ملالی جویا

برای دیگر کاربردها، ملالی (ابهام‌زدایی) را ببینید.

ملالی جویا

ملالی جویا در حال سخنرانی در استرالیا
شناسنامه
زادروز	۲۶ ثور ۱۳۵۷
زادگاه	ولایت فراه،
اطلاعات سیاسی
سمت	جوانترین عضو پارلمان یا ولسی جرگه افغانستان (تعلیق شده)

ملالی جویا (زاده ۲۶ ثور (اردیبهشت) ۱۳۵۷ ولایت فراه) جوانترین عضو پارلمان یا ولسی جرگه افغانستان است که تعلیق شده است. وی در دسامبر ۲۰۰۳ به عنوان نمایندهٔ ولایت فراه در لویه جرگه قانون اساسی انتخاب گردید و با سخنرانی دو دقیقه‌ای جنجال برانگیز نه تنها در افغانستان بلکه در سرتاسر جهان به شهرت رسید. ملالی جویا را معمولا "شجاع ترین زن افغان" میخوانند و منابعی هم او را معادل انگ سان سو چی (رهبر جنبش دموکراسی در برما) برای افغانستان قرار داده است.

مجله "تایم" به تاریخ ۲۹ اپریل ۲۰۱۰ (۹ ثور/اردیبهشت ۱۳۸۹) ملالی را در لیست ۱۰۰ شخصیت پرنفوذ سال اعلام نمود.

وی مدتی در ایران و پاکستان به عنوان پناهنده زندگی نموده و بعد هم به مثابه فعال در زمینه حقوق زنان و تعلیم و تربیت در داخل و خارج از افغانستان فعالیت نموده‌است.

دیدگاه‌ها

درباره ملالی جویا در منابع گوناگون نظرات گوناگونی ارائه شده‌است. وی از مخالفان کسانی است که آنان را «ناقضین حقوق بشر و عاملان تیره روزی افغانستان» میخواند. مخالفانش نیز نظرات تندی نسبت به او دارند. بی بی سی وی را «مشهورترین زن افغان» نامید و منابع دیگر از جمله یک نشریه افغان در کانادا نظری مثبت از او ارائه می‌دهند.

مخالفت‌ها

او در دسامبر ۲۰۰۳ زمانی که به عنوان نمایندهٔ ولایت فراه در لویه جرگه قانون اساسی انتخاب گردید با سخنرانی دو دقیقه‌ای به شهرت جهانی رسید که طی آن اعتراضش را نسبت به حضور کسانی که آنها را جنگ‌سالاران و بنیادگرایان خواند اعلام داشته گفت: «به نظر من اینها باید محاکمه بین‌المللی و ملی شوند، اینها را اگر مردم ما ببخشند، مردم پا برهنه افغان، هرگز تاریخ نمی‌بخشد. اینها ثبت تاریخ کشور ما هستند....». اظهارات وی موجب اعتراض دیگر نمایندگان شده و آن را توهین به مجاهدین قلمداد نمودند. بعلت تهدید به مرگ شدنش در روزهای لویه جرگه سازمان ملل متحد مسئولیت محافظتش را به عهده گرفت. درین مجلس صبغت‌اله مجددی وی را «ملحد» و «کمونیست» خواند و خواهان اخراجش از مجلس گردیده از وی خواست که از سخنانش طلب پوزش کند اما وی نپذیرفت و بعداً طی مصاحبه‌هایش گفت که «از آنچه گفته‌ام هرگز توبه نخواهم کرد». سخنرانی‌های بعدی او در مجلس نیز جنجالی قلمداد می‌شوند.

سخنرانی جویا در تاریخ ۷ مه ۲۰۰۶ در مجلس افغانستان.

