عددنویسی هندی-عربی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
صفحه‌ای از کتاب جبر خوارزمی

روش نوشتن اعداد که در ایران به آن انگلیسی می گویند در واقع یک خط تکامل یافته در حوزه ایرانی است ولی بیخ و بن هندی دارد. طریقه نوشتن اعداد انگلیسی که امروز جهانی شده است را اروپائیان از طریقه نگارش اعداد توسط خوارزمی و ریاضی دانان ایرانی تقلید کردند. خوارزمی نیز آن را از خط دیوانگاری هندیان فرا گرفته بود و به زبان عربی وارد نمود. این خط در اندلس وارد حوزه اروپا و ایتالیا شدو سرانجام مورد پذیرش دستگاههای مذهبی و واتیکان قرار گرفت. در زبان عربی و فارسی تا قبل از آن اعداد را با حروف می‌نوشتند و علامت قراردادی ویژه برای اعداد نداشتند. در خط کوفی اثری از اعداد نیست.[۱]

نگارش اعداد (هندی/سانسکریت) حدود ۵۰۰ قبل از میلاد اختراع شده است.[۲][۳]

Iron plate with an order 6 magic square in Persian/ Arabic numbers from China, (1271-1368).
جدول مقایسه ارقام
A نوشته آلمانی که اعداد فارسی/عربی را بجای رومن آموزش می‌داد (Talhoffer Thott، ۱۴۵۹). esoteric، الفبای عبری and ستاره‌بینی.
Woodcut showing the 16th century ساعت نجومی of Uppsala Cathedral، اعدادخط عربی/فارسی و رومن در یک ساعتh Roman numerals.
Late 18th century "decimal" clockface.

روش نگارش انگلیسی در واقع نوع تکامل یافته شمارش هندی دستگاه شمارشی است که امروزه در بیشتر دنیا به کار می‌رود. این روش در ایران که در آن زمان همسایهٔ هند بود رایج شد و پس از فتح ایران، عرب‌ها آن را از ایرانیان آموختند و اروپاییان نیز از آن‌ها را در اندلس فراگیر نمودند. کهن‌ترین نشانه‌های این روش، یادگار سنگ‌نبشته‌های آشوکا، پادشاه بزرگ هندیان در ۲۵۰ پ. م. است. دستگاه اندک‌اندک کامل شد و در سال‌های ۸۰۰- ۹۰۰ م. به اروپا رسید.[۴]

Table of numerals

Apices du moyen-âge.PNG

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. Hogendijk, Jan P. (1998). "al-Khwarzimi". Pythagoras 38 (2). ISSN 0033-4766.
  2. Ifrah, Georges. 1999. The Universal History of Numbers: From Prehistory to the Invention of the Computer, Wiley. ISBN 0-471-37568-3.
  3. O'Connor, J.J. and E.F. Robertson. 2000. 'Indian Numerals',
  4. محاسبات عددی، بهمن مهری، چاپ چهارم، تهران، انتشارات آییژ

منابع[ویرایش]