پرش به محتوا

ایران در المپیک

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
ایران در
بازی‌های المپیک
شناسه آی‌اوسیIRI
ان‌اوسیکمیته ملی المپیک ایران
وبگاهwww.olympic.ir
پرچم‌دارفهرست پرچم‌داران
مقامات۸۸
مدال‌ها
طلا
۲۷
نقره
۲۹
برنز
۳۲
مجموع
۸۸
حضورهای تابستانی
حضورهای زمستانی

از نخستین حضور رسمی ایران در المپیک در بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۴۸ تا بازی‌های المپیک تابستانی ۲۰۲۴، ورزشکاران ایرانی موفق شدند تا در مجموع ۸۸ مدال برای کشورشان تصاحب کنند. ۲۷ مدال طلا، ۲۹ مدال نقره و ۳۲ مدال برنز حاصل تلاش ۷۰ ورزشکار ایرانی در ۱۹ دوره از بازی‌های تابستانی المپیک می‌باشد.

نخستین حضور یک ایرانی در بازی‌های المپیک، مربوط به دومین المپیک در پاریس می‌باشد. در این دوره، فریدون ملکم در رشته اپه، در قسمت انفرادی به مصاف رقیب خود رفت و با شکست و حذف در همان دور اول به کار خود پایان می‌دهد.

اولین ایرانی که در مسابقات المپیک مدال گرفت جعفر سلماسی بود که در المپیک ۱۹۴۸ لندن در وزن ۶۰ کیلوگرم وزنه‌برداری برنز گرفت. امامعلی حبیبی اولین برنده مدال طلای ایران در المپیک ۱۹۵۶ ملبورن در کشتی آزاد بود.

نخستین زن ایرانی که در مسابقات المپیک مدال گرفت کیمیا علیزاده بود که در المپیک ۲۰۱۶ ریو در وزن ۵۷ کیلوگرم تکواندو برنز گرفت. همچنین وی با کسب این مدال در سن ۱۸ سالگی، عنوان جوان‌ترین مدال‌آور ورزش ایران در تاریخ المپیک‌ها را نیز در اختیار دارد؛ پیش از او ناصر گیوه‌چی در المپیک ۱۹۵۲ هلسینکی، ۱۹ ساله بود که نقره گرفت.[۱]

ایران تا به کنون مجموعاً ۱۹ بار (۲۷ طلا)؛ یک بار در دوران قاجار (سال ۱۹۰۰) و ۸ بار در در دوران پهلوی (۴ طلا) و ۱۰ بار در دوران جمهوری اسلامی (۲۳ طلا) در المپیک شرکت نموده است. گفتنی است المپیک از سال ۱۸۹۶ تا ۲۰۲۰؛ ۲۹ مرتبه اجرا شده است که ایران در دوران قاجار ۶ مرتبه، پهلوی ۳ مرتبه و جمهوری اسلامی ۲ مرتبه در المپیک شرکت ننمود. بعد از انقلاب سال ۱۳۵۷ ایران دو دوره پیاپی المپیک را تحریم کرد.[۲]

تحریم بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۸۰ مسکو از سوی ایران آسان صورت نگرفت. در میان دولتمردان ایران در آن سال‌ها برخی موافق و برخی مخالف حضور ایران در بازی‌های المپیک مسکو بودند. اما نهایتاً مخالفان با این استدلال که شوروی در حال جنگ با کشور اسلامی افغانستان است، مانع از حضور ایران در بازی‌های المپیک مسکو شدند.[۲]

دربارهٔ تحریم بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۸۴ لس‌آنجلس همین بس بود که سید روح‌الله خمینی، ایالات متحده آمریکا را «شیطان بزرگ» خوانده بود.[۲] ضمناً المپیک ۱۹۸۴ توسط شوروی و متحدانش تحریم شده بود.

از لحاظ رتبه ایران در ۱۹ دوره شرکت در بازی‌های تابستانی المپیک؛ المپیک ۲۰۱۲ لندن رتبه ۱۲ جهان؛ المپیک ۱۹۵۶ ملبورن رتبه ۱۴ و سپس المپیک ۱۹۶۸ مکزیکو سیتی رتبه ۱۹؛ به ترتیب بهترین نتیجه ایران بوده است.