بعد از لویه جرگه

وی خود را برای انتخابات پارلمانی کاندید نمود و در بین زنان فراه بیشترین رای را آورد [۲] و اکنون نماینده این ولایت در مجلس شورای ملی (ولسی جرگه) می‌باشد. در آنجا نیز تا کنون بارها به سخنان گذشته اش تاکید نموده‌است. وی بارها اعلام داشته که علت اصلی فاجعه افغانستان در وجود کسانی که وی آنان را «جنگ سالار» و «بنیادگرا» میخواند می‌باشد و در سخنانش در پارلمان نیز درین مورد به تاکید سخن رانده‌است تا جایی که به تاریخ ۷ می‌۲۰۰۶ بخاطر اظهار نظرات تندش مورد حمله فزیکی تعدادی از وکیلان پارلمان قرار گرفت و مجلس به هم خورد. [۳]

روزنامه «واشنگتن پست» تحت عنوان «صدای افغانی که ترس و وحشت خاموشش نخواهد کرد» در موردش نوشت: «راست کاری جویا درین است که از نگاه او به جنگ سالاران نباید اجازه داده شود که خود را در زیر نقاب دموکراسی پنهان نموده و به کرسی‌های خود بچسپند و به قیمت مردم غریب و پابرهنه و بینوا به دنبال منافع زیان آور خود باشند.» [۴]

به تاریخ ۸ اکتوبر ۲۰۰۶ وی مقبره استاد اولمیر هنرمندافغانی را به مصارف (هزینه‌های) شخصی خود [۵] تعمیر نموده طی مراسمی افتتاح نمود. [۶]

به تاریخ ۳۱ جنوری ۲۰۰۷ به تعقیب تصویب طرح «مصالحه ملی» در پارلمان که بر اساس آن تمامی متهمین جنایات جنگی طی دو دهه اخیر از تعقیب قانونی معافیت حاصل می‌نمایند، جویا جلسات پارلمان را تحریم نمود و با اعتراض شدید آنرا «خیانت ملی» خواند. [۷]

تعلیق از پارلمان

به تاریخ ۲۱ می‌۲۰۰۷ پارلمان افغانستان با اکثریت آرا عضویت ملالی جویا را برای سه سال به حالت تعلیق درآورده به جرم اهانت به پارلمان که آنرا طی مصاحبه‌ای بدتر از «طویله» و به جز چند تن محدود جولانگه اژدرها خوانده بود به محکمه راجع ساخته ممنوع‌الخروج اعلام نمود. [۸]

به تاریخ ششم اکتوبر ۲۰۰۸ جایزه شهامت آنا پولیتکو فسکایا در لندن به ملالی جویا تقدیم شد.[۱]

ملالی جویا در حال سخنرانی برای جمعی از دختران مکتبی در ولایت فراه در غرب افغانستان.

به تعقیب تعلیق جویا، موج وسیعی‌ای از مخالفت با این تصمیم پارلمان در داخل و خارج از افغانستان آغاز گردید. سازمان دیده بان حقوق بشر ملالی جویا را «یک مدافع سرسخت حقوق بشر و صدای بلندی برای زنان افغان» خواند که نباید از پارلمان اخراج شود. [۹]

جک لیتون، رهبر حزب دموکراتیک جدید کانادا طی اعلامیه‌ای اظهار داشت: «در حالیکه بی‌عدالتی تا این حد در پارلمان به اصطلاح دموکراتیک افغانستان بیداد می‌کند، کانادا نمی‌تواند و نباید خاموش بماند. من از صدراعظم هرپر میخواهم که این مسئله را با آقای کرزی در میان گذارد.» [۱۰]

ایو انسلر Eve Ensler رهبر V-Day و هنرپیشه و نویسنده مشهور آمریکا می‌نویسد: «در سن بیست و هشت سالگی، ملالی جویا با سخن گفتن در برابر جنگسالاران و ستم‌پیشگان، خودش را وقف مردمش نموده‌است. وی جانش را به خطر انداخته تا بتواند از زنان و مردان خاموش کشورش دفاع نماید. حال ما فرصت یافته‌ایم تا او را بخاطر احساسات و قربانی دادن‌هایش مورد حمایت قرار داده با همبستگی با وی خواهان لغو تعلیق عضویت و تضمین امنیتش گردیم.» [۱۱]

در کنفرانس مطبوعاتی به تاریخ ۲۱ می‌۲۰۰۷ جویا اظهار داشت: [۱۲]

«قبل از محاکمه من، باید این جنایتکاران وناقضین حقوق بشر محاکمه شوند و من از تهدید و زورگویی آنها هراس ندارم. من سه سال پیش، اقامه دعوا علیه محاکمه جنایتکاران را مطرح کردم واگر امروز مرا اخراج کردند بدان سبب که اکثریت را تشکیل می‌دادند و می‌توانستند.»

