازی[ویرایش]

بازدید زلمی خلیل زاد و اشرف غنی از دانشگاه کابل, ۲۰۰۵

در ماه ژانویهٔ سال ۲۰۰۴ میلادی این پوهنتون فقط دارای ۲۴ عدد کمپیوتر و یک عدد گوشی ضربان سنج طبی بود، در نتیجه فعالیت دوبارهٔ این پوهنتون با هزینه‌ای معادل ۶۴ میلیون دالر آمریکایی برآورد شده بود. بنا براین به منظور برداشتن گامی در پروسهٔ ترمیم، پوهنتون کابل مشارکتی همراه با چهار پوهنتون خارجی که شامل پوهنتون پردیو و پوهنتون اریزونا از ایالت متحده امریکا هم می‌شد آغاز نمود.

در سال ۲۰۰۷ میلادی کشور ایران، همسایهٔ غربی افغانستان، تعداد ۲۵٬۰۰۰ کتاب را به پوهنتون کابل اهدا نموده و مبلغ ۸۰۰٬۰۰۰ دالر امریکایی نیز برای اهداء به بخش دندانپزشکی این پوهنتون اختصاص داده‌است.

در ماه ژوئیه سال ۲۰۱۰ میلادی، پاکستان همسایهٔ دیگر افغانستان نیز یک پروژهٔ ساختمانی با هزینه‌ای معادل ۱۰ میلیون دالر امریکایی را به منظور بازسازی قسمت هنر پوهنتون کابل بنا نمودند.

بناهای پوهنتون[ویرایش]

مقبره سید جمال‌الدّین افغانی در دانشگاه کابل

نخستین بنای پوهنتون کابل ساختمان دانشکده پزشکی و ملحقات آن است که مدتها قبل از اعمار و تمرکز دانشکده‌ها و اداره پوهنتون در محوطه موجوده بنا شده‌است. متعاقب آن عمارت دانشکده‌های علوم طبیعی و فارمسی (داروسازی) که نزدیک یکدیگر قرار دارند، به آن افزوده شد. تهداب ساختمان اداری و دانشکده‌های پوهنتون در سال ۱۳۲۳ گذاشته شد و در سال ۱۳۴۳ پوهنتون به این ساختمان انتقال یافت. قبل از آن بعضی از دانشکده‌ها به صورت پراکنده و دور از هم دیگر در نقاط مختلف شهر به فاصله‌های بعید از ریاست پوهنتون که گاهی در تعمیر انستیتوت کیمیا واقع پل باغ عمومی‌و گاهی در شهر نو قرار داشت. دانشکده‌ها از خود لیلیه‌های جداگانه داشتند که آن هم در نقاط مختلف شهر پراکنده بود. اعمار و انتقال پوهنتون با تمام موسسات و ادارات مربوط آن به محوطه و تعمیر جدید به پوهنتون روح تازه‌ای بخشید. دانشکده‌ها دور هم جمع شدند. کتابخانه پوهنتون در عمارت موجوده که دارای تالارهای بزرگ و بخشهای مختلف است، مرکزیت حاصل نموده و با سامان و لوازم عصری مجهز ساخته شد. پوهنتون برای انجام فعالیتهای آکادمیک و کلتوری یک ادیتوریم عصری را در مرکز محوطه خود جا داد. همچنان برای اجرای ورزشها و بازیهای دسته جمعی و انفرادی دارای یک جمنازیم نیز گردید. دانشکده‌های پوهنتون کابل از نقاط مختلف شهر کابل دور هم جمع شده بعضی در مجتمع مستقل و بعضاً به صورت مشترک در یک عمارت ولی بزرگ و دو طبقه‌ای جایگزین شدند. پوهنتون حقوق و علوم سیاسی، ادبیات، علوم طبیعی، اقتصاد، شرعیات، تعلیم و تربیه با ریاست و دفاتر مرکزی پوهنتون در تعمیر مرکزی که با ادیتوریم پیوست است، جایگزین شدند. دانشکده مهندسی و دانشکده کشاورزی در عمارت مستقل، مجهز با تمام وسایل تدریس عملی و نظری نقل مکان کرد. تمام دانشجویان در لیلیه عمومی«چهار باله» سه طبقه‌ای که در وسط آن کافه تریا و دفاتر، آشپزخانه با انبارها و ذخیره خانه‌ها قرار دارد، که فضای دوستانه را بین دانشجویان ایجاد کرده‌است. با اعمار و تکمیل بناهای جدید ۹۵ اتاقی در سال ۱۳۶۰، دانشکده‌های ادبیات و علوم بشری، اقتصاد و دانشکده طب کابل در آن مستقر گردید. عمارات جدید یکی به تعقیب دیگر در سال ۱۳۶۱ و اوایل سال ۱۳۶۲، اولی به نام انستیتوت کیمیا، نو ترین و مجهزترین ساختمان دو طبقه‌ای با طراحی خاص دانشگاهی و دیگری به نام اتاق‌های درسی «سه باله» و سه منزله که در آن دانشکده علوم وترنری و دانشکده زمین‌شناسی انتقال یافت، برای استفاده و بهره‌برداری آماده شد.