از لحاظ مدال آوری فارغ از رتبه‌بندی جهانی نیز المپیک ۲۰۱۲ لندن با ۷ طلا؛ مجموع ۱۳ مدال؛ سپس المپیک ۲۰۲۴ پاریس با ۳ طلا و ۶ نقره؛ مجموع ۱۲ مدال؛ به ترتیب بهترین نتیجه تاریخ المپیک این کشور بوده است.

پرافتخارترین ورزش ایران در بازی‌های المپیک، کشتی (۵۵ مدال) و وزنه‌برداری (۲۰ مدال) است.[۳][۴]

جدول مدال‌های ایران در المپیک

[ویرایش]

المپیک تابستانی

[ویرایش]
عملکرد کاروان ورزشکاران ایران؛ در دوره‌های مختلف المپیک تابستانی
استان‌های ایران بر اساس تعداد ورزشکارانی که مدال طلای المپیک‌های مختلف را کسب کردند. استان مازندران با هشت مدال‌آور طلا بیشترین تعداد را داراست.[۵]
المپیک طلا نقره برنز مجموع رتبه
یونان ۱۸۹۶ آتنشرکت نداشت
فرانسه ۱۹۰۰ پاریس۰۰۰۰
۱۹۰۴–۱۹۳۶شرکت نداشت
بریتانیای کبیر ۱۹۴۸ لندن۰۰۱۱۳۴
فنلاند ۱۹۵۲ هلسینکی۰۳۴۷۳۰
استرالیا ۱۹۵۶ ملبورن۲۲۱۵۱۴
ایتالیا ۱۹۶۰ رم۰۱۳۴۲۷
ژاپن ۱۹۶۴ توکیو۰۰۲۲۳۴
مکزیک ۱۹۶۸ مکزیکوسیتی۲۱۲۵۱۹
آلمان غربی ۱۹۷۲ مونیخ۰۲۱۳۲۸
کانادا ۱۹۷۶ مونترآل۰۱۱۲۳۳
اتحاد جماهیر شوروی ۱۹۸۰ مسکوشرکت نکرد (تحریم کرد)
ایالات متحده آمریکا ۱۹۸۴ لس‌آنجلسدر این دوره ایران نخست نامزد میزبانی المپیک شد اما بعدها شرکت نکرد (تحریم کرد)
کره جنوبی ۱۹۸۸ سئول۰۱۰۱۳۶
اسپانیا ۱۹۹۲ بارسلون۰۱۲۳۴۴
ایالات متحده آمریکا ۱۹۹۶ آتلانتا۱۱۱۳۴۳
استرالیا ۲۰۰۰ سیدنی۳۰۱۴۲۷
یونان ۲۰۰۴ آتن۲۲۲۶۲۹
چین ۲۰۰۸ پکن۱۰۱۲۵۲
بریتانیای کبیر ۲۰۱۲ لندن۷۵۱۱۳۱۲
برزیل ۲۰۱۶ ریو۳۱۴۸۲۵
ژاپن ۲۰۲۰ توکیو۳۲۲۷۲۷
فرانسه ۲۰۲۴ پاریس۳۶۳۱۲۲۱
مجموع۲۷۲۹۳۲۸۸۴۳

مدال‌ها بر پایه ورزش

[ویرایش]
مسابقات 1 طلا 2 نقره 3 برنز مجموع
کشتی۱۳۱۹۲۳۵۵
وزنه‌برداری۹۶۵۲۰
تکواندو۳۳۴۱۰
تیراندازی۱۰۰۱
کاراته۱۰۰۱
دو و میدانی۰۱۰۱
مجموع۲۷۲۹۳۲۸۸

مدال‌ها بر پایه استان محل تولد ورزشکاران

[ویرایش]
استان محل تولد 1 طلا 2 نقره 3 برنز مجموع ورزش‌ها
استان مازندران۸۷۴۱۹ کشتی، وزنه‌برداری
استان تهران۶۱۲۱۳۳۱ کشتی، وزنه‌برداری، دو و میدانی، تکواندو، کاراته
استان اردبیل۳۲۰۵ کشتی و وزنه‌برداری
استان خوزستان۲۱۲۵ کشتی، وزنه‌برداری
استان کرمانشاه۲۱۰۳ وزنه‌برداری، تکواندو
استان فارس۲۰۰۲ کشتی
استان اصفهان۱۱۰۲ وزنه‌برداری، تکواندو
استان خراسان رضوی۱۰۳۴ کشتی
استان ایلام۱۰۰۱ تیراندازی
استان قزوین۰۲۲۴ کشتی، تکواندو
استان همدان۰۲۰۲ کشتی
استان گیلان۰۱۲۳ وزنه‌برداری
استان آذربایجان شرقی۰۰۳۳ کشتی، تکواندو
استان بغداد۰۰۱۱ وزنه‌برداری
استان باکو۰۰۱۱ کشتی
استان البرز۰۰۱۱ تکواندو
مجموع۲۷۲۹۳۲۸۸

