دانشگاه کابل

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

'دانشگاهِ کابل که در [[]] غالباً از آن با گویشِ پشتو «د کابل پوهنتون» یاد می‌شود، بزرگترین و قدیمی‌ترین مؤسسهٔ آموزشِ عالی در افغانستان است.

پیشینه[ویرایش]

دانشگاه کابل، به عنوان نخستین نهاد آموزش عالی در افغانستان، در سال ۱۳۱۱ خورشیدی تاسیس شد. در سال ۱۳۱۱ ه‍. ق. / ۱۹۳۱ م. عصر محمد نادرشاه نخستین پایه دانشگاه کابل نهاده شد و [[دانشگاه طبی کابل/ دانشگاه علوم پزشکی کابل ] تأسیس گردید. دانشکده مذکور در آن زمان تحت سرپرستی دو تن از متخصصین افغانی بنام های پرفیسور دکتر محمد فیس ملکزاده و امین الله طاهری بود، در سال ۱۳۱۷ ه‍. ق. / ۱۹۳۸ م. (یعنی در عصر محمد ظاهرشاه)دانشکده حقوق و علوم سیاسی و در تاریخ ۱۳۲۲ ه‍. ق. / ۱۹۴۳ م. دانشکده سیانس و در سال ۱۳۲۳ ه‍. ق. / ۱۹۴۴ م. دانشکده ادبیات تأسیس گردید. وجود این دانشکده ها سبب شد که دولت افغانستان قدم بزرگ‌تری بردارد و بنیاد دانشکده کابل را بگذارد. بدین قرار، در سال ۱۳۲۵ ه‍. ق. / ۱۹۴۵ م. محفل بزرگی برای تأسیس دانشکده کابل منعقد شد.

کلاس بیولوژی در دانشگاه کابل، سال‌های ۱۳۳۲ یا۱۳۳۸

دانشگاه کابل دارای پانزده دانشکده می‌باشد (که در فوق ذکر شد)، کابل بستر خوب فعالیت‌های سیاسی برای احزاب سیاسی بوده و همیشه مورد استفادهٔ سوء قرار گرفته‌است. روی این ملحوظ، دانشگاه کابل در تغییر حکومت‌های پیشین نقش مهمی داشته‌است. در دانشکاه کابل با مخالفت‌های شدید بین فارسی زبان‌ها و پشتو زبان‌ها جریان داشته و در پهلوی این تعصبات، تعصبات مذهبی، سن و سال استادان کهن‌سال و جوان نیز جزو چالش‌های جدید در سر راه نوسازی و شگوفایی دانشگاه کابل است. استادان کهن‌سال بیشتر با جزوه‌های کهنه آراسته بوده در حالی که استادان جوان بیشتر آرزو دارند تا خلا بزرگی که بین فناوری جدید و سیستم کهنه و فرسوده گذشته وجود دارد از بین برده شود. قابل یاد اوریست که دانشگاه کابل در دو بخش روزانه و شبانه به تدریس می‌پردازد.

بازسازی[ویرایش]

بازدید زلمی خلیل زاد و اشرف غنی از دانشگاه کابل, ۲۰۰۵

در ماه ژانویهٔ سال ۲۰۰۴ میلادی این دانشگاه فقط دارای ۲۴ عدد کامپیوتر و یک عدد گوشی ضربان سنج طبی بود، در نتیجه فعالیت دوبارهٔ این دانشگاه با هزینه‌ای معادل ۶۴ میلیون دالر آمریکایی برآورد شده بود. بنا براین به منظور برداشتن گامی در پروسهٔ ترمیم، دانشگاه کابل مشارکتی همراه با چهار دانشگاه خارجی که شامل دانشگاه پردیو و پوهنتون اریزونا از ایالت متحده امریکا هم می‌شد آغاز نمود.

در سال ۲۰۰۷ میلادی کشور ایران، همسایهٔ غربی افغانستان، تعداد ۲۵٬۰۰۰ کتاب را به دانشگاه کابل اهدا نموده و مبلغ ۸۰۰٬۰۰۰ دالر امریکایی نیز برای اهداء به بخش دندانپزشکی این دانشگاه اختصاص داده‌است.

در ماه ژوئیه سال ۲۰۱۰ میلادی، پاکستان همسایهٔ دیگر افغانستان نیز یک پروژهٔ ساختمانی با هزینه‌ای معادل ۱۰ میلیون دالر امریکایی را به منظور بازسازی قسمت هنر دانشگاه کابل بنا نمودند.

بناهای دانشگاه[ویرایش]

