نواختر

ریشهٔ واژه

نواختر به معنی اختر یا ستاره نوین است و در زبان لاتین نیز نُوا خوانده می‌شود. انگیزهٔ کاربرد این واژه آن است که گذاشتگان می پنداشتند نواختر به راستی زایش یک ستاره است زیرا که این ستارگان ناگهان بیشتر از همیشه درخشان می‌شدند. هر چند امروزه ما می دانیم که که نواختر و ابرنواختر نمودار مرگ یک ستاره اند.

تاریخچه

کهن‌ترین گزارش دیدن یک نواختر به ۱۳۴ سال پیش از زادروز باز می‌گردد و از آن سال تا ۱۹۰۰ زادروزی، ۱۶۰ نواختر دیگر هم دفترینه شده است. با پیشرفت در فناوری نورشناسی و برنامه ریزی پایه‌ای شمار نواخترهای شناسایی شده به دو برابر افزایش پیدا کرده است.

نمایی پنداشتی از یک کوتولهٔ سپید که هیدروژن را از یک همراه بزرگ‌تر می‌کشد

چکیده

زایش یک ستاره ی نو در یک ابر غول آسایی که از گاز و غبار ساخته شده رخ می‌دهد. این ابر با کشش گاز و غبار به درون با نیروی گرانش آغاز به فروپاشی می‌کند و صدها ستاره جوان را بنیاد می نهد. هر ستاره جوان یا پیش ستاره با ساخت انرژی هسته‌ای آغاز به درخشش می‌کند. سپس ستاره میلیاردها سال از سوخت هسته‌ای بهره می‌گیرد و پرتو افشانی می‌کند. ولی سرانجام گازها که به عنوان سوخت واکنش هسته‌ای ستاره عمل می‌کنند، پایان می‌یابد. برآیند اینکه ستاره داغ و داغتر می‌شود، تا جایی که ستاره به یک غول قرمز دگرش می‌یابد. هنگامی که همهٔ سوخت ستاره پایان یافت، ستاره در خود کوچک می‌شود و تبدیل به یک کوتوله سفید می‌گردد که با گذر زمان کم نور و کم نور تر می‌شود. برخی از ستاره‌های بزرگ با چنان سرعتی کاهش حجم می‌یابند که به گونهٔ یک ابرنواختر در می‌آیند و می پکند.

این پدیده در ستارگان کوچک مانند خورشید رخ نمی‌دهد ونکه آن‌ها سرانجام به کوتولهٔ سپید تبدیل می‌شوند و میزان روشنایی نواختران از ابرنواختر‌ها کمتر است. یک نواختر یک پکش هسته‌ای بزرگ است که به خاطر رشد هیدروژن در پوسته یک کوتوله سفید رخ می‌دهد.

همچنین ببینید

• ابرنواختر
• عمر ستارگان
• ستارگان

سرچشمه‌ها

• دانشنامهٔ رشد
• مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Nova»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۲۸ اوت ۲۰۰۷).