ورزشکاران شرکت‌کننده در المپیک

[ویرایش]

المپیک تابستانی

[ویرایش]
رشته ورزشی۱۹۰۰۱۹۴۸۱۹۵۲۱۹۵۶۱۹۶۰۱۹۶۴۱۹۶۸۱۹۷۲۱۹۷۶۱۹۸۸۱۹۹۲۱۹۹۶۲۰۰۰۲۰۰۴۲۰۰۸۲۰۱۲ ۲۰۱۶ ۲۰۲۰ ۲۰۲۴سال‌ها
ورزش‌های آبی، شیرجه ۵۱ ۲
ورزش‌های آبی، شنا ۱۱۱۱۱۱ ۱ ۱۱۹
ورزش‌های آبی، واترپولو ۱۱ ۱
تیر و کمان ۲۲ ۱ ۱۱۵
دو و میدانی ۱۲۱۸۱۳۴۱۲۱۱۲۶۱۰ ۱۰ ۴۲۱۷
بدمینتون ۱ ۱۲
بسکتبال ۱۳۱۲ ۱۲۳
بوکس ۸۶۴۵۵۶۶۴۵۱۳۴ ۱ ۲۱۴
کانو و کایاک ۱۴ ۱ ۱۲۵
دوچرخه‌سواری جاده ۴۴۶۶۴۲۲۳۳ ۳ ۱۱۱۲
دوچرخه‌سواری پیست ۴۲۲۴۲ ۵
سوارکاری ۱ ۱
شمشیربازی ۱۴۲۱۳۱ ۲ ۴۴۸
فوتبال ۱۷۱۹۱۷ ۳
والیبال ۱۲ ۱۲ ۲
ژیمناستیک ۲ ۱۲
جودو ۱۳۷۶۲ ۳ ۶
روئینگ ۲ ۱۳۳
تیراندازی ۳۱۴۴۱۱۱۳ ۵ ۶۴۱۱
تنیس روی میز ۱۱۱۱۲ ۳ ۱ ۳۸
تکواندو ۴۳ ۲۲۳۳ ۴ ۳۴۹
وزنه‌برداری ۵۷۷۷۵۴۳۷۵۶۶۳۶ ۵ ۲۲۱۶
کشتی ۷۸۸۱۲۱۲۹۱۴۱۷۱۵۱۶۱۰۱۱۱۳۱۲۱۳ ۱۲ ۱۱۱۲۱۸
سنگ‌نوردی ۱ ۱
کاراته ۳ ۱
مجموع۱۳۶۲۲۱۷۲۵۶۳۱۴۵۰۸۶۲۷۴۰۱۸۳۵۳۸۵۵۵۴ ۶۳ ۶۶۴۱۱۶۴

المپیک زمستانی

[ویرایش]
رشته ورزشی۱۹۵۶۱۹۶۴۱۹۶۸۱۹۷۲۱۹۷۶۱۹۹۸۲۰۰۲۲۰۰۶۲۰۱۰ ۲۰۱۴ ۲۰۱۸سال‌ها
اسکی آلپاین ۳۴۴۴۴۱۱۱۳ ۳ ۱۱۱
اسکی صحرانوردی ۱۱۱ ۲ ۱۵
مجموع۳۴۴۴۴۱۲۲۴ ۵ ۲۳۵

برندگان مدال طلا

[ویرایش]

کشتی آزاد

[ویرایش]
امامعلی حبیبی، کشتی‌گیر مازندرانی، نخستین فرد ایرانی بود که در المپیک ملبورن به مدال طلا دست یافت.