مقبره سید جمال‌الدّین افغانی در دانشگاه کابل

نخستین بنای دانشگاه کابل ساختمان دانشکده پزشکی و ملحقات آن است که مدتها قبل از اعمار و تمرکز دانشکده‌ها و اداره دانشکده در محوطه موجوده بنا شده‌است. متعاقب آن عمارت دانشکده‌های علوم طبیعی و فارمسی (داروسازی) که نزدیک یکدیگر قرار دارند، به آن افزوده شد. تهداب ساختمان اداری و دانشکده‌های دانشگاه در سال ۱۳۲۳ گذاشته شد و در سال ۱۳۴۳ دانشگاه به این ساختمان انتقال یافت. قبل از آن بعضی از دانشکده‌ها به صورت پراکنده و دور از هم دیگر در نقاط مختلف شهر به فاصله‌های بعید از ریاست دانشگاه که گاهی در تعمیر انستیتوت کیمیا واقع پل باغ عمومی‌و گاهی در شهر نو قرار داشت. دانشکده‌ها از خود لیلیه‌های جداگانه داشتند که آن هم در نقاط مختلف شهر پراکنده بود. اعمار و انتقال دانشگاه با تمام موسسات و ادارات مربوط آن به محوطه و تعمیر جدید به دانشگاه روح تازه‌ای بخشید. دانشکده‌ها دور هم جمع شدند. کتابخانه دانشگاه در عمارت موجوده که دارای تالارهای بزرگ و بخشهای مختلف است، مرکزیت حاصل نموده و با سامان و لوازم عصری مجهز ساخته شد. دانشگاه برای انجام فعالیتهای آکادمیک و کلتوری یک ادیتوریم عصری را در مرکز محوطه خود جا داد. همچنان برای اجرای ورزشها و بازیهای دسته جمعی و انفرادی دارای یک جمنازیم نیز گردید. دانشکده‌های دانشگاه کابل از نقاط مختلف شهر کابل دور هم جمع شده بعضی در مجتمع مستقل و بعضاً به صورت مشترک در یک عمارت ولی بزرگ و دو طبقه‌ای جایگزین شدند. دانشگاه حقوق و علوم سیاسی، ادبیات، علوم طبیعی، اقتصاد، شرعیات، تعلیم و تربیه با ریاست و دفاتر مرکزی دانشگاه در تعمیر مرکزی که با ادیتوریم پیوست است، جایگزین شدند. دانشکده مهندسی و دانشکده کشاورزی در عمارت مستقل، مجهز با تمام وسایل تدریس عملی و نظری نقل مکان کرد. تمام دانشجویان در لیلیه عمومی«چهار باله» سه طبقه‌ای که در وسط آن کافه تریا و دفاتر، آشپزخانه با انبارها و ذخیره خانه‌ها قرار دارد، که فضای دوستانه را بین دانشجویان ایجاد کرده‌است. با اعمار و تکمیل بناهای جدید ۹۵ اتاقی در سال ۱۳۶۰، دانشکده‌های ادبیات و علوم بشری، اقتصاد و دانشکده طب کابل در آن مستقر گردید. عمارات جدید یکی به تعقیب دیگر در سال ۱۳۶۱ و اوایل سال ۱۳۶۲، اولی به نام انستیتوت کیمیا، نو ترین و مجهزترین ساختمان دو طبقه‌ای با طراحی خاص دانشگاهی و دیگری به نام اتاق‌های درسی «سه باله» و سه منزله که در آن دانشکده علوم وترنری و دانشکده زمین‌شناسی انتقال یافت، برای استفاده و بهره‌برداری آماده شد.

دانشکده‌ها[ویرایش]

این دانشگاه بر طبق اصول‌نامه‌ای که دارد، دارای دانشکده‌های زیر می‌باشد:

  • دانشکده علوم (ساینس)
  • دانشکده روانشناسی
  • دانشکده زبان و ادبیات
  • دانشکده حقوق و علوم سیاسی
  • دانشکده داروسازی (فارمسی)
  • دانشکده شرعیات (الهیات)
  • دانشکده مهندسی (انجنیری)
  • دانشکده اقتصاد
  • دانشکده ادبیات
  • دانشکده علوم اجتماعی
  • دانشکده زراعت (کشاورزی)
  • دانشکده دامپزشکی (وترنری)
  • دانشکده زمین‌شناسی
  • دانشکده هنرهای زیبا
  • دانشکده علوم کامپیوتر (کامپیوتر ساینس)
  • دانشکده حفظ محیط زیست

علاوه بر این، مؤسسات فرهنگی و مسلکی زیر هم در دایرهٔ پوهنتون کابل موجود است:

دانشگاه کابل دارای شخصیت حقوقی است و نمایندگی آن به عهدهٔ رییس دانشگاه است و از لحاظ اداری و مالی مستقل و مستقیماً نزد وزیر تحصیلات عالی مسئول است.

اساتید دانشگاه کابل[ویرایش]

طوریکه قبلاً ذکر شده دانشگاه کابل سه دهه قبل یکی از معتبرترین دانشگاه دنیا به شمار می‌رفت[نیازمند منبع]، دوره دوم فعالیت این دانشگاه که در حقیقت دروه انتقالی دولت اسلامی افغانستان بعد از طالبان (سال ۲۰۰۲ م) می‌باشد این دانشگاه تلاش دارد که حداقل آن اعتبار از دست رفته قبلی خویش را بدست آورد که این امر فقط با اساتید مجرب و متخصص امکانپذیر خواهند بود. اینک اسامی اساتید که ذکر می‌شود بر اساس درجه (مدرک) انها می‌باشد. فقط کسانیکه دارای مدرک بالاتر از فوق لیسانس(ماستری می‌باشند دراینجا ذکر گردیده‌است.

حمید الله امین ریس دانشگاه در یک سخنرانی


دانش‌آموختگان این دانشگاه[ویرایش]

از آغاز فعالیت‌های آموزشی دانشگاه کابل تاکنون همواره افراد شایسته و شخصیت‌های برجسته و چهره‌های پرآوازه‌ای در آن به تحصیل پرداخته‌اند، که چند تنی انها را ذکز می‌نمایم.

منابع[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]