جابر عناصری

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
جابر عناصری اردبیلی
زمینهٔ کاری دکتری فلسفه، شاهنامه‌پژوه، ایران‌شناس و پدر تعزیه‌شناسی آکادمیک ایران
زادروز ۱۳۲۴
اردبیل
پدر و مادر علی عناصری
مرگ ۲۸ فروردین ۱۳۹۵–۷۱ سال
تهران
ملیت ایرانی
محل زندگی اردبیل، تهران
۲ فرزند (یک پسر و یک دختر)
جایگاه خاکسپاری بهشت زهرا
جابر عناصری (پدر تعزیه دانشگاهی ایران)
تصوير رو جلدي برخي از كتابهاي استاد جابر عناصري.jpg

جابر عَناصِری (۱۰ اردیبهشت ۱۳۲۴ شمسی در اردبیل - ۲۸ فروردین ۱۳۹۵ در تهران) شاهنامه‌پژوه، ایران‌شناس، تعزیه‌شناس ایرانی و دکترای فلسفه از دانشگاه تهران است.

پیشینه[ویرایش]

جابر عناصری در سال ۱۳۲۴ در محله معمار اردبیل به دنیا آمد. پدرش کربلایی علی عناصری از شبیه‌خوانان بود. جابر عناصری تحصیلات مقدماتی را در شهر اردبیل و تحصیلات متوسطه را در دارالفنون تهران با کسب مقام اول در رشته ادبی در میان تمامی دانش آموزان ایران به انجام رساند و سپس وارد دانشگاه تهران شد و تا سطح دکتری فلسفه و علوم تربیتی در ایران و کسب تخصص در مردم شناسی در انگلستان (دانشگاه لندن) به تحصیل ادامه داد.

فعالیت‌های علمی[ویرایش]

عناصری ۴۱ سال در دانشگاه‌های تهران بعنوان استاد به تدریس و تحقیق اشتغال داشت و بیش از چهل کتاب در زمینه فرهنگ ایران به رشته تحریر درآورد. وی صدها دانشجو تربیت کرده‌است و طرف مراکز فرهنگی بخاطر فعالیت‌هایش در عرصه هنر تعزیه و شبیه‌خوانی لوح ویژه «پدر تعزیه» دانشگاهی ایران را دریافت نموده است.

برخی از نقطه نظرات جابر عناصری[ویرایش]

  • «هیچ باغبانی در باغ خود خار پرورش نمی‌دهد.»
  • «مدال خادمی دربار اباعبدالله الحسین (ع) برای استاد از مدالهای رنگین دنیوی با ارزش تر است.»
  • «دانش آموز همانند فرزند برای معلم است. برای اینکه پدر جسم و معلم روح فرزند را پرورش می‌دهد.»
  • «من شاگرد مکتب سیدالشهدا هستم»
  • «به هر چه رسیده ام از عنایت و توجه حضرت عباس (ع) بوده است»
  • «استاد اخلاق بودن برایم مهمتر از استاد درس بودن در دانشگاه است»
  • «اولین استاد اخلاق و اسوه ام مرحوم پدرم علی عناصری بود»
  • «بهترین الگو در طول تحصیلات دانشگاهی‌ام استاد گرانقدرم دکتر محمد معین بوده است»
  • «والایی یک ملت به بزرگی قهرمانانش بستگی دارد»
  • «ملتی نگون‌بخت است که قدر زحمتکشان خود را نشناسد»
  • «الگوی آزاد زیستن و آزادگی را از آقایم حضرت حسین بن علی (ع) آموخته ام»
  • «در زندگی کاری نکردم که بعدها پشیمان شوم». «در عمرم پیرو مولایم علی (ع) بودم»
  • «من که در دانشوری از لطف حیدر لایقم در سپهر نکته سنجی من مَه دانشورم»

۷۰ سال فرهنگی زندگی کردم. ۵۰ سال با فرزندان مردم زندگی کردم. ۱۷۰۰ رساله، ۵۶ کتاب چاپ شده و بیش از ۱۰۰۰ مقاله. سعی کردم کارهایم را به درستی انجام بدهم. در بخشی از وصیت نامه ۳۱ صفحه‌ای وی آمده است: «که مراسمی برگزار نشود. بی نام و نشان دفن شوم. هزینه مراسم را به مؤسسه دارالایتام حضرت علی (ع) تهران پرداخت کنند».

