آغ‌بلاغ (خلخال)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
آقبلاغ کرد
اطلاعات کلی
کشور  ایران
استان اردبیل
شهرستان خلخال
بخش بخش مرکزی
دهستان سنجبد شرقی
نام‌های دیگر آقبلاغ کرد
نام‌های قدیمی خیرخبرستان
مردم
جمعیت ۲۰ نفر (سرشماری ۹۵)
جغرافیای طبیعی
ارتفاع از سطح دریا 2100
اطلاعات روستایی
کد آماری ۰۳۰۸۱۹
وبگاه رسمی www.aghbolaghkord.ir

آقبلاغ کرد نوشته شده توسط محمد ندیری آقبلاغ

موقعیت جغرافیایی روستای اقبلاغ کرد:

روستای اقبلاغ کرد از روستاهای استان اردبیل از توابع دهستان سنجبد شرقی در بخش مرکزی شهرستان خلخال واقع شده است. فاصله این روستا تا خلخال ۱۳کیلومتر و ارتفاع از سطح دریا ۲۱۰۰ متر است.

موقع ریاضی روستا:

روستای اقبلاغ کرد در شمال شهر خلخال در ۴۸ درجه، ۳۰ دقیقه، ۳۹ ثانیه طول جغرافیایی شرقی و ۳۷ درجه، ۴۸ دقیقه، ۳۸ ثانیه عرض جغرافیایی شمالی از نصف النهار گرینویچ قرار گرفته است.

موقع نسبی روستا:

منطقه مورد مطالعه از شمال به روستای کلستان از جنوب به روستای غفور اباد از جنوب شرقی به کالار و از غرب به روستای نواشنق محدود است.

زبان و مذهب:

قومیت اهالی ناحیه اقبلاغ کرد کرد زبان است و با گویش کرمانجی سخن می گویند اما در حال حاضر رواج تکلم به زبان فارسی در میان این منطقه معمول شده است چراکه مهاجرت آنها به شهرهای شمالی کشور از جمله تالش رضوانشهر(هشتپر) و کیاشهر در چند سال اخیر شدت یافته و همچنین وضعیت شغلی آنان( دوره گردی) ایجاب می کند که حداقل ۳ تا ۴ ماه از سال را مهاجرت کنند ، این امر را بیشتر کرده و این آشنایی به حدی در آنها مؤثر بوده که در انتخاب زبان فرزندان خود ، فارسی را به زبان مادری خود (کرمانجی) ترجیح می دهند.از این رو احتمال اینکه در منطقه در چند سال آینده زبان کرمانجی به کلی از بین رفته و به دست فراموشی سپرده شود، خیلی زیاد است. البته این امر در روستاهای بلوکانلو ، مصطفی لو، لنیر، کلستان، مورستان، آقبلاغ دیده می شود ولی این وضعیت در چهارآبادی پیرانلو، چلنبر، اردبیل و همچنین مهاجرت بیش از حد ساکنین آنها به مرکز شهرستان خلخال و دیگر نقاط ترک زبان، زبان ترکی شدید تر است.

لذا نفوذ زبان ترکی در این مناطق به حدی است که تنها بزرگان محل به زبان کردی آشنایی دارند و فقط در مواقع ضروری در معاشرت با دیگر افراد منطقه به آن زبان تکلم می کنند.تمام کرمانج ها خلخال از جمله روستای اقبلاغ کرد، به لحاظ مذهبی تماماً شیعه مذهبند.

اقلیم( آب و هوا):

آب و هوای روستای اقبلاغ کرد به طور کلی از نوع آب و هوای سرد نیمه مرطوب است. ارتفاعات تالش یا باغرو که در شرق منطقه مورد مطالعه قرار دارد ، مانند سدی دریای خزر ( مازندران) از فلات آذربایجان جدا میکند . این ارتفاعات مانع نفوذ رطوبت دریای خزر به داخل منطقه می شود.

میانگین بارندگی سالیانه روستای اقبلاغ کرد ۴۵۵ میلی متر و میانگین دمای سالیانه ۴/۷ درجه سانتی گراد است. لذا دارای تابستانهای معتدل و زمستانهای سرد است.

.

جاذبه های گردشگری روستای اقبلاغ کرد

– کوه شاه عجم: ارتفاع ۳۰۰۹

– چشمه های آب سرد: در مناطق ییلاقی روستا

– مراتع: در منطقه ییلاقی قرار دارد

منابع درآمد روستا:

کشاورزی، باغداری، دامداری، پرورش زنبور عسل، کارگری و گلیم بافی منابع در آمد بخش روستایی را تشکیل داده و باغداری شامل سیب درختی ، گیلاس، گردو، زردآلو، و آلبالو است.

در برخی نواحی روستا اقدام به کشت محدود صیفی جات و حبوبات(عدس) ، گندم و جو، سیب زمینی نموده اند. اما منابع اصلی و درآمد اولیه روستا را دامداری تشکیل می دهد.