جویا همچنان شورای ملی را خانه ملت نه بلکه تجمع جنایتکاران و ناقضین حقوق بشر خوانده گفت: «این خانه ملت نیست و نمایندگی از مردم نمی‌کند واین توهین به مردم ماست که جنایتکاران در این جا جمع شده‌اند.» [۱۳]

به تعقیب تعلیق عضویت وی در چندین شهر افغانستان از جمله فراه، جلال آباد، کابل، تخار، هرات و بغلان هزاران تن دست به تظاهرات زده نسبت به اخراج وی اعتراض نموده‌اند. [۱۴] [۱۵] [۱۶] [۱۷] [۱۸] [۱۹]

در اولین سفر خارج کشور بعد از تعلیق عضویت، ملالی جویا به تاریخ ‍۱۴ جون ۲۰۰۷ وارد نیویارک شد تا در جشنواره فلم‌های مستند دیده بان حقوق بشر شرکت جوید جایی که قرار است فلم «دشمنان خوشبختی» نیز به نمایش درآید. [۲۰]

به تاریخ ۱۷ سپتامبر ۲۰۰۸ وکیل مدافع ملالی جویا طی نشست خبری در کابل ادعا نمود که دوسیه وی را پارلمان افغانستان میخواهد به تعویق اندازد و از سه ما بدینسو حاضر به پاسخ دهی به مکتوب محاکمه نیست. [۲۱]

به تاریخ هفتم اکتوبر ۲۰۰۸ شش تن از زنان دارنده جایزه صلح نوبل طی اعلامیه مشترکی حمایت شانرا از ملالی جویا ابراز نموده نوشتند: «جویا به نمایندگی از زنان افغانستان و علیه عملیات نظامی تحت رهبری ناتو در افغانستان همچنان سخن می‌گوید. ما شهامت او را تحسین می‌کنیم و خواهان بازگشت وی به پارلمان افغانستان هستیم. همانند خواهر ما آن سان سوچی در برما، ملالی جویا مدلی برای زنان در همه جاست که خواهان یک دنیای عادلانه اند.» [۲۲]

در ماه اکتوبر و نوامبر ۲۰۰۹ ملالی جویا برای معرفی کتابش "زنی در بین جنگسالاران" به امریکا و کانادا سفر کرد و در گردهمایی‌های فراوانی سخنرانی کرد و در کنار معرفی کتابش سیاست‌های دولت امریکا و غرب را در افغانستان مورد انتقاد شدید قرار داد و خواهان بیرون شدن تمامی نیروهای خارجی از افغانستان گردید.

نوآم چامسکی، پروفیسور امریکایی منتقد دولت امریکا، طی مقاله‌ای منتشره در "نیویارک تایمز" به تاریخ پنجم نوامبر ۲۰۰۹ در انتقاد از اعطای جایزه صلح نوبل به باراک اوباما ملالی جویا را "شایسته ترین کاندید" برای این جایزه خواند.

روزنامه "نیو استیتسمن" انگلستان، به تاریخ ۲۴ نوامبر ۲۰۰۹ در لیست "۵۰ شخصیت برتر امروز که برای خوب یا بد شان قابل اهمیت اند"، ملالی جویا را "معادل انگ سان سو چی برای افغانستان" خوانده در مقام ششم قرار داده است. این لیست با باراک اوباما شروع میشود.

در مارچ ۲۰۱۱ ملالی برای معرفی چاپ جدید کتابش قرار بود به سفری سه هفته‌ای به امریکا برود اما مقامات امریکایی از دادن ویزه به او ابا ورزیدند. [۲۳] رد ویزه وی باعث شد که کارزار وسیعی از جانب هواداران وی در امریکا راه بیافتد که دهها سازمان مدافع حقوق بشر و ضد جنگ افغانستان فعالانه در آن سهم گرفتند. [۲۴][۲۵][۲۶][۲۷][۲۸] تعدادی آنرا "ممنوعیت ایدئولوژیک" نامیدند [۲۹] و استدلال کردند که جویا به خاطر مواضع قاطعش علیه جنگ امریکا و افشای آن از ورود به امریکا ممنوع گردیده است. از جمله چند تن از سناتور ها و اعضای گانگرس امریکا نیزطی نامه‌ای به وزارت خارجه امریکا به این قضیه اعتراض نمودند. [۳۰]. اعتراضات گسترده و فشار های پی در پی بر دولت امریکا باعث شد که وزارت خارجه امریکا تجدید نظر نموده به وی ویزه صادر نماید. [۳۱]