دانشکده‌ها[ویرایش]

این دانشگاه بر طبق اصول‌نامه‌ای که دارد، دارای دانشکده‌های زیر می‌باشد:

  • دانشکده علوم (ساینس)
  • دانشکده روانشناسی
  • دانشکده زبان و ادبیات
  • دانشکده حقوق و علوم سیاسی
  • دانشکده داروسازی (فارمسی)
  • دانشکده شرعیات (الهیات)
  • دانشکده مهندسی (انجنیری)
  • دانشکده اقتصاد
  • دانشکده ادبیات
  • دانشکده علوم اجتماعی
  • دانشکده زراعت (کشاورزی)
  • دانشکده دامپزشکی (وترنری)
  • دانشکده زمین‌شناسی
  • دانشکده هنرهای زیبا
  • دانشکده علوم کامپیوتر (کامپیوتر ساینس)
  • دانشکده حفظ محیط زیست

علاوه بر این، مؤسسات فرهنگی و مسلکی زیر هم در دایرهٔ پوهنتون کابل موجود است:

پوهنتون کابل دارای شخصیت حقوقی است و نمایندگی آن به عهدهٔ رییس پوهنتون است و از لحاظ اداری و مالی مستقل و مستقیماً نزد وزیر تحصیلات عالی مسئول است.

اساتید پوهنتون کابل[ویرایش]

طوریکه قبلاً ذکر شده پوهنتون کابل سه دهه قبل یکی از معتبرترین پوهنتون دنیا به شمار می‌رفت[نیازمند منبع]، دوره دوم فعالیت این پوهنتون که در حقیقت دروه انتقالی دولت اسلامی افغانستان بعد از طالبان (سال ۲۰۰۲ م) می‌باشد این پوهنتون تلاش دارد که حداقل آن اعتبار از دست رفته قبلی خویش را بدست آورد که این امر فقط با اساتید مجرب و متخصص امکانپذیر خواهند بود. اینک اسامی اساتید که ذکر می‌شود بر اساس درجه (مدرک) انها می‌باشد. فقط کسانیکه دارای مدرک بالاتر از فوق لیسانس(ماستری می‌باشند دراینجا ذکر گردیده‌است.

