ملالی جویا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

ملالی جویا در حال سخنرانی در استرالیا

ملالی جویا (زاده ۲۶ ثور ۱۳۵۷ ولایت فراه) جوانترین عضو پارلمان یا ولسی جرگه افغانستان است که تعلیق شده است. [۲] وی در دسامبر ۲۰۰۳ به عنوان نمایندهٔ ولایت فراه در لویه جرگه قانون اساسی انتخاب گردید و با سخنرانی دو دقیقه‌ای جنجال برانگیز نه تنها در افغانستان بلکه در سرتاسر جهان به شهرت رسید.

وی مدتی در ایران و پاکستان به عنوان پناهنده زندگی نموده و بعد هم به مثابه فعال در زمینه حقوق زنان و تعلیم و تربیت در داخل و خارج از افغانستان فعالیت نموده‌است.

[ویرایش] دیدگاه‌ها

درباره ملالی جویا در منابع گوناگون نظرات گوناگونی ارائه شده‌است. وی از مخالفان کسانی است که آنان را «ناقضین حقوق بشر و عاملان تیره روزی افغانستان» میخواند. مخالفانش نیز نظرات تندی نسبت به او دارند. [۳]. بی بی سی وی را «مشهورترین زن افغان» [۴] نامید [۵] و منابع دیگر از جمله یک نشریه افغان در کانادا نظری مثبت از او ارائه می‌دهند. [۶]

[ویرایش] مخالفت‌ها

او در دسامبر ۲۰۰۳ زمانی که به عنوان نمایندهٔ ولایت فراه در لویه جرگه قانون اساسی انتخاب گردید با سخنرانی دو دقیقه‌ای به شهرت جهانی رسید که طی آن اعتراضش را نسبت به حضور کسانی که آنها را جنگ‌سالاران و بنیادگرایان خواند اعلام داشته گفت: «به‌ نظر من‌ اینها باید محاکمه‌ بین‌المللی‌ و ملی‌ شوند، اینها را اگر مردم‌ ما ببخشند، مردم‌ پا برهنه‌ افغان‌، هرگز تاریخ‌ نمی‌بخشد. اینها ثبت‌ تاریخ‌ کشور ما هستند....». (فلم) اظهارات وی موجب اعتراض دیگر نمایندگان شده و آن را توهین به مجاهدین قلمداد نمودند. بعلت تهدید به مرگ شدنش در روزهای لویه جرگه سازمان ملل متحد مسئولیت محافظتش را به عهده گرفت [۷]. درین مجلس صبغت‌اله مجددی وی را «ملحد» و «کمونیست» خواند و خواهان اخراجش از مجلس گردیده از وی خواست که از سخنانش طلب پوزش کند اما وی نپذیرفت و بعدا طی مصاحبه‌هایش گفت که «از آنچه گفته‌ام هرگز توبه نخواهم کرد». [۸] سخنرانی‌های بعدی او در مجلس نیز جنجالی قلمداد می‌شوند[۹]

سخنرانی جویا در تاریخ ۷ مه ۲۰۰۶ در مجلس افغانستان.

[ویرایش] بعد از لویه جرگه

وی خود را برای انتخابات پارلمانی کاندید نمود و در بین زنان فراه بیشترین رای را آورد [۱۰] و اکنون نماینده این ولایت در مجلس شورای ملی (ولسی جرگه) می‌باشد. در آنجا نیز تا کنون بارها به سخنان گذشته اش تاکید نموده‌است. وی بارها اعلام داشته که علت اصلی فاجعه افغانستان در وجود کسانی که وی آنان را «جنگ سالار» و «بنیادگرا» میخواند می‌باشد و در سخنانش در پارلمان نیز درین مورد به تاکید سخن رانده‌است تا جایی که به تاریخ ۷ می‌۲۰۰۶ بخاطر اظهار نظرات تندش مورد حمله فزیکی تعدادی از وکیلان پارلمان قرار گرفت و مجلس به هم خورد. [۱۱]

روزنامه «واشنگتن پست» تحت عنوان «صدای افغانی که ترس و وحشت خاموشش نخواهد کرد» در موردش نوشت: «راست کاری جویا درین است که از نگاه او به جنگ سالاران نباید اجازه داده شود که خود را در زیر نقاب دموکراسی پنهان نموده و به کرسی‌های خود بچسپند و به قیمت مردم غریب و پابرهنه و بینوا به دنبال منافع زیان آور خود باشند.» [۱۲]

به تاریخ ۸ اکتوبر ۲۰۰۶ وی مقبره استاد اولمیر هنرمندافغانی را به مصارف (هزینه‌های) شخصی خود [۱۳] تعمیر نموده طی مراسمی افتتاح نمود. [۱۴]