جابر عناصری ۱۳۸۲ شمسی
تصویر جابر عناصری ۱۳۸۲ شمسی

سخنراني‌هاي جابری عناصری[ویرایش]

عناصري از همان دوران تحصيل دانشگاهي در حوزه‌هاي مختلف مردم‌شناسي، آيين‌شناسي و تعزيه‌شناسي پژوهش‌هاي مختلفي انجام مي‌داد و با توجه به اين پژوهش‌ها و تحقيقات به ويژه بعد از اتمام تحصيلات دكترا در دانشگاه لندن، اولين سخنراني عناصري در مورد مردم‌شناسي و تئاتر را در فروردين ماه ۱۳۵۸ شمسي ایراد می‌کند. اين سخنراني در تماشاخانه سنگلج با حضور برخي چهره‌هاي هنري همچون علي نصيريان برگزار شد. اين سخنراني‌ها در ساير مراكز علمي فرهنگي و هنري تا سال‌هاي واپسين زندگي وی ادامه داشت.

برخي از مهم‌ترین سخنرانی‌های وی:

  • سخنراني دهه محرم در ميدان نقش جهان (۱۳۷۳)
  • سخنراني در تالار وزارت كشور به مناسبت بزرگداشت جهان پهلوان تختي (۱۳۸۱)
  • سخنراني هاي متعدد در حوزه هاي هنري مراكز استانها
  • سخنراني در مراسم بزرگداشت محتشم كاشاني در شهر كاشان
  • انجمن هنرهاي نمايشي دانشگاه آزاد اسلامي بوشهر (۱۳۹۱)
  • بزرگداشت فردوسي در فرهنگسراي رويش (۱۳۹۲)
  • جشنواره ميلاد سرخ اردبيل (۱۳۹۲)
اولين مقاله استاد عناصري در مورد مردم شناسي يك دهكده - ۱۳۴۵ شمسي

بزرگداشت مقام جابر عناصری[ویرایش]

اولین آیین نکوداشت جابر عناصری در ۱۴ اردیبهشت ۱۳۹۶ در خانه موزه استاد معین (تهران، محله چهارصد دستگاه) برگزار شد. این مراسم با عنوان "اردیبهشت یادها" به مناسبت سالگرد تولد عناصری و محمد معین و هفته بزرگداشت معلم با سخنرانی‌هایی از خانواده و شاگردان دو استاد همراه بود. همچنین نمایشگاه عکسی از جابر عناصری در محل خانه موزه انجام پذیرفت.

در مردادماه ۹۶، آزمون عملی رشته هنرهای نمایشی دانشگاه تهران با نام و یاد وی و بیان خاطراتی تنی چند از دانشجویان دیروز او و با حضور داوطلبان این رشته در تالار اجتماعات دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران انجام شد.

موضوع سخنراني استاد در مورد اخلاق در شاهنامه فردوسي
موضوع سخنراني استاد در مورد اخلاق در شاهنامه فردوسي

قطعه شعر عارفانه ای از جابر عناصری در مدح حسین بن علی[ویرایش]

جبرئیلا، جبرئیلا،

رفتن در کربلا کار من است

خوردن جام بلا کار من است

می دانی کیستم،

جبرئیلا، من حسینم، من حسینم، من حسین

کربلایی علی عناصری (۱۲۷۰-۱۳۴۷) شمسی


درگذشت[ویرایش]

دستخط و امضاي استاد جابر عناصري.jpg

عناصری که به گفته یکی از دوستان نزدیکش، واپسین سال‌های زندگی را با دل‌شکستگی و عزلت گذرانده بود، ساعت ۹ و۳۰ دقیقه صبح روز ۲۸ فروردین ۱۳۹۵ در سن ۷۱ سالگی بعد از کسالت یک ماهه در منزل شخصی در محله یوسف آباد تهران درگذشت و همان روز در قطعه‌ای عمومی در بهشت زهرا (قطعه ۳۰۲ جدید) به خاک سپرده شد. گفته شده است که وی وصیت کرده بود که آیین دفنش به سادگی برگزار شده و مراسم ختمی برای او گرفته نشود و هزینه‌های مربوطه به مرکزی خیریه اهداء شود.[۱] آئین خاکسپاری وی نیز تنها با حضور ۹ نفری که در وصیت نامهٔ وی نامشان آورده شده، برگزار گردید.

منابع[ویرایش]