چرخه سی‌ان‌او

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

""چرخه پروتون پروتون'که به اشتباه cnoنامیده شده است. یکی از دو واکنش هسته ای است که ستارگان با آن هیدروژن را به هلیم دگرگون می سازنند. چرخه دیگر واکنش زنجیری cno می باشد.

در ستارگان، دوگونه واکنش که مایه دگرگونی هیدروژن به هلیوم و سرانجام آزاد شدن انرژی می شود، وجود دارد:

  1. «پروتون-پروتون یا زنجیره پی-پی» که در ستارگانی با جرم برابر یا کمتر از جرم خورشید نقش مهمی دارند.
  2. «چرخه CNO» که در ابرستارگان با اجرامی به مراتب ‌بیشتر از خورشید از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

چرخه واکنش های هسته ای سبب فرآوری انرژی در ستاره های رشته اصلی که جرمی بیش از ۱/۱ جرم خورشید دارند، می باشد.
این چرخه برای اولین بار بطور مستقل از هم توسط هانس بت و کارل وون در سال ۱۹۳۸ توصیف شده است. در این چرخه همجوشی چهار عدد هسته هیدروژن یا پروتون وتولید یک هسته هلیوم وجود دارد که در دمای بیشتر از ۴ میلیون درجه رخ می دهد.این چرخه به دما بستگی دارد ودر دمای بیش از ۲۰ میلیون درجه عامل اصلی تولید انرژی می باشد. جرم یک هسته هلیوم (۴٫۰۰۲۷ واحد جرم ا تمی ) کمتر از وزن چهار هسته هیدروژن (۴٫۰۳۰۴ واحد جرم اتمی ) است واین تفاوت جرم مطابق رابطه معروف انشتین به انرژی بصورت تابش گاما تبدیل می شود و ذرات نوترینو و پوزیترون نیز تولید می شوند. حضور کربن به شکل کاتالیزور برای انجام واکنش لازم است.درابتدای چرخه کربن -۱۲ مصرف می شود. ولی بعد از چند واکنش دوباره تولید می شود.
ایزوتوپهای کربن, اکسیژن و نیتروژن از موادی هستند که در میانه های چرخه تولیدومصرف می شوند.
چرخه CNO بر خلاف واکنش زنجیری پرتون-پروتون یک چرخه کاتالیزور می باشد.

منابع[ویرایش]

دانشنامه ستاره شناسی