به تاریخ ۳۱ جنوری ۲۰۰۷ به تعقیب تصویب طرح «مصالحه ملی» در پارلمان که بر اساس آن تمامی متهمین جنایات جنگی طی دو دهه اخیر از تعقیب قانونی معافیت حاصل می‌نمایند، جویا جلسات پارلمان را تحریم نمود و با اعتراض شدید آنرا «خیانت ملی» خواند. [۱۵]

[ویرایش] تعلیق از پارلمان

به تاریخ ۲۱ می‌۲۰۰۷ پارلمان افغانستان با اکثریت آرا عضویت ملالی جویا را برای سه سال به حالت تعلیق درآورده به جرم اهانت به پارلمان که آنرا طی مصاحبه‌ای بدتر از «طویله» و به جز چند تن محدود جولانگه اژدرها خوانده بود به محکمه راجع ساخته ممنوع‌الخروج اعلام نمود. [۱۶]

به تاریخ ششم اکتوبر ۲۰۰۸ جایزه شهامت آنا پولیتکو فسکایا در لندن به ملالی جویا تقدیم شد.[۱]

ملالی جویا در حال سخنرانی برای جمعی از دختران مکتبی در ولایت فراه در غرب افغانستان.

به تعقیب تعلیق جویا، موج وسیعی‌ای از مخالفت با این تصمیم پارلمان در داخل و خارج از افغانستان آغاز گردید. سازمان دیده بان حقوق بشر ملالی جویا را «یک مدافع سرسخت حقوق بشر و صدای بلندی برای زنان افغان» خواند که نباید از پارلمان اخراج شود. [۱۷]

جک لیتون، رهبر حزب دموکراتیک جدید کانادا طی اعلامیه‌ای اظهار داشت: «در حالیکه بی‌عدالتی تا این حد در پارلمان به اصطلاح دموکراتیک افغانستان بیداد می‌کند، کانادا نمی‌تواند و نباید خاموش بماند. من از صدراعظم هرپر میخواهم که این مسئله را با آقای کرزی در میان گذارد.» [۱۸]

ایو انسلر Eve Ensler رهبر V-Day و هنرپیشه و نویسنده مشهور امریکا می‌نویسد: «در سن بیست و هشت سالگی، ملالی جویا با سخن گفتن در برابر جنگسالاران و ستم‌پیشگان، خودش را وقف مردمش نموده‌است. وی جانش را به خطر انداخته تا بتواند از زنان و مردان خاموش کشورش دفاع نماید. حال ما فرصت یافته‌ایم تا او را بخاطر احساسات و قربانی دادن‌هایش مورد حمایت قرار داده با همبستگی با وی خواهان لغو تعلیق عضویت و تضمین امنیتش گردیم.» [۱۹]

در کنفرانس مطبوعاتی به تاریخ ۲۱ می‌۲۰۰۷ جویا اظهار داشت: [۲۰]

«قبل از محاکمه من، باید این جنایتکاران وناقضین حقوق بشر محاکمه شوند و من از تهدید و زورگویی آنها هراس ندارم. من سه سال پیش، اقامه دعوا علیه محاکمه جنایتکاران را مطرح کردم واگر امروز مرا اخراج کردند بدان سبب که اکثریت را تشکیل می‌دادند و می‌توانستند.»

جویا همچنان شورای ملی را خانه ملت نه بلکه تجمع جنایتکاران و ناقضین حقوق بشر خوانده گفت: «این خانه ملت نیست و نمایندگی از مردم نمی‌کند واین توهین به مردم ماست که جنایتکاران در این جا جمع شده‌اند.» [۲۱]

به تعقیب تعلیق عضویت وی در چندین شهر افغانستان از جمله فراه، جلال آباد، کابل، تخار، هرات و بغلان هزاران تن دست به تظاهرات زده نسبت به اخراج وی اعتراض نموده‌اند. [۲۲] [۲۳] [۲۴] [۲۵] [۲۶] [۲۷]

در اولین سفر خارج کشور بعد از تعلیق عضویت، ملالی جویا به تاریخ ‍۱۴ جون ۲۰۰۷ وارد نیویارک شد تا در جشنواره فلم‌های مستند دیده بان حقوق بشر شرکت جوید جایی که قرار است فلم «دشمنان خوشبختی» نیز به نمایش درآید. [۲۸]

به تاریخ ۱۷ سپتامبر ۲۰۰۸ وکیل مدافع ملالی جویا طی نشست خبری در کابل ادعا نمود که دوسیه وی را پارلمان افغانستان میخواهد به تعویق اندازد و از سه ما بدینسو حاضر به پاسخ دهی به مکتوب محاکمه نیست. [۲۹]