در این روستا به دلیل وجود مراتع خوب (ییلاق) و آب فراوان دامداری یکی از مشاغل اصلی ساکنان منطقه به شمار می رود و به طور معمول هریک از ساکنان نقاط کوهپایه به فراخوانی مالی تعدادی دام نظیر: گوسفند، بز و گاو را نگهداری می کنند.

گوسفند، دام غالب منطقه را تشکیل می دهدلذا مردم روستا با فرا رسیدن فصل گرم دام خود را از منطقه قشلاق به منطقه ییلاقی که همرز با منطقه تالش است می برند. علاوه بر دامداری در اغلب منازل ساکنان روستا مرکز نگهداری مرغ، خروس نیز مرسوم است.

نام گذاری دامها در روستای اقبلاغ کرد بر اساس سن دام در گویش کرمانجی(کردی):

۱- پس(pas): گوسفند ماده ( بعد از زایمان) را پس می نامند.

۲- بران(baran): گوسفند نر است

۳- برخک(barxak): علاوه بر گوسفند حامله بره را تا شش ماهگی نیز برخک می گویند

۴- زا(za): گوسفند تازه زا را نامند.

۵- گاورمه(gawarme): از شش ماهگی تا یک سالگی گوسفند ماده را گاورمه می نامند.

۶- برندر(barandar): گوسفند یک ساله را نامند.

۷- هوال جویی( hawal joei): گوسفندی که دوبار زائیده باشد.

۸- دنک زایه( danak zaya): گوسفندی که یک بار زائیده باشد.

آب آشامیدنی روستا: در حال لوله کشی

امکانات روستا:

منطقه مورد نظر دارای برق، مدرسه ثقه السلام، مدسه راهنمایی مصطفی خمینی ، پنج باب مغازه، نانوایی( بربری،) ، مسجد ، مخابرات، ، شورای ده و دهیار می باشد.

مراتع روستای اقبلاغ کرد:

پوشش مراتع روستای اقبلاغ کرد به مانند سایر نقاط کوهستانی خلخال و تالش( هم مرز با مراتع روستا هستند) از نقاط عمده پرورش دام است. چون این مراتع جزء مراتع ییلاقی تابستانی یا مراتع سردسیری است لذا مردم روستا، آنهایی که دامدار هستند در اوایل فصل تابستان به این مناطق کوچ می کنند .

باید خاطر نشان کرد مراتع این روستا به قدری مرغوب و پر علف است که با مرتع کشورهای اروپایی قابل مقایسه می باشد. به طوری که هر سال هزاران نفر را از جاهای مختلف به طرف خود جذب می کند . پوشش گیاهی ناحیه از یونه، شبدر، گل گاوزبان، بلاغ اوتی، گل ختمی، گزنه، آویشن و گل پر و قارچ کوهی و …. می توان نام برد.

بیولوژی حیات وحش در روستای اقبلاغ کرد

روستای اقبلاغ کرد به دلیل دارا بودن اکوسیستم های گوناگون دارای گونه های مختلفی از جانوران و پرندگان می باشد و از این حیث دارای حیات وحش غنی و ارزشمندی است که می توان به گرگ، روباه، خرگوش، گربه وحشی، خرس، گراز، کبک و بلدرچین وحشی و … اشاره نمود.

با تخریب اکوسیستم های طبیعی بویژه نقاط جنگلی که در منطقه ییلاقی کوهستانی روستا قرار دارد شرایط زیستگاهی مطلوب برای بسیاری از جانوران منطقه مورد مطالعه از میان برده شده است.

موقعیت جغرافیایی[ویرایش]

«آق بولاغ کُرد (Āqbolāq-e Kord)از آبادی های دهستان سنجبدشرقی از بخش مرکزی شهرستان خلخال است که در ارتفاع 2084 متری از سطح دریا در 37 درجه و 42 دقیقه و 22 ثانیه عرض شمالی و 48 درجه و 33 دقیقه و 6 ثانیه طول شرقی در فاصله 11 کیلومتری خلخال قرارگرفته است و از سمت شمال به روستاهای کلستان سفلی ، کلستان علیا و حاجی آباد ، از سمت غرب به نواشانق ، از سمت جنوب غرب به غفورآباد از سمت جنوب به دهستان خانندبیل شرقی و از سمت شرق به استان گیلان منتهی می شود.»[۱].

آب وهوا[ویرایش]

«آب وهواي روستاي آق بولاغ کُرد ازنوع آب و هواي سردنيمه مرطوب است. ارتفاعات طالش يا باغرو در شرق دهستان سنجبدشرقی مانند سدي درياي خزر رااز فلات آذربايجان جدا ميكند و مانع از نفوذ رطوبت درياي خزر به داخل منطقه مي شود.ميانگين بارندگي ساليانه روستاي آق بولاغ کُرد 455 ميلي متر و ميانگين دماي ساليانه 4/7 درجه سانتي گراد است. روستاي آق بولاغ در حصاری از ارتفاعات و کوههای بلندی مثل كوه سره ، عجم ، قاراچی قرارگرفته است ، قسمت عمده ای از مناطق كوهستاني روستای آق بولاغ در سمت شمال شرقي و شمال غرب و غرب قرار گرفته است.»[۲].