به تاریخ بیست و پنجم مارچ ۲۰۱۱ وی موفق شد که در برنامه‌ی مشترک با پروفیسور نوآم چامسکی در شهر بوستون امریکا شرکت نماید. درین برنامه بیش از یکهزار و دوصد تن شرکت داشتند و بزرگترین برنامه ضدجنگ امریکا درین شهر از آغاز جنگ در افغانستان خوانده شده است. ملالی جویا و نوآم چامسکی هردو شدیدا سیاست های امریکا در افغانستان را مورد انتقاد قرار دادند. [۳۲] [۳۳]

جوایز افتخاری

ملالی جویا لحظاتی بعد از دریافت جایزه «گل طلایی» در شهر فلورانس ایتالیا به تاریخ ۲۳ جولای ۲۰۰۷

• جایزه «ملالی میوند» از سوی "اتحادیه فرهنگی افغانهای مقیم اروپاً [۳۴]
• در دسامبر سال ۲۰۰۴ از میان ۵۴ زن کاندید شده از سراسر جهان، ملالی جویا برنده جایزهٔ بین‌المللی زن سال ۲۰۰۴ ایتالیا شد. [۳۵]
• وی کاندید جایزه نوبل در میان ۱۰۰۰ زن در سال ۲۰۰۵ بود. [۳۶]
• تقدیرنامه‌ای افتخاری به تاریخ ۱۵ مارچ ۲۰۰۶ از سوی آقای Tom Bates شاروال (شهردار) شهر برکلی آمریکا، در زمینه حقوق بشر. [۳۷]
• به تاریخ ۱۸ می‌۲۰۰۶، «بنیاد یادبود از ۱۸ می» در کوریای (کره) جنوبی، جایزه سالانه‌اش به نام «جایزه گوانگجو برای حقوق بشر» را به وی اهدا نمود. [۳۸]
• جایزه سالانه «زن صلح» در اوایل اگست ۲۰۰۶ از سوی سازمان آمریکایی بنیاد نیروی صلح زنان (Women’s Peacepower Foundation)
• به تاریخ ۱۶ جنوری ۲۰۰۷ «فورم اقتصادی جهان» (World Economic Forum) ملالی جویا را در بین ۲۵۰ تن از رهبران جوان جهان در سال ۲۰۰۷ معرفی نمود. [۳۹]
• به تاریخ ۲۳ جولای ۲۰۰۷ طی مراسمی در شهر فلورانس مرکز ایالت تسکنی ایتالیا، جایزه سال۲۰۰۷ Giglio d'Oro (گل طلایی) به ملالی جویا اعطا گردید. [۴۰] [۴۱]
• به تاریخ ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۷ پارلمان اروپا جویا را در کنار چهار تن دیگر که کاندید جایزه سالانه حقوق بشر سخاروف هستند اعلام کرد. [۴۲]
• نوامبر ۲۰۰۷، چهاردهمین جایزه فرشته جهان از جانب فستیوال فرشته‌ها در کالیفرنیای امریکا.

به تاریخ ۲۱ اکتوبر ۲۰۰۸ فرماندار ایالت تسکنی ایتالیا طی مراسمی در شهر فلورانس مدال طلایی سالانه آن شهر را به ملالی جویا اهدا کرد.

• به تاریخ ۶ اکتوبر ۲۰۰۷ در شهر ویریجوی ایتالیا جایزه سالانه Mare Nostrum به ملالی جویا اهدا گردید.