حمید الله امین ریس دانشگاه در یک سخنرانی
دانشکده مهندسی (انجنیری)[ویرایش]
  1. پوهاند زلمی زاهب
  2. پوهاندعبدالحمید لیان
  3. پوهاند شفیع شریفی
  4. پوهنوال جان آقا عالمی
  5. پوهنوال همایون رسولی
  6. پوهندوی ادریس امیریار
  7. پوهندوی عارف نعیم زاد
  8. پوهندوی قیوم کریم
  9. پوهنمل غلام جیلانی احمدزی
  10. پوهنمل همایون یعقوبی
  11. پوهنمل شاه محمود مهریون
  12. پوهنمل محمد عمر اندر
  13. پوهنمل کاریار
  14. پوهنمل مصطفی اکبری
  15. پوهنمل فریدون الکوزی
  16. پوهنمل بشیر محسن
  17. پوهنمل امین گل حنیف
  18. پوهنمل عبدالمالک نظری
  19. پوهنمل حبیب الرحمن شیرانی
  20. پوهنمل ولی جان حائری
  21. پوهنیار سید مقبول
  22. پوهنیار عاشق الله فریاد
  23. پوهنمل حمایت عزیزی
  24. پوهنیار نوید آرین
  25. پوهنیار جمشید حبیب
  26. پوهنیار فواد عمر
  27. پوهنمل شمس یزدانی
  28. پوهنیار عطا محمد یاری
  29. پوهنیار فهیم مومند
  30. پوهنیار قیوم فکرت
  31. پوهنیار خالد صافی
  32. پوهنیار ساربان مختار
  33. پوهنیار عارف همدم
  34. پوهنیار نجیب الرحمن صبوری
  35. پوهنیار احمد خالد ضرابی
  36. پوهنیار مصطفی ادریس
  37. پوهنیار فایقه حسن
  38. پوهنیار فرید مومند
  39. پوهنیار محمد رضا معلم
  40. پوهیالی احمد رامین صادق
  41. پوهیالی احمد ذکی سرفراز
  42. پوهیالی واعظ
  43. پوهیالی خالد حداد
  44. پوهیالی مسیح الله احمدی
دانشکده اقتصاد[ویرایش]
  1. دکتر حمید الله نور عباد(دانشکده اقتصاد)
  2. دکتر سید محمد تینگار (دانشکده اقتصاد)
  3. دکتر عبدالقیوم عارف (دانشکده اقتصاد)
  4. دکتر نذیر احمد شهیدی (دانشکده اقتصاد)
  5. دکتر عبدالروف گهری (دانشکده اقتصاد)
  6. تاج محمد اکبر (دانشکده اقتصاد)
دانشکده کشاورزی[ویرایش]
  1. دکتر امیرجان سعیدی (دانشکده کشاورزی)
  2. دکتر حسین گل آریوبی (دانشکده کشاورزی)
  3. دکتر عبدالقهار ثمین (دانشکده کشاورزی)
  4. دکتر عبدالوکیل سرحدی (دانشکده کشاورزی)
  5. دکتر غلام محمد بهرام (دانشکده کشاورزی)
  6. دکتر فضل الدین فضل (دانشکده کشاورزی)
  7. پوهاند غلام رسول صمدی (دانشکده کشاورزی)
  8. پوهنمل حامد غثمانخیل (دانشکده کشاورزی)
  9. پوهنمل سخی داد رحیمی (دانشکده کشاورزی)
  10. پوهنمل نور احمد پوپل (دانشکده کشاورزی)
دانشکده زمین‌شناسی[ویرایش]
  1. دکتر عبدالجلیل شگیوال (دانشکده زمین‌شناسی)
  2. پوهاند محمد ظریف تنیوال
  3. پوهندوی سیما نوری
  4. پوهنمل حمیدالله ادینه
  5. پوهاند حمیدالله امین
  6. پوهنیار محمد امین کریمی
  7. پوهنیار میرویس احمد زی
  8. پوهنوال لطف‌الله صافی
  9. پوهاند محمد حسین گرزیوانی
  10. پوهندوی محمد نعیم اقرار
  11. پوهندوی سید بهادر اکبر میر
  12. پوهنمل احمد فواد فقیری
  13. پوهنمل محمدذ علم پیکان
  14. پوهنوال عبدالجلیل شگیوال
  15. پوهنیار شکیب شمال
  16. پوهیالی حفیظ الله رسولی
  17. پوهندوی عبدالغیاث صافی
  18. پوهنمل هدایت الله ارین