اکوسیستم وحیات وحش[ویرایش]

«آق بولاغ کُرد به دليل دارا بودن اكوسيستم هاي گوناگون داراي گونه هاي مختلفي از جانوران و پرندگان مي باشد و از اين حيث داراي حيات وحش غني و ارزشمندي است كه مي توان به گرگ، روباه ، خرگوش ، گربه وحشي ، خرس ، گراز ، كبك و بلدرچين وحشي و ... اشاره نمود. با تخريب اكوسيستم هاي طبيعي بويژه نقاط جنگلي كه در منطقه ييلاقي كوهستاني روستا قرار دارد شرايط زيستگاهي مطلوب براي بسياري از جانوران منطقه مورد مطالعه از بین رفته است.»[۳].

وضعیت اقتصادی[ویرایش]

« كشاورزي ، باغداري ، دامداري ، پرورش زنبورعسل ، كارگري و گليم بافي از منابع متعدد درآمد اهالی به شمار می روند اما منبع اصلي و درآمد اوليه روستا از طریق دامداري است. وجود مراتع خوب وسرسبز ييلاقات آق بولاغ و آب فراوان ، دامداري را به يكي از مشاغل اصلي ساكنان آق بولاغ تبدیل کرده است و هريك از ساكنان آن به فراخور حال تعدادي بز و گاو و گوسفندفراهم آورده و به نگهداري آن مشغول است.گوسفند، دام غالب منطقه را تشكيل مي دهد و مردم روستا با فرارسيدن فصل گرما دام خود را به منطقه ييلاقي خود درمجاورت منطقه طالش به نام سلطنه خانی می برند. باغداري شامل تولید محصولات مختلف سردرختی مانند سيب ، گيلاس ، زردآلو ، گردو وآلبالو است. در برخي نواحي روستا اقدام به كشت محدود صيفي جات و حبوبات (عدس) ، گندم ، جو و سيب زميني نموده اند. علاوه بر دامداري در اغلب منازل ساكنان روستا ، نگهداري مرغ وخروس نيز مرسوم است. آق بولاغ کرد درسرشماری عمومی نفوس و مسکن سال 1385 دارای 109 خانوار با 559 نفر جمعیت بود که 267 نفرآن مرد و 292 نفرزن بودند. گرچه تعداد جمعیت آق بولاغ کُرد درسرشماری سال1390 با کمی کاهش به 109خانوار با480 نفر تقلیل می یابد با اینهمه روستا از لحاظ تراكم جمعيت دربين روستاهاي كرمانج نشین سمت شمال خلخال رتبه سوم را بعد از روستاي لنبر و بلوکانلو به خود اختصاص می دهد.»[۴].

نژاد و زبان[ویرایش]

«اهالی روستای آق بولاغ کُرد مانند سایر آبادی های دهستان سنجبدشرقی اصالتا قومیت کردی دارند وتا همین اواخر با گویش کرمانجی تکلم می کردند. تمام كرمانج های خلخال از جمله اهالی روستاي آق بولاغ به لحاظ مذهبي شيعه مذهبند. »[۵].

امکانات معیشتی[ویرایش]

«آق بولاغ کُرد دارای مدارس ابتدایی و راهنمایی ، مسجد ، شورای اسلامی روستا ، روشتایی برق ، شوراي ده و دهیاری ، دفتر مخابراتی ، خانه بهداشت و آب آشامیدنی بهداشتی است. عملیات آسفالت جاده ارتباطی آن که به دلیل فقدان اعتبار مدتها راکد مانده بود در سال 1393با اختصاص 2 میلیارد و300 میلیون ریال انجام گرفت. عملیات گازرسانی به آق بولاغ درسال 1394 آغاز شده وانتظار می رود بابهره برداری ازآن درآینده نزدیکی امکان دسترسی به گازطبیعی برای اهالی این آبادی هم فراهم آید.»[۶].

منابع[ویرایش]

  1. فرهنگ آبادی های خلخال(خورش رستم،شاهرود،بخش مرکزی وحومه) کیانی ، داود. انتشارات محقق اردبیلی . 1394
  2. فرهنگ آبادی های خلخال(خورش رستم،شاهرود،بخش مرکزی وحومه) کیانی ، داود. انتشارات محقق اردبیلی . 1394
  3. فرهنگ آبادی های خلخال(خورش رستم،شاهرود،بخش مرکزی وحومه) کیانی ، داود. انتشارات محقق اردبیلی . 1394
  4. فرهنگ آبادی های خلخال(خورش رستم،شاهرود،بخش مرکزی وحومه) کیانی ، داود. انتشارات محقق اردبیلی . 1394
  5. فرهنگ آبادی های خلخال(خورش رستم،شاهرود،بخش مرکزی وحومه) کیانی ، داود. انتشارات محقق اردبیلی . 1394
  6. فرهنگ آبادی های خلخال(خورش رستم،شاهرود،بخش مرکزی وحومه) کیانی ، داود. انتشارات محقق اردبیلی . 1394