حزب زحمت‌کشان ملت ایران

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

حزب زحمت‌کشان ملت ایران از احزاب سیاسی ایران بود که حدود سی سال در عرصه تاریخ معاصر ایران فعالیت داشت. شخص اول این تشکیلات مظفر بقایی کرمانی بود.[۱] با تأسیس حزب دموکرات ایران در دههٔ ۱۳۲۰ خورشیدی به رهبری احمد قوام مظفر بقایی به این حزب پیوست و در سال ۱۳۲۶ به عنوان کاندید حزب دمکرات از کرمان به مجلس پانزدهم راه یافت. بنیاد نخستین حزب سازمان نظارت برای آزادی انتخابات بود که در شهریورماه ۱۳۲۸ در حین همه‌پرسی مجلس شانزدهم، برای ایجاد فضایی آزاد برای مردم و ممانعت از تقلب حاکمیت، به رهبری مظفر بقایی کرمانی شروع به کار کرد.[۲] در اسفند ۱۳۲۹ رزم‌آرا به قتل رسید و طرح ملی شدن نفت که بقایی یکی از امضاکنندگان آن بود، تصویب شد.

مظفر بقایی خود را به عنوان یکی از چهره‌های اصلی نهضت ملی شدن نفت مطرح می‌کرد. در این دوران بقایی و خلیل ملکی همکاری نزدیکی را آغاز کردند. او در اواخر اردیبهشت ۱۳۳۰ همراه با خلیل ملکی حزب زحمت‌کشان ملت ایران را تأسیس کرد. بقائی از بنیان گذاران جبهه ملی بود ولی از سال ۱۳۳۱ شروع به مخالفت با دکتر مصدق کرد و تا کودتای ۲۸ مرداد از سرسخت‌ترین مخالفان او بود.

اوایل سال ۱۳۳۲ عملیات دو سازمان ام‌آی۶ و سیا علیه نهضت ملی ایران شدت گرفت. در ۱ اردیبهشت ۱۳۳۲ سرتیپ افشارطوس رئیس شهربانی دولت مصدق، به دست عوامل حزب زحمت‌کشان ملت ایران و فضل‌الله زاهدی ربوده و کشته شد.[۳] هم چنین هواداران او در ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ سرگرد محمود سخایی از افسران شجاع و وطن پرست و رییس وقت شهربانی کرمان را به طرز فجیعی به قتل رساندند.[نیازمند منبع]

در ماجرای کودتای ۲۸ مرداد نیروهای حزب زحمت‌کشان ملت ایران از افرادی بودند که به خانه مصدق حمله بردند.[۴] آنان در عملیات کودتای ۲۸ مرداد نیز نقش فعال داشتند.[۴] سرانجام کودتای ۲۸ مرداد پیروز شد و دولت دکتر مصدق با کمک حزب زحمت‌کشان ملت ایران و دو سازمان خدمات مخفی اطلاعاتی بریتانیا و سیا سرنگون شد. به این دلیل مطبوعات پس از کودتا بقایی را یکی از رهبران قیام ملی (کودتای ۲۸ مرداد) علیه دولت دکتر مصدق معرفی کردند.

منابع[ویرایش]

  1. http://tarikhirani.ir/fa/news/4/bodyView/781/0/حزب.زحمتکشان.ملت.ایران.و.مظفر.بقایی.html
  2. «حزب زحمتکشان ملت ایران». www.encyclopaediaislamica.com، ۲۸ دسامبر. 
  3. نخست وزیران ایران، از مشیرالدوله تا بختیار، دکتر باقر عاقلی، انتشارات جاویدان، صفحه ۷۷۴-۷۷۶
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ Muzaffar Baghai's Dilemma