به تاریخ هفتم اکتوبر ۲۰۰۸ شش تن از زنان دارنده جایزه صلح نوبل طی اعلامیه مشترکی حمایت شانرا از ملالی جویا ابراز نموده نوشتند: «جویا به نمایندگی از زنان افغانستان و علیه عملیات نظامی تحت رهبری ناتو در افغانستان همچنان سخن می‌گوید. ما شهامت او را تحسین می‌کنیم و خواهان بازگشت وی به پارلمان افغانستان هستیم. همانند خواهر ما آن سان سوچی در برما، ملالی جویا مدلی برای زنان در همه جاست که خواهان یک دنیای عادلانه اند.» [۳۰]

[ویرایش] جوایز افتخاری

ملالی جویا لحظاتی بعد از دریافت جایزه «گل طلایی» در شهر فلورانس ایتالیا به تاریخ ۲۳ جولای ۲۰۰۷

جایزه «ملالی میوند» از سوی "اتحادیه فرهنگی افغانهای مقیم اروپاً [۳۱]
در دسامبر سال ۲۰۰۴ از میان ۵۴ زن کاندید شده از سراسر جهان، ملالی جویا برنده جایزهٔ بین‌المللی زن سال ۲۰۰۴ ایتالیا شد. [۳۲]
وی کاندید جایزه نوبل در میان ۱۰۰۰ زن در سال ۲۰۰۵ بود. [۳۳]
تقدیرنامه‌ای افتخاری به تاریخ ۱۵ مارچ ۲۰۰۶ از سوی آقای Tom Bates شاروال (شهردار) شهر برکلی امریکا، در زمینه حقوق بشر. [۳۴]
به تاریخ ۱۸ می‌۲۰۰۶، «بنیاد یادبود از ۱۸ می» در کوریای (کره) جنوبی، جایزه سالانه‌اش به نام «جایزه گوانگجو برای حقوق بشر» را به وی اهدا نمود. [۳۵]
جایزه سالانه «زن صلح» در اوایل اگست ۲۰۰۶ از سوی سازمان امریکایی بنیاد نیروی صلح زنان (Women’s Peacepower Foundation)
به تاریخ ۱۶ جنوری ۲۰۰۷ «فورم اقتصادی جهان» (World Economic Forum) ملالی جویا را در بین ۲۵۰ تن از رهبران جوان جهان در سال ۲۰۰۷ معرفی نمود. [۳۶]
به تاریخ ۲۳ جولای ۲۰۰۷ طی مراسمی در شهر فلورانس مرکز ایالت تسکنی ایتالیا، جایزه سال۲۰۰۷ Giglio d'Oro (گل طلایی) به ملالی جویا اعطا گردید. [۳۷] [۳۸]
به تاریخ ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۷ پارلمان اروپا جویا را در کنار چهار تن دیگر که کاندید جایزه سالانه حقوق بشر سخاروف هستند اعلام کرد. [۳۹]

به تاریخ ۲۱ اکتوبر ۲۰۰۸ فرماندار ایالت تسکنی ایتالیا طی مراسمی در شهر فلورانس مدال طلایی سالانه آن شهر را به ملالی جویا اهدا کرد. ^[۱]

به تاریخ ۶ اکتوبر ۲۰۰۷ در شهر ویریجوی ایتالیا جایزه سالانه Mare Nostrum به ملالی جویا اهدا گردید.

به تاریخ ۹ اکتوبر ۲۰۰۷ سه کمون شهر‌های Supino و Arezzo و Montevarchi در ایتالیا حقوق شهروندی افتخاری را به ملالی جویا اهدا نمودند. [۴۰]

به تاریخ یازدهم فبروری ۲۰۰۸«سینما برای صلح» طی مراسمی در محل تاریخی «کانزرت هاوس» برلین ـ آلمان «جایزه بین‌المللی فلم حقوق بشر» سال ۲۰۰۸ را به ملالی جویا اهدا نمود. [۴۱]

به تاریخ ششم اکتوبر ۲۰۰۸ جایزه شهامت آنا پولیتکو فسکایا در لندن به ملالی جویا تقدیم شد.[۴۲]

به تاریخ ۲۱ اکتوبر ۲۰۰۸ فرماندار ایالت تسکنی ایتالیا طی مراسمی در شهر فلورانس مدال طلایی سالانه آن شهر را به ملالی جویا اهدا کرد. [۴۳]

به تاریخ ۲۸ مارچ (مارس) ۲۰۰۹ جایزه بین‌المللی ضد تبعیض ۲۰۰۹ از جانب نهاد غیردولتی هالندی به نام "وحدت نیروست" در شهر روتردام هالند به جویا تفویض گردید. [۴۴]