کشتی فرنگی

[ویرایش]

وزنه‌برداری

[ویرایش]

تکواندو

[ویرایش]
هادی ساعی؛ تکواندوکار ایرانی. او با دو مدال طلا و یک مدال برنز، دارندهٔ عنوان پرافتخارترین ورزشکار ایران در بازی‌های المپیک است.

تیراندازی

[ویرایش]

کاراته

[ویرایش]

برندگان مدال نقره

[ویرایش]

کشتی آزاد

[ویرایش]

کشتی فرنگی

[ویرایش]

وزنه‌برداری

[ویرایش]
محمد نصیری، وزنه‌بردار ۵۶ کیلوگرم، تنها ایرانی است که هر سه مدال طلا، نقره و برنز را در المپیک بدست آورد.

تکواندو

[ویرایش]

دو و میدانی

[ویرایش]

برندگان مدال برنز

[ویرایش]

کشتی آزاد

[ویرایش]

کشتی فرنگی

[ویرایش]

وزنه‌برداری

[ویرایش]

تکواندو

[ویرایش]

ورزشکاران بر پایه مدال

[ویرایش]

ورزشکاران با بیش از یک مدال

[ویرایش]
ورزشکار 1 طلا 2 نقره 3 برنز جمع
هادی ساعی۲۰۱۳
حسین رضازاده۲۰۰۲
غلامرضا تختی۱۲۰۳
حسن یزدانی۱۲۰۳
محمد نصیری۱۱۱۳
کیانوش رستمی۱۱۰۲
کمیل قاسمی۱۱۰۲
رسول خادم۱۰۱۲
قاسم رضایی۱۰۱۲
محمدهادی ساروی۱۰۱۲
عسکری محمدیان۰۲۰۲
محمود نامجوی۰۱۱۲
امیرحسین زارع۰۱۱۲
امیررضا خادم۰۰۲۲

دارندگان یک مدال

[ویرایش]
1 طلا 2 نقره 3 برنز

امامعلی حبیبی
عبدالله موحد
علیرضا دبیر
حسین توکلی
حمید سوریان
امید نوروزی
سعید محمدپور
نواب نصیرشلال
بهداد سلیمی
سهراب مرادی
جواد فروغی
محمدرضا گرایی
سجاد گنج‌زاده
سعید اسماعیلی
آرین سلیمی

ناصر گیوه‌چی
محمدعلی خجسته‌پور
محمدمهدی یعقوبی
پرویز جلایر
رحیم علی‌آبادی
منصور برزگر
عباس جدیدی
مسعود مصطفی جوکار
علیرضا رضایی
سجاد انوشیروانی
احسان حدادی
صادق گودرزی
محمد باقری معتمد
علی داوودی
علیرضا مهمدی
ناهید کیانی
مهران برخورداری
رحمان عموزاد

جعفر سلماسی
محمود ملاقاسمی
جهانبخت توفیق
عبدالله مجتبوی
علی میرزایی
محمدابراهیم سیف‌پور
محمد پذیرایی
اسماعیل علم‌خواه
محمدعلی صنعت‌کاران
ابوطالب طالبی
شمس‌الدین سیدعباسی
ابراهیم جوادی
علیرضا حیدری
یوسف کرمی
مراد محمدی
احسان لشگری
سعید عبدولی
کیمیا علیزاده
امین میرزازاده
مبینا نعمت‌زاده
امیرعلی آذرپیرا