  19. پوهنمل رویا قریشی
  20. پوهنمل نسرین فقیری
  21. پوهیالی صدیق الله رشتین
  22. نامزد پوهیالی اسدالله رحمیزی
  23. پوهنمل عبدالصمد غفوری
  24. نامزد پوهیالی غلام حضرت عسکرزاده
  25. نامزد پوهیالی سید امین هاشمی
  26. پوهاند عزیز احمد پنجشیری
  27. نامزد پوهیالی محمد کاظم یوسفی
  28. نامزد پوهیالی محمد داود سیرزاده
  29. نامزد پوهیالی سمیع الله صوفی زاده
  30. نامزد پوهیالی وفا الرحمن
دانشکده حقوق و علوم سیاسی[ویرایش]
  1. پوهاند گلرحمن قاضی (دانشکده حقوق و علوم سیاسی)
  2. پوهاند حفیظ الله دانش (دانشکده حقوق و علوم سیاسی)
  3. پوهندوی اقرار واصل (دانشکده حقوق و علوم سیاسی)
  4. دکتر ودیرصافی (دانشکده حقوق وعلوم سیاسی)
  5. دکتر طاهر هاشمی (دانشکده حقوق و علوم سیاسی)
  6. پوهندوی نصرالله ستانکزی (دانشکده حقوق و علوم سیاسی)
  7. پوهنیار جعفر کوهستانی (دانشکده حقوق و علوم سیاسی)
  8. پوهنمل فیض الله جلال (دانشکده حقوق و علوم سیاسی)
  9. پوهنیار نجیب الله امین (دانشکده حقوق و علوم سیاسی)
  10. پوهنیار نجیب احمد محمود (دانشکده حقوق و علوم سیاسی)
  11. پوهنیار نجیب آقا فهیم (دانشکده حقوق و علوم سیاسی)
  12. پوهنیار شهلا فرید (دانشکده حقوق و علوم سیاسی)
  13. پوهیالی بریالی حکیمی (دانشکده حقوق و علوم سیاسی)
  14. پوهیالی ملیحه حسن (دانشکده حقوق و علوم سیاسی)
  15. دکتر راتب مظفری (دانشکده حقوق و علوم سیاسی)
دانشکده دارو سازی[ویرایش]
  1. دکتر رمضان پاینده (دانشکده داروسازی) فارمسی
  2. دکتر قندآغا نظری (دانشکده داروسازی) فارمسی
  3. دکتر نظیفه فقیریار(دانشکده داروسازی) فارمسی
  4. پوهاند سیفی (دانشکده داروسازی) فارمسی
  5. پوهاند محمد نسیم صدیقی (دانشکده داروسازی) فارمسی
  6. پوهنمل آقا محمد ژکفر (دانشکده داروسازی) فارمسی
  7. پوهندوی محمد حسن فروتن (دانشکده داروسازی) فارمسی
  8. پوهندوی گلالی بابک (دانشکده داروسازی) فارمسی
  9. پوهندوی حاجی محمد نعیمی (دانشکده داروسازی) فارمسی
  10. پوهنمل شیفیق مشال(دانشکده داروسازی) فارمسی
  11. پوهیالی راسخ( دانشکده داروسازی) فارمسی
  12. پوهیالی ویس الدین بدری( دانشکده داروسازی) فارمسی
  13. پوهیالی احمد ضیا نوری( دانشکده داروسازی) فارمسی
  14. پوهیالی احمد جاوید انیب( دانشکده داروسازی) فارمسی
دانشکده ساینس[ویرایش]
  1. دکتر محمدانور غوری (دانشکده علوم) ساینس
  2. دکتر سید قیوم شاه باور (دانشکده علوم) ساینس
  3. دکتر محمد عارف تنیوال (دانشکده علوم) ساینس
  4. دکتر محمد ظفرهمکار (دانشکده علوم) ساینس
  5. دکتر نظرمحمد حلیم (دانشکده علوم) ساینس
  6. دکتر نوراحمد (دانشکدهٔ علوم) ساینس
  7. دکتر عبدالرزاق (دانشکده علوم) ساینس
دانشکده ژورنالیزم (خبرنگاری)[ویرایش]
  1. دکتر محمد هاشم عصمت اللهی (دانشکده خبرنگاری)
  2. پوهنمل عظیم نوربخش (دانشکده خبرنگاری)
  3. پوهندوی جاویده احمدی
  4. وحید غروال
  5. پوهنیار صفیه رحیم
  6. پوهندوی میرعزیز احمد فانوس