• به تاریخ ۹ اکتوبر ۲۰۰۷ سه کمون شهرهای Supino و Arezzo و Montevarchi در ایتالیا حقوق شهروندی افتخاری را به ملالی جویا اهدا نمودند. [۴۳]

• به تاریخ یازدهم فبروری ۲۰۰۸«سینما برای صلح» طی مراسمی در محل تاریخی «کانزرت هاوس» برلین ـ آلمان «جایزه بین‌المللی فلم حقوق بشر» سال ۲۰۰۸ را به ملالی جویا اهدا نمود. [۴۴]

• به تاریخ ششم اکتوبر ۲۰۰۸ جایزه شهامت آنا پولیتکو فسکایا در لندن به ملالی جویا تقدیم شد.[۴۵]

• به تاریخ ۲۱ اکتوبر ۲۰۰۸ فرماندار ایالت تسکنی ایتالیا طی مراسمی در شهر فلورانس مدال طلایی سالانه آن شهر را به ملالی جویا اهدا کرد. [۴۶]

• به تاریخ ۲۸ مارچ (مارس) ۲۰۰۹ جایزه بین‌المللی ضد تبعیض ۲۰۰۹ از جانب نهاد غیردولتی هالندی به نام "وحدت نیروست" در شهر روتردام هالند به جویا تفویض گردید. [۴۷]

• ۸ نوامبر ۲۰۰۹، باربارا لی، عضو گانگرس امریکا یک تقدیرنامه افتخاری به ملالی جویا تقدیم نمود. [۴۸]

• مجله "تایم" به تاریخ ۲۹ اپریل ۲۰۱۰ ملالی را در لیست ۱۰۰ شخصیت پرنفوذ سال اعلام نمود.

• به تاریخ هشتم مارچ ۲۰۱۱ روزنامه "گاردین" انگلستان ملالی جویا را در جمله صد زن فعال جهان برشمرد.

کتاب بیوگرافی

جلد چاپ آسترالیایی کتاب ملالی جویا

ملالی جویا به کمک نویسنده ضد جنگ کانادایی به نام دریک اوکیفی، کتاب بیوگرافی‌اش را تحت عنوان "زنی در بین جنگسالاران: داستان فوق‌العاده زنی که جرئت کرد صدایش را بلند کند" به زبان انگلیسی انتشار داده است. [۴۹]

این کتاب در ماه جولای ۲۰۰۹ بوسیله دو ناشر جداگانه در انگلستان [۵۰] و آسترالیا [۵۱] تحت عنوان "بلند کردن صدایم" منتشر شد اما چاپ امریکایی و کانادایی آن تحت عنوان "زنی در بین جنگسالاران" در ماه اکتبر از چاپ برآمد. این کتاب همزمان به زبان آلمانی [۵۲] و نروژی [۵۳] نیز انتشار یافته و قرار است به چندین زبان دیگر هم انتشار یابد.

دراین کتاب وی زندگیش را از کودکی تا اکنون بیان داشته و در کنار آن به تشریح اوضاع سیاسی افغانستان طی سه دهه اخیر پرداخته و چهره‌های معروف سیاسی و نظامی در کشور را نیز با تذکر گذشته شان مورد انتقاد تند قرار داده است. وی درین کتاب حمله نظامی به امریکا و ناتو به افغانستان را "اشغال" خوانده و خواهان اخراج فوری تمامی نیروهای خارجی از افغانستان گردیده است. ملالی جویا جریان رفتنش به لویه جرگه و پارلمان را با جزئیات تشریح میدهد و به شرح اوضاعی میپردازد که او را به بلند کردن صدایش در این دو نهاد ترغیب کرد.

Kirkus Reviews در باره این کتاب مینگارد: "زندگینامه ترسناک و حیاتی که حقایق پنهان در باره افغانستان را آشکار میسازد و مستقیما خط مشی گمراه کننده امریکا را هدف قرار میدهد" [۵۴]

مقالاتی درباره جویا در مطبوعات دنیا

• An Afghan Politician Pushes for a Comeback, By Caroline Brothers, New York Times, March 15, 2010

