کسر میزان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

در موسیقی میزانها را با عدد کسری به نام کسر میزان (به انگلیسی: Time signature) مشخص می‌کنند.در میزان‌های ساده؛ صورت کسر تعداد ضرب و مخرج کسر، شکل ضرب (نسبت آن به نت گرد) را نشان می‌دهد. (برای نمونه کسر ۲/۴ (۲ روی ۴) یک میزان دوضربی را نشان می‌دهد که هر ضرب آن برابر با یک نت سیاه (1/4 نت گرد) است. نوشتن این عددها بر روی هم نشان از کسری بودنشان نیست و در کشورهای دیگر به صورت دو،چهار،شش و غیره تلفظ می‌شود.[۱]

بسته به اینکه موسیقی یک ریتم ساده را دنبال کند و یا تغییر ضرب‌های مختلفی را داشته باشد، گونه‌های مختلفی از کسر میزان وجود دارد. در موسیقی به طور کلی سه نوع میزان وجود دارد: ساده، ترکیبی و لنگ. در میزان های ساده، کشش هر ضرب، یکی از شکل های ساده ی نت هاست. مانند: سیاه، سفید، چنگ و... در میزان های ترکیبی، کشش هر ضرب، معادل یک نت نقطه دار است. مانند: سیاه نقطه دار یا سفید نقطه دار

انواع کسر میزان[ویرایش]

  • ساده
  • ترکیبی
  • لنگ

کسر میزان ساده: در میزان های ساده، عدد بالایی نمایانگر تعداد ضرب است که می تواند اعداد 2، 3 و یا 4 باشد و عدد پایینی نشان دهنده ی کشش هر ضرب (نسبت به نت گرد) است. مثلا کسر ساده ی 3/8، بیانگر میزان سه ضربی (عدد بالایی) است که هر ضرب آن به اندازه ی کشش نت چنگ (1/8 نت گرد) طول می کشد. بنابراین کسر میزان های 2/2، 2/4، 2/8، 3/2، 3/4، 3/8، 4/2، 4/4 و 4/8 همگی میزان های ساده هستند. دقت شود که عدد پایینی، همگی اعدادی از توان 2 هستند که همین مورد موجب می شود که کشش هر ضرب، یکی از شکل های ساده ی نت ها (سیاه، سفید، چنگ و...) باشد.

کسر میزان ترکیبی: در میزان های ترکیبی، کشش هر ضرب، معادل یک نت نقطه دار است و به همین دلیل هر ضرب را در این میزان ها می توان به 3، 6، 12 و... قسمت مساوی تقسیم کرد. برای یافتن تعداد ضرب های میزان ترکیبی، عدد بالایی را تقسیم بر 3 می کنیم. مثلا در میزان 6/8، یک میزان 2 ضربی است. (تقسیم 6 بر عدد 3). حال باید دید که هر کشش (دیرند) هر ضرب چه قدر است. در میزان های ترکیبی، 3 برابر عدد پایینی برابر است با کشش هر ضرب. یعنی در کسر میزان 6/8، سه برابر 1/8 می شود 3/8. به عبارتی سه نت چنگ (سه تا 1/8 نت گرد) که برابر است با سیاه نقطه دار. پس 6/8 میزانی دو ضربی است هر ضرب آن، معادل یک نت سیاه نقطه دار است. کسر میزان های 6/4، 6/8، 6/16، 9/4، 9/8، 9/16، 12/4، 12/8، 12/16 همگی ترکیبی هستند.

منابع[ویرایش]

  1. پورتراب, مصطفی کمال. تئوری موسیقی. ویرایش 2. نشر چشمه, 1368. 28. ISBN ‎964-6194-27-3.