  7. پوهندوی عبدالرسول سعید
  8. پوهاند هدایت الله وفا
  9. حامد عبیدی
  10. میرذکی احمدانصاری
  11. شفیق وردک
  12. اجمل رووف
  13. قهار جواد
  14. ذبیع الله حیدری
  15. خاتول صاحبزاده
دانشکده علوم اجتماعی[ویرایش]
  1. دکتر غلام حبیب پنجشیری (دانشکده علوم اجتماعی)
  2. دکتر الفشاه حدران (دانشکده علوم اجتماعی)
  3. دکتر عبدالباقی حصاری (دانشکده علوم اجتماعی)
  4. دکتر عزیز احمد رهمند (دانشکده علوم اجتماعی)
  5. دکتر محمد داود راوش (دانشکده علوم اجتماعی)
  6. دکتر عبدالرسول ولیزاده (دانشکده علوم اجتماعی)
  7. دکتر ناظر حسین افغانیار (دانشکده علوم اجتماعی)
دانشکده وترنری (دام پزشکی)[ویرایش]
  1. دکتر عبدالودود گلستانی (دانشکده دامپزشکی) وترنری
  2. دکتر گل محمد طنین (دانشکده دامپزشکی) وترنری
  3. دکتر غلام حسن زابلی (دانشکده دامپزشکی) وترنری
  4. دکتر نور محمد ایوبی (دانشکده دامپزشکی) وترنری
  5. دکتر غلام محی الدین آرزو (دانشکده دامپزشکی) وترنری
  6. دکتر خیر محمد افضلی (دانشکده دامپزشکی) وترنری
  7. دکتر شعور گل فقیری (دانشکده دامپزشکی) وترنری
  8. دکتر سید شیرشاه سادات (دانشکده دامپزشکی) وترنری
  9. دکتر منیلا صدیقیار (دانشکده دامپزشکی) وترنری
  10. دکتر محمد امین احمدی (دانشکده دامپزشکی) وترنری
  11. دکتر نورالله احمد زی (دانشکده دامپزشکی) وترنری
  12. دکتر جاهد زابلی (دانشکده دامپزشکی) وترنری
  13. دکتر سید ذکریا مبرم (دانشکده دامپزشکی) وترنری
  14. دکتر ریحانه رویان (دانشکده دامپزشکی) وترنری
  15. دکتر اسدالله حامد پیاروخیل (دانشکده دامپزشکی) وترنری
  16. دکتر محمد ظاهر سخا (دانشکده دامپزشکی) وترنری
  17. دکتر عبدالقدیر قدیس (دانشکده دامپزشکی) وترنری
  18. دکتر محمد منیر توفیق (دانشکده دامپزشکی) وترنری
  19. دکتر عبدالرزاق ارشاد (دانشکده دامپزشکی) وترنری
دانشکده شرعیات[ویرایش]
  1. دکتر ایاز نیازی (دانشکده الهیات) شرعیات
  2. دکتر عبدالباری حمیدی (دانشکده الهیات) شرعیات
  3. دکتر عبدالله نورعباد (دانشکده الهیات) شرعیات
  4. دکتر محمدعالم شینواری (دانشکده الهیات) شرعیات
دانشکده زبان و ادبیات[ویرایش]
  1. دکتر عبدالخالق وفایی (دانشکده زبان و ادبیات)
  2. دکتر عبدالقیوم قویم (دانشکده زبان و ادبیات)
  3. دکتر محمد حسین یمین (دانشکده زبان و ادبیات)
  4. دکتر محمد افضل بنوال (دانشکده زبان و ادبیات)
  5. دکتر سید اکرام الدین حصاریان (دانشکده زبان و ادبیات)
  6. دکتر شا ولی‌الله ادیب (دانشکده زبان و ادبیات)
  7. دکتر زرغونه زیور (دانشکده زبان و ادبیات)
  8. دکتر محمد اسلم نسیمی (دانشکده زبان و ادبیات)

دانش‌آموختگان این دانشگاه[ویرایش]

از آغاز فعالیت‌های آموزشی دانشگاه کابل تاکنون همواره افراد شایسته و شخصیت‌های برجسته و چهره‌های پرآوازه‌ای در آن به تحصیل پرداخته‌اند، که چند تنی انها را ذکز می‌نمایم.

منابع[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]