• 'Bravest woman in Afghanistan' spearheads anti-war movement, By Peter Goodspeed, National Post, November 21, 2009
• Book Review: “Raising My Voice” by Malalai Joya, By Mike, ServeThePeople Blog, September 21, 2009
• Raising My Voice: The Extraordinary Story of the Afghan Woman Who Dares to Speak Out by Malalai Joya, By Christina Lamb, published in The Sunday Times, July 13, 2009
• Book review: Raising My Voice, Malalai Joya, By Greg Ellott, The Independent Weekly, Aug.14, 2009
• Bearing Witness: The Afghan Tragedy, By Malalai Joya - The Nation Magazine, October 7, 2008
• Afghan MP receives courage award - Channel 4 (UK), October 6, 2008
• The Bravest Woman In Afghanistan - Democracy Now Radio/TV, June ۱۹, ۲۰۰۷
• Joya: «National unity cannot be achieved through forgiving national traitors» - The Independent, February ۵, ۲۰۰۷
• Afghan Leader Warns of Another ۹/۱۱ - NewsMax.com , Oct. ۲۷, ۲۰۰۶
• Malalai Joya Breaks the Fear Barrier in Ottawa - The Canadian Dimension , Sep.۱۵, ۲۰۰۶
• Afghan MP says she will not be silenced - by Tom Coghlan, BBC News, Jan ۲۷, ۲۰۰۶
• Afghan Legislator, Malalai Joya - Radio Free Europe/Radio Liberty, Dec ۲۹, ۲۰۰۵
• Malalai Joya: Confronting Afghan warlords - The Peninsula (Qatar's Daily) , Nov ۲۴, ۲۰۰۵
• Profile: Malalai Joya - BBC News, Nov ۱۲, ۲۰۰۵
• The Woman Who Defies Warlords - World Pulse Magazine, ۲۰۰۵
• Malalai Joya is part of modern Afghan history - Agence-France Presse, Oct ۲۴, ۲۰۰۵
• Female foe of warlords faces them in Afghan assembly - Reuters, Oct ۶, ۲۰۰۵
• The women of Afghanistan find a leader - New Statesman, Sept ۱۹, ۲۰۰۵
• Malalai Joya Discusses Continuing Violence and Upcoming Elections in Afghanistan - Democracy Now, Sept ۱۳, ۲۰۰۴
• A populist hero emerges from under the rule of the gun - The Globe and Mail, July ۲۷, ۲۰۰۴
• Joya Speech Breaks Wall of Silence - Institute for War and Peace Reporting, Dec ۲۲, ۲۰۰۳
• Delegate lashes out at Afghan council - Associated Press, Dec ۱۷, ۲۰۰۳
• An Afghan Voice That Fear Won't Silence - By Nora Boustany, The Washington Post, March ۱۷, ۲۰۰۶

پیوندهای بیرونی

مجموعه‌ای از گفتاوردهای مربوط به ملالی جویا در ویکی‌گفتاورد موجود است.

• کمیته دفاع از ملالی جویا

• صفحه ملالی جویا در فیس بوک

• ملالی جویا، زن شجاع افغان سخن میگوید، گزارش امان پیمان از سخنرانی ملالی جویا در کانادا، ۱۵ نوامبر ۲۰۰۹

• «ملالی جویا، اسطوره‌ی شجاعت روزگار ما»، مجموعه‌ای از مقالات در مورد ملالی جویا، به کوشش اعظم سیستانی

• در معرفی "ملالی جویا"!، هفته نامه "شهرگان"، ۱۳ نوامبر ۲۰۰۹

• مصاحبه با ملالی جویا (روشنگری، ۱۵ شهریور ۱۳۸۷

• متن سخنرانی ملالی جویا در مجلس حزب دموکراتیک جدید کانادا

• مصاحبه ملالی جویا با مجله نیوز مکس

• ملالی جویا، قهرمان ساختهٔ دست آی اس آی

• ملالی قهرمان کجا... !؟ و ملالی جویا کجا... !؟ (هفته نامه پیام مجاهد)

• «دشمنان شادی»، فلم مستندی از زندگی ملالی جویا ساخته فلمساز دانمارکی

• فلم سخنرانی

• ملالی جویا درد مشترک ماست، بیائید فریاد بکشیم!

• همه با هم از دختر افغانستان، ملالی جویا حمایت کنیم

پانویس

1. ^  نشریه «پامیر» (شماره مسلسل ۸۹، ۱۶ سرطان ۱۳۸۳ - ۵ جولای ۲۰۰۴)
2. ^  روزنامه واشنگتن پست، تاریخ ۱۷ مارچ ۲۰۰۶

منابع

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ ملالی جویا موجود است.