جدول کل افتخار آفرینان ایران در المپیک

[ویرایش]
ورزشکار 1 طلا 2 نقره 3 برنز مجموع
هادی ساعی۲۰۱۳
حسین رضازاده۲۰۰۲
غلامرضا تختی۱۲۰۳
حسن یزدانی۱۲۰۳
محمد نصیری۱۱۱۳
کیانوش رستمی۱۱۰۲
کمیل قاسمی۱۱۰۲
رسول خادم۱۰۱۲
قاسم رضایی۱۰۱۲
محمدهادی ساروی۱۰۱۲
امامعلی حبیبی۱۰۰۱
عبدالله موحد۱۰۰۱
علیرضا دبیر۱۰۰۱
حسین توکلی۱۰۰۱
حمید سوریان۱۰۰۱
امید نوروزی۱۰۰۱
سعید محمدپور۱۰۰۱
بهداد سلیمی۱۰۰۱
سهراب مرادی۱۰۰۱
نواب نصیرشلال۱۰۰۱
جواد فروغی۱۰۰۱
محمدرضا گرایی۱۰۰۱
سجاد گنج‌زاده۱۰۰۱
سعید اسماعیلی۱۰۰۱
آرین سلیمی۱۰۰۱
عسکری محمدیان۰۲۰۲
محمود نامجوی۰۱۱۲
امیرحسین زارع۰۱۱۲
ناصر گیوه‌چی۰۱۰۱
محمدعلی خجسته‌پور۰۱۰۱
محمدمهدی یعقوبی۰۱۰۱
پرویز جلایر۰۱۰۱
رحیم علی‌آبادی۰۱۰۱
منصور برزگر۰۱۰۱
عباس جدیدی۰۱۰۱
مسعود مصطفی جوکار۰۱۰۱
علیرضا رضایی۰۱۰۱
سجاد انوشیروانی۰۱۰۱
احسان حدادی۰۱۰۱
صادق گودرزی۰۱۰۱
محمد باقری معتمد۰۱۰۱
علی داوودی۰۱۰۱
علیرضا مهمدی۰۱۰۱
ناهید کیانی۰۱۰۱
مهران برخورداری۰۱۰۱
رحمان عموزاد۰۱۰۱
امیررضا خادم۰۰۲۲
جعفر سلماسی۰۰۱۱
محمود ملاقاسمی۰۰۱۱
جهانبخت توفیق۰۰۱۱
عبدالله مجتبوی۰۰۱۱
علی میرزایی۰۰۱۱
محمدابراهیم سیف‌پور۰۰۱۱
محمد پذیرایی۰۰۱۱
اسماعیل علم‌خواه۰۰۱۱
محمدعلی صنعت‌کاران۰۰۱۱
ابوطالب طالبی۰۰۱۱
شمس‌الدین سیدعباسی۰۰۱۱
ابراهیم جوادی۰۰۱۱
علیرضا حیدری۰۰۱۱
یوسف کرمی۰۰۱۱
مراد محمدی۰۰۱۱
احسان لشگری۰۰۱۱
محمود ملاقاسمی۰۰۱۱
سعید عبدولی۰۰۱۱
حسن رحیمی۰۰۱۱
کیمیا علیزاده۰۰۱۱
امین میرزازاده۰۰۱۱
مبینا نعمت‌زاده۰۰۱۱
امیرعلی آذرپیرا۰۰۱۱

مدال‌ها بر پایه ورزش

[ویرایش]

درصد مدال‌های المپیک هر ورزش نسبت به کل

  کشتی (۶۲٫۵٪)
  وزنه‌برداری (۲۲٫۷٪)
  تکواندو (۱۱٫۴٪)
  دو و میدانی (۱٫۱٪)
  تیراندازی (۱٫۱٪)
  کاراته (۱٫۱٪)
مسابقات طلا نقره برنز جمع
alt کشتی۱۳۱۹۲۳۵۵
alt وزنه‌برداری۹۶۵۲۰
alt تکواندو۳۳۴۱۰
تیراندازی۱۰۰۱
alt کاراته۱۰۰۱
alt دو و میدانی۰۱۰۱
مجموع۲۷۲۹۳۲۸۸

جستارهای وابسته

[ویرایش]

پانویس

[ویرایش]
  1. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۱ نوامبر ۲۰۰۷. دریافت‌شده در ۹ نوامبر ۲۰۰۷.
  2. 1 2 3 نگاهی به تاریخچه حضور ایران در بازی‌های المپیک (بی‌بی‌سی فارسی)
  3. ایران در بازی‌های المپیک olympic.ir
  4. Islamic Republic Of Iran olympic.org
  5. «استان مازندران پرافتخارترین استان ایران در المپیک است». تابناک مازندران. ۷ مرداد ۱۳۹۸.
  6. نگاهی به تاریخچه حضور ایران در بازی‌های المپیک (بی‌بی‌سی فارسی)
  7. انتظار به سر رسید، ساعی قهرمان شد (بی‌بی‌سی فارسی)
  8. مراد محمدی برنده اولین مدال ایران (بی‌بی‌سی فارسی)

منابع

[ویرایش]
  • «ایران، المپیک و ۴۶ مدال رؤیایی»، مجله خبرورزشی، ش. ویژه‌نامه نوروز ۱۳۸۷، ص. صفحهٔ ۷۲

پیوند به بیرون

[ویرایش]