عددنویسی هندی-عربی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
جدول مقایسه ارقام
A نوشته آلمانی که اعداد فارسی/عربی را بجای رومی آموزش می‌داد (Talhoffer Thott، ۱۴۵۹). esoteric، الفبای عبری و ستاره‌بینی.

روش نوشتن اعداد که در ایران به آن انگلیسی می‌گویند در واقع یک خط تکامل یافته در حوزه ایرانی است ولی ریشهٔ هندی دارد. طریقه نوشتن اعداد انگلیسی که امروز جهانی شده است را اروپائیان از طریقه نگارش اعداد توسط خوارزمی و ریاضی‌دانان ایرانی فرا گرفته‌اند. خوارزمی نیز آن را از خط دیوانگاری هندیان فرا گرفته بود و به زبان عربی وارد نمود. این خط در اندلس وارد حوزه اروپا و ایتالیا شد و سرانجام مورد پذیرش دستگاه‌های مذهبی و واتیکان قرار گرفت. در زبان عربی و فارسی تا قبل از آن اعداد را با حروف می‌نوشتند و علامت قراردادی ویژه برای اعداد نداشتند. در خط کوفی اثری از اعداد نیست.[۱]

نگارش اعداد (هندی/سانسکریت) حدود ۵۰۰ قبل از میلاد اختراع شده است.[۲][۳]

اروپاییان پیش از حدود قرن ۱۶ میلادی، از سامانهٔ عددنویسی رومی (I. II.III IV.VI ، ...) استفاده می‌کردند که نوشتن اعداد چند رقمی بزرگ با آن کار سختی بود، پس از‌ آن برای نوشتن اعداد به سبک عربی-هندی را بکار گرفتند و آنرا بهبود بخشیدند. امروزه در بیشتر کشورهای جهان از سبک عدد نویسی اعداد عربی استفاده می‌شود.[نیازمند منبع]

روش نگارش لاتین در واقع نوع تکامل یافته دستگاه شمارش هندی است که امروزه در بیشتر دنیا به کار می‌رود. این روش در ایران که در آن زمان همسایهٔ هند بود رایج شد و پس از فتح ایران، عرب‌ها آن را از ایرانیان آموختند و اروپاییان نیز از آن‌ها را در اندلس فراگیر نمودند؛ کهن‌ترین نشانه‌های این روش، یادگار سنگ‌نبشته‌های آشوکا، پادشاه بزرگ هندیان در ۲۵۰ پ. م. است. دستگاه اندک‌اندک کامل شد و در سال‌های ۸۰۰-۹۰۰ میلادی به اروپا رسید.[۴]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. Hogendijk, Jan P. (1998). "al-Khwarzimi". Pythagoras 38 (2). ISSN 0033-4766.
  2. Ifrah, Georges. 1999. The Universal History of Numbers: From Prehistory to the Invention of the Computer, Wiley. ISBN 0-471-37568-3.
  3. O'Connor, J.J. and E.F. Robertson. 2000. 'Indian Numerals',
  4. محاسبات عددی، بهمن مهری، چاپ چهارم، تهران، ۱۳۸۰، انتشارات آییژ

منابع[ویرایش]